Gaan na inhoud

Reza Pahlavi

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Reza Pahlavi
Kroonprins van Iran
Pahlavi in 2023.
Hoof van die Huis van Pahlavi
Heerskappy31 Oktober 1980[1] tot tans
VoorgangerFarah Diba (as regent in pretensie)[1]
Gebore31 Oktober 1960 (1960-10-31) (65 jaar oud)
Teheran
GadeYasmine Etemad-Amini
KindersNoor Pahlavi
Iman Pahlavi
Farah Pahlavi
HuisPahlavi
VaderMohammad Reza Pahlavi
MoederFarah Diba

Reza Pahlavi (Persies: رضا پهلوی; gebore 31 Oktober 1960) is 'n Iranse opposisieleier en 'n voorstander van 'n liberale demokrasie in Iran. Hy is lid van die Pahlavi-dinastie as oudste seun van Mohammad Reza Pahlavi, die laaste sjah van Iran, en Farah Diba.

Reza Pahlavi is die stigter en leier van die Nasionale Raad van Iran, 'n verbanne Iranse opposisiegroep.[2] Hy is ook 'n voorstander van 'n vrye referendum in Iran om die aard van die toekomstige regering te bepaal.

Hy het in 1967 amptelik die kroonprins van Iran geword. Hy is 'n vegtervlieënier wat in die VSA opgelei is en het sy dienste aangebied tydens die Irans-Irakse Oorlog, maar die Iranse regering het dit van die hand gewys. Pahlavi is 'n deelnemer aan die Iranse demokratiewe beweging en 'n prominente kritikus van die land se regering. Hy het verskeie kere 'n beroep gedoen vir die verwydering van die Islamitiese Republiek en vir proteste teen die regering.

Pahlavi het gepleit dat Iran 'n bondgenoot van die Weste en die Europese Unie word. Volgens The Daily Telegraph geniet hy erkenning binne en buite Iran. Die dinkskrum die Atlantiese Raad meen hy is 'n verenigende figuur van die Iranse opposisie.

In Februarie 2025 is Pahlavi deur verskeie faksies van die Iranse opposie gekies as leier van die opposisie en van die toekomstige oorgangsregering "tot met die vorming van 'n demokratiese regering deur 'n vrye verkiesing".

Vroeë lewe en opvoeding

[wysig | wysig bron]
Reza Pahlavi in 1973.

Reza Pahlavi is in Teheran gebore as die oudste seun van Mohammad Reza Pahlavi, die sjah van Iran, en sy vrou, Farah Diba. Pahlavi se broers en susters sluit in sy suster Farahnaz, broer Ali, en suster Leila, asook ’n halfsuster, Shahnaz.

Seremonie in 1971 om die 2 500ste bestaansjaar van die Persiese Ryk te gedenk. Die kroonprins (10) staan heel regs, langs sy ouers.

Hy het studeer aan die Reza Pahlavi-skool, ’n privaat skool in die koninklike paleis.[3] Hy is as vlieënier opgelei; sy eerste solovlug was op 11-jarige ouderdom, en hy het ’n jaar later sy vlieglisensie gekry.[4] As kadet van die Iranse lugmag is hy in Augustus 1978 na die Verenigde State gestuur om sy vlieëniersopleiding voort te sit. Vanweë die Iranse Rewolusie het hy die basis in Maart 1979 verlaat, ongeveer vier maande vroeër as beplan.[4][5]

Pahlavi het in September 1979 aan Williams-kollege begin studeer,[6] maar het in 1980 uitgesak.[7] Hy het daarna as student in politieke wetenskap aan die Amerikaanse Universiteit in Kaïro ingeskryf, maar sy bywoning was onreëlmatig.[8] In 1981 is berig dat hy uit die program gesak het en sy studies privaat voortgesit het met Iranse professore, met ’n fokus op Persiese kultuur en geskiedenis, Islamitiese filosofie en olie in Iran.[9]

Ná die Islamitiese rewolusie, met die uitbreek in 1980 van die Irans-Irakse Oorlog, het Pahlavi sy dienste as gevegsvlieënier aangebied om vir Iran te veg. Sy aanbod is egter van die hand gewys.[10] Pahlavi het in 1985 ’n BSc-graad in politieke wetenskap deur korrespondensie verwerf. Hy is vlot in Engels en Frans benewens sy moedertaal, Persies.[6]

Politieke bedrywighede in bannelingskap

[wysig | wysig bron]

