Renaissance

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Michelangelo se Dawid.
Leonardo da Vinci se Vitruviaanse Man, 'n voorbeeld van die sintese van kuns en wetenskap tydens die renaissance.

Die term renaissance (/ʀənɛˈsɑ̃s/, Frans: "hergeboorte") verwys na die periode in die geskiedenis wat ná die Gotiek van die Middeleeue aanvang en in die barok afsluit, en dit omspan rofweg die 14de, 15de en 16de eeue. Die Franse term is afgelei van die Italiaanse rinascimento wat vanaf die 19de eeu gebruik is om na die kulturele herlewing van die Griekse en Romeinse Oudheid in die 14de tot 17de eeuse Europa te verwys. Sedert hierdie periode is die ontwikkeling van die wetenskappe, kuns en samelewing in teenstelling met die Middeleeue deur 'n groter individuele vryheid van die mens gekenmerk.

Die term het 'n meer spesifieke betekenis as een van die periodes in die kunsgeskiedenis, maar word ook algemeen gebruik om na die hergeboorte van sekere waardes, geboue, 'n historiese tydperk of waardestelsel te verwys.

Florence was die hoofstad van die renaissance.

Tegniese prestasies[wysig | wysig bron]

Een van die mees dramatiese tegniese prestasies in die Renaissance was die oprigting van 'n Egiptiese obelisk ( 'n lang, vierkantige, smal monument wat van onder af nouer loop totdat dit eindig in 'n piramidevormige punt, die sogenaamde pyramidion) met 'n gewig van 33 ton op die St. Pieterskerkplein in Rome. Die oprigting van die obelisk het selfs vir Michelangelo nagmerries besorg.

Die boumeester of argitek, Domenico Fontana het in 1586 het 'n reuse houtraamwerk laat bou. Die klipreus het hy laat oplig deur talle kaapstanders wat aan die grond geanker is, dan deur perde en mense gedraai is. Hulpmiddels van die "ou" tegniek is nog ingespan om dit te kon regkry. Rollers, windasse, kaapstanders en katrolle was gebruik. Die enigste energiebron was die spierkrag van mens en dier. Die ou Egiptenare het op soortgelyke wyse hul piramides gebou.

Nogtans kan die Renaissance beskou word as die geboortetyd van die moderne ingenieurswese, al kon die meeste van die dinge wat geniale uitvinders ontwerp het, destyds nog nie verwerklik word nie. Dit geld veral vir die werk van Leonardo da Vinci, stellig die grootste gees van dié tyd.

Ander noemenswaardige tegniese voortuigang wat tydens hierdie tydperk gemaak is:

  • Ratstelsel - een van die beroemdste masjiene van Leonardo da Vinci
  • Rathorlosie - bv. in die Kasteel van Dover (14e Eeu)
  • Krukas - word deesdae in motorenjins aangetref
  • Aandryffketting - buigsame kettings deur Leonardo da Vinci ontwerp bv. fietsketting
  • Dryfrat - toestel vir omkering van draairigting van 'n as
  • Klokkespel - aan 'n uurwerk gekoppel, bv. in 'n ou kerk in Duitsland, kon elke halfuur afwisselend 'n gewyde en 'n wêreldse wysie speel
  • Waterskepmasjien - skepwiele wat deur tandratte aangedryf is
  • Ertstamper - baie soos stampmeulens wat in 1890 aan die Witwatersrand opgerig is
Ob wat in 189-0elisk op Sint Pieterskerkplein

Sien ook[wysig | wysig bron]

Bron[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]