Reza Pahlavi is in Maart 1980 saam met sy gesin na Kaïro, Egipte.[1] Toe sy pa in die laaste weke van sy lewe siek was, het media berig dat sommige monargistiese elemente die sjah aangeraai het om Reza oor te sien ten gunste van sy jonger seun, Ali Reza (wat destyds 13 was), omdat Reza se agtergrond, opleiding en belangstelling in openbare sake te beperk was om sy opvolger te word. Die sjah het die idee verwerp. Toe hy op 27 Julie 1980 sterf, het Farah (Diba) Pahlavi haarself tot regent in pretensie uitgeroep.[1]

Reza Pahlavi word op 31 Oktober 1980 in Kaïro as nuwe koning van Iran beëdig.

Op Reza se 20ste verjaardag op 31 Oktober 1980 het hy homself as die nuwe koning van Iran, Reza Shah II, en die regmatige opvolger van die troon van die Pahlavi-dinastie verklaar.[11] Onmiddellik daarna het 'n woordvoerder van die Amerikaanse departement van buitelandse sake gesê die VSA-regering distansieer hom van Pahlavi en dat die Amerikaanse regering die Iranse regering erken.[12]

In Augustus 1981 het Pahlavi aangekondig dat hy in die geheim beplan om die Iranse regering omver te werp, en gesê: "Tot dusver was ek onwillig om die bestaan van die gekoördineerde planne te onthul, want ek wil nie die lewens van sommige van ons beste kinders in gevaar stel nie... baie van ons aksies was aan julle onbekend, maar ek wil julle verseker dat die nodige stappe op die beste ordelike manier geneem word om Iran te red."[13]

Op 1 Mei 1986 het Pahlavi bekendgemaak dat hy kort tevore 'n regering in ballingskap gevorm het om weer 'n konstitusionele monargie in Iran te vestig.[14] Op sy webwerf het Pahlavi gesê Iran moet demokraties en sekulêr word, en menseregte moet gerespekteer word. Of die regeringsvorm 'n konstitusionele monargie of 'n republiek sal wees, wou hy aan die mense van Iran oorlaat.[15][16]

Pahlavi het sy hoë profiel as 'n Iraniër in die buiteland gebruik om te pleit vir menseregte, demokrasie en eenheid onder Iraniërs in en buite Iran.[17] Op sy webwerf pleit hy vir 'n skeiding van godsdiens en staat in Iran en vrye en regverdige verkiesings "vir alle vryheidsliewende individue en politieke ideologieë". Hy moedig alle groepe wat toegewy is aan 'n demokratiese agenda aan om saam te werk vir 'n demokratiese en sekulêre Iranse regering.[18]

In Februarie 2011, nadat geweld in Teheran uitgebreek het, het Pahlavi gesê Iran se jeug is vasbeslote om ontslae te raak van 'n outoritêre regering wat deur korrupsie en wanbestuur geteister word, in die hoop om 'n demokrasie te vestig. "Fundamentele en nodige verandering is lankal vertraag in ons streek, en ons het 'n hele generasie jong Egiptenare en Iraniërs wat nie bereid is om nee vir 'n antwoord te aanvaar nie," het hy aan The Daily Telegraph gesê. "Demokratisering is nou 'n noodsaaklikheid wat nie ontken kan word nie. Dit is net 'n kwessie van tyd voordat die hele streek homself kan transformeer."[19]

In Junie 2018 het hy opgemerk: "Ek glo Iran moet 'n sekulêre, parlementêre demokrasie wees. Die finale vorm moet deur die mense besluit word."[20]

Mense wat die konferensie van die Handves van Solidariteit en Vryheid in Iran in Toronto bygewoon het. Die doel van die handves is om die Islamitiese Republiek op 'n niegewelddadige manier omver te werp. Pahlavi sit tweede van links.

In 'n onderhoud in Februarie 2023 met The Daily Telegraph het Pahlavi 'n beroep op die Britse en Europese regerings gedoen om die Islamitiese Rewolusionêre Wag te verbied, met die argument dat daarmee "die grootste tand wat die regime het, uitgetrek sou word". In die onderhoud het hy ook sy oortuiging uitgespreek dat die Islamitiese Republiek waarskynliker in die nabye toekoms sou val as in vorige dekades, aangesien Iranse hervormers hul taktiek verander het om die regime heeltemal omver te werp in plaas daarvan om dit te verander. Hy het erken dat baie Iranse andersdenkendes wou hê hy moes 'n sentrale rol speel in die skep van 'n nuwe regering, maar het herhaal dat hy dit aan die mense van Iran sou oorlaat om te besluit of die troon herstel moet word. Pahlavi het ook voorspel dat die grootste uitdaging vir 'n nuwe sekulêre, liberale, demokratiese Iran die kwessie van die beheer van die weermag en die soeke na geregtigheid teen amptenare in die regime sou wees. Hy het afgesluit dat lede van die Islamitiese regime met 'n hoë rang verhoor sou word vir menseregteskendings, maar ander kon kwytskelding ontvang om herintegrasie in die samelewing moontlik te maak, met verwysing na die Neurenberg-verhore waarin top-Nazi-amptenare vervolg is terwyl dié met laer range in Duitsland geïntegreer is, en die Waarheids-en-Versoeningskommissie van Suid-Afrika.[21]

In Maart 2023 het Pahlavi 'n toer deur die Verenigde Koninkryk onderneem en in 'n toespraak gesê "sekularisme is 'n voorvereiste vir demokrasie" en dat Islamitiese regimes misluk omdat hulle nie vryheid van godsdiens aanvaar nie.

Hy het gevra dat die reg op internettoegang in Iran herstel word om kommunikasie tussen andersdenkende bewegings te help en vir niegewelddadige taktieke om die Iranse regime omver te werp. Tydens die toespraak het 'n groot betoging buite plaasgevind ter ondersteuning van Pahlavi.[22][23] Op 17 April 2023 het hy en sy vrou Israel besoek in ’n "poging om die historiese betrekkinge tussen Iran en Israel te herbou". Hy het ook die president, Isaac Herzog, en die permier, Benjamin Netanyahu, ontmoet.[24][25][26]

Steun vir Pahlavi

[wysig | wysig bron]

Binne Iran

[wysig | wysig bron]

Volgens 'n verslag van 2009 het Pahlavi nie ’n georganiseerde aanhang binne Iran nie, aangesien daar geen ernstige monargistiese beweging in die land is nie. Die verslag het Pahlavi beskryf as iemand wat “min in gemeen het met die intellektueles en studente wat die kern van die hervormingsbeweging uitmaak”.[27]

Tydens die Iranse betogings van 2017-'18 het sommige video’s op sosiale media betogers gewys wat slagspreuke skree ten gunste van Pahlavi se oupa en oproepe doen vir sy terugkeer.[28][29] In baie gevalle het die video’s gewys hoe monargistiese slagspreuke ander mense in die skare aanspoor om dié slagspreuke uit te roep.[30]

In Januarie 2023 het Arash Azizi, ’n Iranse geleerde en skrywer wat in New York gebaseer is, opgemerk dat steun vir Pahlavi onder jonger Iraniërs op sosiale media en by openbare betogings sigbaarder geword het. Hy het aangevoer: “Vir enige regverdige waarnemer van Iran het Pahlavi ’n sekere mate van steun in die Iranse samelewing, alhoewel dit moeilik is om te bepaal hoe wyd dié steun werklik is.” Hy het ook opgemerk dat ’n aantal Iranse andersdenkende aktiviste en bekendes hulle uitgespreek het ten gunste van Pahlavi as ’n figuurhoof om antiregeringsbewegings te verenig. Die Teheran-gebaseerde intellektueel Khashayar Dayhimi het gesê: “Ek glo dat, as daar vandag ’n referendum was en Reza Pahlavi was op die stembrief, hy maklik sou wen omdat mense niemand anders ken nie.”[31]

Die Universiteit van Navarra het in 2023 ’n artikel gepubliseer waarin bevind is dat daar steun vir Pahlavi binne Iran is, sowel as die gebruik van slagspreuke soos “Pahlavi is ons keuse, die leier van ons rewolusie” en “Pahlavi, jy is ons verteenwoordiger”.[32] In 2024 het ’n meningspeiling wat deur ’n Amerikaanse navorsingsinstituut gedoen is, bevind dat byna 80% van Iraniërs Pahlavi verkies bo die huidige Islamitiese Republiek se leierskap.[33]

Onder Iranse ekspats

[wysig | wysig bron]

Pahlavi geniet wye steun onder die ouer Iranse ekspats wat die land tydens die 1979-rewolusie verlaat het, asook onder sommige mense in Iran.[34] In 2006 het Connie Bruck van The New Yorker geskryf Los Angeles is die tuiste van ongeveer 600 000 Iranse ekspats, en dit is 'n monargistiese vesting.[35]

’n 2013-opname van Iranse Amerikaners wat deur die George Mason-universiteit se sentrum vir sosiaal-wetenskaplike navorsing gedoen is, het bevind 85% van respondente het geen ondersteuning vir enige Iranse opposisiegroepe of -figure getoon nie. Van die oorblywende 15% wat wel ondersteuning getoon het, het 20% hom gesteun.[36]

Steun tydens die Mahsa Amini-betogings

[wysig | wysig bron]
Die betoging in 2022 in Iran oor 'n jong meisie, Mahsa Amini, wat in polisieaanhouding dood is nadat sy glo geslaan is omdat sy haar hijab verkeerd gedra het.

In ’n onlangse poging in 2023 om steun vir Pahlavi as ’n verteenwoordiger vir oorgang te werf, is ’n petisie op die Change.org-platform geskep wat reeds meer as 460 000 handtekeninge ingesamel het.[37] Pahlavi het Iraniërs wêreldwyd gevra om op 11 Februarie 2023, die 44ste herdenking van die Islamitiese Republiek, teen die regime te betoog. As gevolg hiervan het mense in verskeie stede in die VSA, Europa, Australië en Kanada saamgetrek.[38][39][40] Pahlavi self het aan die optog in Los Angeles deelgeneem waar ’n skare van meer as 80 000 mense opgedaag het.[41]

In die buiteland

[wysig | wysig bron]

Die Amerikaanse ondersoekende joernalis Bob Woodward het in 1986 geskryf die Reagan-administrasie het die CIA gemagtig om Iranse ballinge, insluitend Pahlavi, te ondersteun en te finansier. Die agentskap het sy 11 minute lange toespraak, waartydens hy belowe het "ek sal terugkeer", op Iranse televisie uitgesaai deur sy frekwensie te kaap.[42] Die Tower-kommissieverslag, wat in 1987 gepubliseer is, het ook erken dat die CIA agter dié voorval was,[43] terwyl ’n groep in Parys wat hulleself "Vlag van Vryheid" noem, in September 1986 verantwoordelikheid vir die daad aanvaar het.[44]

In 2006 het Connie Bruck van The New Yorker geskryf "Pahlavi het etlike jare in die tagtigs CIA-befondsing ontvang, maar dit het geëindig ná die Iran-Contra-skandaal".[35] Andrew Friedman van Haverford College het verklaar Pahlavi het met die CIA begin saamwerk ná ’n ontmoeting met die direkteur en het toe ’n maandelikse toelae ontvang, volgens sy finansiële adviseur en ander waarnemers. Friedman verbind ook sy woning in Great Falls, Virginië, aan die nabyheid daarvan aan die George Bush-intelligensiesentrum, hoofkwartier van die agentskap.[45]

In 2009 het Pahlavi in ’n onderhoud met The New York Times ontken dat hy enige hulp van die VSA-regering of buitelandse bronne ontvang het. Hy het gesê: "Nee, nee, ek steun nie op enige bronne buiten my eie landgenote nie" en het beskuldigings dat hy met die CIA saamgewerk het, as vals afgemaak.[46] In 2017 het hy egter aan Jon Gambrell van die Associated Press gesê: "My fokus is nou om Iran te bevry, en ek sal enige moontlike middele aanwend, sonder om die nasionale belange en onafhanklikheid in te boet, met enigiemand wat bereid is om ons te help – of dit nou die VSA, die Saoedi’s, die Israeli’s of wie ook al is."[47]

Politieke sienings

[wysig | wysig bron]

Volgens die Australiese ABC News glo Pahlavi in die vestiging van ’n sekulêre, demokratiese en liberale Iran.[48]

Pahlavi het verklaar dat hy geen voorneme het om ’n langtermynleiersrol in Iran te vervul ná die einde van die regime en ’n toekomstige oorgangstydperk nie, en sê dit is die keuse van die Iranse volk watter vorm van regering hulle verkies, hetsy ’n konstitusionele monargie of ’n republiek.[48] Pahlavi beywer hom vir ’n vrye referendum in Iran waarin die volk die geleentheid sal hê om self te besluit.[48]

Pahlavi het verklaar dat hy ná die Islamitiese Rewolusie in 1979 tot die gevolgtrekking gekom het dat die skeiding van godsdiens en staat ’n voorwaarde vir ’n demokratiese orde is.[48] Hy het in ’n onderhoud met die BBC gesê hy persoonlik verkies dat Iran ’n republiek word, aangesien hy dit as "merietokratieser" beskou.[49] Volgens ’n meningspeiling onder 158 000 Iraniërs wil 80% van die land se inwoners die Islamitiese Republiek vervang met ’n demokratiese regering.[48][50] Die peiling het ook bevind dat Pahlavi die voorkeurkandidaat is om ’n oorgangsverenigingsraad van Iran te vorm, met steun van tussen 32 en 40 persent onder 34 kandidate.[48][50] Pahlavi beywer hom vir groter verdraagsaamheid binne Iran en pleit vir die instelling van toesighoudende instellings en die versterking van die burgerlike samelewing om die konsentrasie van mag in een groep te voorkom.[48][51] Pahlavi is beskryf as die plakkaatseun vir die demokratiese beweging in Iran.[51] Daar word gesê dat hy ’n demokratiese visie vir Iran verdedig, en hy beywer hom vir vrye verkiesings om ’n grondwetlike vergadering saam te stel.[52]

Pahlavi en die Iranse opposisie het ’n beroep op demokratiese lande gedoen om die pogings van die Iranse opposisie te steun om die Islamitiese regime te verwyder en ’n sekulêre demokrasie in Iran te vestig.[48] Pahlavi sê hy en die opposisie is verteenwoordigers van die Iranse demokratiese beweging, waarvan aktiviste deur die Islamitiese regime in Iran gevange geneem en gemartel word.[48] Sommige aktiviste word tereggestel.[48] Pahlavi is in kontak met andersdenkendes binne Iran.[48]

Volgens die Iranse aktivis en joernalis Homa Sarshar is Pahlavi "konsekwent in sy boodskap".[48] Sarshar glo hy moet deel wees van ’n koalisie. Rakende die moontlikheid van chaos indien die Islamitiese regime sou val, het Pahlavi gesê dat Iran, anders as ander lande wat deur chaotiese oorgange gegaan het, ’n antieke beskawing is, en gesê: “Ons is nie Irak of Afghanistan nie. Ons is ’n nasie met millenniums van eenheid. As daar wet en geregtigheid is, sal daar geen anargie wees nie.”[53] Pahlavi het in die onderhoud gesê daar sal geen burgeroorlog wees nie.[53]

In Junie 2025 het Pahlavi in 'n onderhoud belowe hy sal ’n "wettige oorgang" verseker. Hy het verklaar kenners in oorgangsreg sal verseker dat daar regverdige verhore is, en het belowe elke beskuldigde sal die reg hê om homself in die hof te verdedig. Anders as in die rewolusie van 1979 sal geen kortpadteregstellings uitgevoer word nie. "Gelyke regte sal vir alle Iraniërs verseker wrd – ongeag godsdiens, etnisiteit of oortuiging".[53]

Persoonlike lewe

[wysig | wysig bron]

Verhoudings en huwelik

[wysig | wysig bron]
Kroonprinses Yasmine Pahlavi.

Volgens 'n artikel in die tydskrif People wat in 1978 gepubliseer is, het Pahlavi uitgegaan met 'n "blonde, Sweedse blouoogmodel wat hy in Rome ontmoet het".[54] Dieselfde publikasie het ook berig dat hy saam met sy meisie in Lubbock, Texas, woon.[54] Teen 1980 het hy 'n Egiptiese meisie gehad wat 'n student aan die Amerikaanse Universiteit in Kaïro was, en sy is glo "streng bewaak" deur lyfwagte.[8]

Pahlavi het in 1985 'n verhouding met Yasmine Etemad-Amini begin.[6] Hulle is op 12 Junie 1986 in Connecticut getroud; hy was 25 en sy 17.[55] Die egpaar het drie dogters: Noor (gebore 3 April 1992), Iman (gebore 12 September 1993) en Farah (gebore 17 Januarie 2004).

In 2004 is Pahlavi aangewys as die "ongrondwetlike peetpa" van prinses Louise, die agtste kleindogter van koning Albert II van België.[56]

Stokperdjies

[wysig | wysig bron]

Pahlavi was ’n ywerige sokkerspeler en -toeskouer. Hy was ’n ondersteuner van die hoofstad se sokkerklub, Esteghlal, toe bekend as "Taj" (letterlik "Kroon"), en sy steun is selfs op die nasionale Iranse radio en televisie uitgesaai. Die klub het op jaarlikse optogte op sy verjaardag opgetree, wat die klub met die Pahlavi-regime geïdentifiseer het.[57]

In 1981 het UPI berig dat Pahlavi die Gueziro-eliteklub in Kaïro bygewoon het om tennis te kyk en soms in diskoteke by hotelle naby die Nyl gesien is.[9]

Godsdienstige oortuigings

[wysig | wysig bron]

Toe Pahlavi oor godsdiens uitgevra is, het hy gesê: "Dis ’n privaat saak, maar as jy regtig wil weet: Ek is natuurlik, volgens opvoeding en oortuiging, ’n Sjia-Moslem. Ek is 'n baie gelowige mens."[46] Die Iranse skrywer Reza Bayegan sê die kroonprins is glo "diep geheg" aan sy Islamgeloof. Hy het al die Hadj (pelgrimstog) na Mekka onderneem.[58]

Op 6 April 2024 het Pahlavi en sy vrou die Zoroastriese Bhandara Atash Kadeh-tempel in Houston, Texas, besoek.[59] Tydens sy besoek het Pahlavi verklaar: "Zoroastrisme is verweef met die Iranse geskiedenis en beskawing. Ek en Yasmine het die Zoroastriese vuurtempel in Houston besoek om hierdie inheemse Iranse geloof te eer en solidariteit te betoon met ons Zoroastriese landgenote. Die Zoroastriese geloof, hierdie ou Iranse geloof, het 'n kritieke rol gespeel in die ontwikkeling en vooruitgang van ons groot beskawing. En ek is oortuig daarvan dat sy invloed slegs sal aanhou groei, soos ons vandag onder ons jeug sien."[60]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. 1 2 3 4 "Former Iranian Crown Prince Reza Pahlavi will proclaim himself the new shah of Iran". United Press International. 17 Oktober 1980. Besoek op 25 Januarie 2019.
  2. Maciej Milczanowski (2014). "US Policy towards Iran under President Barack Obama's Administration" (PDF). Hemispheres: Studies on Cultures and Societies. 29 (4). Institute of Mediterranean and Oriental Cultures Polish Academy of Sciences: 53–66. ISSN 0239-8818.
  3. Axthelm, Pete; Brynner, Victoria (3 April 1989). "The Man Who Would Be Shah". People. Vol. 31, no. 13. Besoek op 25 Januarie 2019.
  4. 1 2 "Pahlavi recalls 'tremendous boost to my morale' during Air Force training in Lubbock". Lubbock Online. 9 Januarie 2018. Besoek op 25 Januarie 2019.
  5. "Caprock Chronicles: Lubbock once home to crown prince of Iran". Lubbock Online. 10 Februarie 2018. Besoek op 25 Januarie 2019.
  6. 1 2 3 Hall, Carla (21 Mei 1989). "The Shah Without a Country". The Washington Post. Besoek op 25 Januarie 2019.
  7. "Empress Farah Dibah Pahlavi: My son may one day return to his country and take over his father's throne". United Press International. 23 Julie 1984. Besoek op 25 Januarie 2019.
  8. 1 2 Guindi, Maurice (30 Oktober 1980). "Fulfilling his father's deathbed wish, Crown Prince Reza will proclaim himself shah of Iran". United Press International. Besoek op 25 Januarie 2019.
  9. 1 2 "Former Student Prince Aims at Iranian Throne". The Berkshire Eagle. Pittsfield, Massachusetts. United Press International. 6 Augustus 1981. p. 23.
  10. Dagres, Holly (24 Januarie 2023). "Can Reza Pahlavi help unite the Iranian opposition? A hashtag is suggesting so". Atlantic Council (in American English). Besoek op 22 Junie 2025.
  11. "Shah's Son Names Himself King, Bids Iran to End Its 'Nightmare'". The Miami Herald. 1 November 1980. p. 14.
  12. Schweid, Barry (1 November 1980). "U.S. Vows Recognition, No Sanctions for Iran". The Miami Herald. The Associated Press. p. 14.
  13. "Reza II vows to oust Khomeini". The Indianapolis News. The Associated Press. 5 Augustus 1981. p. 1.
  14. "Shah's Son to Wed... Someone". Times-Advocate. Escondido, California. 3 Mei 1986. p. 2.
  15. April 2011 Q&A, Question 4 Geargiveer 12 Oktober 2013 op Wayback Machine rezapahlavi.org
  16. December Q&A, Question 7 Geargiveer 12 Oktober 2013 op Wayback Machine rezapahlavi.org
  17. Prinz Reza Pahlavi über den Iran: "Dieses Regime ist äußerst anti-religiös" Geargiveer 4 April 2010 op Wayback Machine. Zenit.org (31 Maart 2010). Besoek op 9 Junie 2012.
  18. Reza Pahlavi. The Challenge Of Implementing Democracy And Human Rights In Iran. The International Society of Human Rights – Bonn, Germany, 27 March 2010. Rezapahlavi.com
  19. Iran's Crown Prince calls on West to support anti-government protests. Telegraph. 16 February 2011. Retrieved on 9 June 2012.
  20. "The Late Shah's Son Wants a Democratic Revolution in Iran". Bloomberg. 19 Junie 2018. Besoek op 22 Mei 2019.
  21. Turner, Camilla (25 Februarie 2023). "Islamic Revolutionary Guard must be proscribed, says Iran's exiled Crown Prince". The Daily Telegraph. Besoek op 1 Mei 2023.
  22. "Hundreds demonstrate in support of Iran's Reza Pahlavi at Oxford Union". 27 Februarie 2023. Besoek op 1 Mei 2023.
  23. "Reza Pahlavi, Crown Prince of Iran, addresses the Oxford Union". Maart 2023. Besoek op 1 Mei 2023.
  24. Ansar, Ahmed (18 April 2023). "Son of Iran's deposed Shah visits Israel, meets with Netanyahu". Anadolu Agency. Besoek op 19 April 2023.
  25. "Son of Iran's last shah arrives in Israel to push for 'peaceful, prosperous future'". The Times of Israel. 17 April 2023. Besoek op 19 April 2023.
  26. Sokol, Sam (18 April 2023). "Son of Iran's Last Shah Visits Israel, Calls to 'Renew Historical Bonds' Between Countries". Haaretz. Besoek op 19 April 2023.
  27. Kenneth M. Pollack; Daniel L. Byman; Martin S. Indyk; Suzanne Maloney (Junie 2009). "Toppling Tehran". Which Path to Persia?: Options for a New American Strategy toward Iran. Saban Center for Middle East Policy, Brookings Institution. p. 108. ISBN 978-0-8157-0379-2.
  28. Yeganeh Torbati; Paresh Dave; David Ingram (4 Januarie 2018). John Walcott; James Dalgleish (reds.). "U.S. should clear way for tech companies to help Iranians: former crown prince". Reuters. Besoek op 1 Februarie 2018.
  29. Callum Paton (5 Januarie 2018). "Iran Protests: Who are the Iranian Opposition and who will Rule if the Regime Falls". Newsweek. Besoek op 1 Februarie 2018.
  30. Mather, Yassamine (2018). "The political economy of Iran's Islamic state, Donald Trump and threats of war". Critique. 46 (3): 443–469. doi:10.1080/03017605.2018.1496543. ISSN 1748-8605. S2CID 150167382.
  31. "Can Reza Pahlavi help unite the Iranian opposition? A hashtag is suggesting so". 24 Januarie 2023. Besoek op 14 Junie 2023.
  32. "Reza Pahlavi's card for a new Iran". Global Affairs and Strategic Studies (in European Spanish). Besoek op 22 Junie 2025.
  33. Life, Kayhan (19 Maart 2023). "A Survey by a US-Based Research Institute Shows Iranians Support Reza Pahlavi". KAYHAN LIFE (in American English). Besoek op 22 Junie 2025.
  34. Lone, Mahlia (1 Julie 2016). "Memorable Romance: The Shah & I". Besoek op 4 Junie 2017.
  35. 1 2 Connie Bruck (6 Maart 2006). "Exiles: How Iran's Expatriates are Gaming the Nuclear Threat". The New Yorker. p. 48.
  36. "National Public Opinion Survey of Iranian Americans" (PDF). Center for Social Science Research, George Mason University. 2013. p. 10. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 2 Oktober 2016. Besoek op 11 Junie 2017 via Public Affairs Alliance of Iranian Americans (PAAIA).
  37. "Campaign To Give Power Of Attorney To Iran's Exiled Prince Gains Momentum". Iran International. 18 Januarie 2023. Besoek op 10 Februarie 2023.
  38. فردا, رادیو (11 Februarie 2023). "مخالفان جمهوری اسلامی در همبستگی با معترضان ایران در شهرهای مختلف دنیا تجمع کردند". رادیو فردا (in Persies). Besoek op 14 Februarie 2023.
  39. "Top Opponents Of Iranian Regime Deliver Speeches In US Rallies". Iran International (in Engels). 12 Februarie 2023. Besoek op 14 Februarie 2023.
  40. "Thousands Of Iranians Gather To Protest At US Consulate". The National Telegraph (in American English). 12 Februarie 2023. Besoek op 14 Februarie 2023.
  41. "Photos: Thousands in L.A. rally in support of the anti-government movement in Iran". Los Angeles Times (in American English). 12 Februarie 2023. Besoek op 14 Februarie 2023.
  42. Bob Woodward (19 November 1986). "CIA Support for Exiles, Other Covert Iran Activity Reported". The Washington Post. Besoek op 17 Mei 2017 via Los Angeles Times Archive.
  43. John Tower; John Goodwin Tower; Edmund S. Muskie; Brent Scowcroft (1987). "United States President's Special Review Board". The Tower Commission Report: The Full Text of the President's Special Review Board. A New York Times special. Bantam Books. p. 398. ISBN 978-0-553-26968-0.
  44. "Supporters of Reza Pahlavi, son of the late shah..." United Press International. 23 September 1986.
  45. Friedman, Andrew (2013). "Iran-Contra As Built Space". Covert Capital: Landscapes of Denial and the Making of U.S. Empire in the Suburbs of Northern Virginia. American Crossroads. Vol. 7. University of California Press. p. 274. ISBN 978-0-520-27464-8.
  46. 1 2 Soloman, Deborah (26 Junie 2009). "The Exile". The New York Times Magazine.
  47. Jon Gambrell (9 April 2017). "Iran's long-exiled prince wants a revolution in age of Trump". Associated Press. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 April 2017. Besoek op 25 Januarie 2019.
  48. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Why the exiled crown prince of Iran thinks the Islamic Republic is coming to an end". ABC News (in Australian English). 13 Februarie 2023. Besoek op 22 Junie 2025.
  49. "Reza Pahlavi: Why The Shah's Son Is The Most Direct Path To Iranian Democracy". Worldcrunch (in American English). 21 Mei 2024. Besoek op 22 Junie 2025.
  50. 1 2 "Opinion Survey Reveals Overwhelming Majority Rejecting Iran's Regime". www.iranintl.com (in Engels). 4 Februarie 2023. Besoek op 22 Junie 2025.
  51. 1 2 "Iranian crown prince the poster boy for democracy movement". Ames.
  52. "Reza Pahlavi's card for a new Iran". Global Affairs and Strategic Studies (in European Spanish). Besoek op 22 Junie 2025.
  53. 1 2 3 "Regime change in Iran will pave the way for Mideast peace, exiled prince says". www.iranintl.com (in Engels). 22 Junie 2025. Besoek op 23 Junie 2025.
  54. 1 2 Demaret, Kent; Williams, Keith (9 Oktober 1978). "A Shah-in-Training Learns About Air Force Tradition and Sweet Texas Accents". People. Besoek op 25 Januarie 2019.
  55. Pahlavi, Farah (2003). Kohan Diārā کهن دیارا (in Persian). Farzad. p. 462.{{cite book}}: AS1-onderhoud: onerkende taal (link)
  56. In die Rooms-Katolieke Kerk word nie-Katolieke nie as amptelike peetouers aanvaar nie, gegewe die godsdienstige aard van die rol. Kadivar, Darius. "ROYAL CURTSY: Crown Prince Reza Godfather to Belgium's Prince Prince Laurent's Daughter". Iranian.com: Persian Realm.
  57. Kausik Bandyopadhyay; Sabyasachi Mallick (2013). Fringe Nations in World Soccer. Routledge. p. 87. ISBN 978-1-317-99810-5.
  58. Reza Bayegan. "Reza Pahlavi and the Question of Religion". Payvand. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Januarie 2018. Besoek op 25 April 2010.
  59. "Yesterday I had the honor of joining HIH Crown Prince Reza Pahlavi and HIH Crown Princess Yasmine Pahlavi during their visit to Houston". Instagram. 7 April 2024. Besoek op 21 Junie 2025.
  60. "Yasmine and I visited the Zoroastrian fire temple in Houston to honor this indigenous Iranian faith and show solidarity with our Zoroastrian compatriots and the Parsi community". X.com/PahlaviReza. 9 April 2024. Besoek op 21 Junie 2025.

Nog leesstof

[wysig | wysig bron]
  • Gozashteh va Ayandeh, Londen: Kayham Publishing, 2000. (in Persies)
  • Winds of Change: The Future of Democracy in Iran, Regnery Publishing Inc., 2002, ISBN 0-89526-191-X. (in Engels))
  • Iran: L'Heure du Choix, Denoël, 2009. (in Frans)

Skakels

[wysig | wysig bron]