Rusper

'n foto van 'n rusper

'n Rusper begin sy lewe as 'n klein eiertjie wat onderaan 'n plant se blaar vasgeplak is. Wanneer dit uitbroei, eet dit sy eierdop en begin dadelik aan die groen blare rondom hom kou. Omdat 'n rusper se vel nie soos ons s'n kan rek nie, moet dit 'n paar keer van sy ou vel ontslae raak soos wat dit groter word. Elke keer as dit sy vel afskud, is daar 'n groter laag vel wat onderaan wag. Die rusper spandeer byna elke enkele dag om soveel plantvoedsel as moontlik te eet sodat dit genoeg energie kan opgaar.

Terwyl dit besig is om te eet, moet die rusper ook veilig bly van honger voëls, akkedisse en insekte. Om homself te beskerm, gebruik dit baie oulike truuks. Monarg ruspers eet 'n spesiale plant genaamd melkbos wat 'n sterk plantgifstowwe binne-in het. Die gif benadeel nie die rusper nie, maar dit bly binne-in sy liggaam vasgevang. As 'n voël probeer om 'n hap te vat, proe die rusper verskriklik en laat dit die voël siek voel. Vanweë hiervoor leer roofdiere vinnig om helder ruspers alleen te laat.

Na 'n paar weke van aanhoudend eet, word die rusper baie groot en weet dit dat dit tyd is om te rus. Dit kruip weg om 'n stil, veilige plek op 'n stewige takkie of blaar te vind. Dan spin dit 'n klein knopie van taai sy om onderstebo soos die letter ''J'' te hang. Nadat dit vir 'n hele dag stil gehang het, skud dit sy vel vir die laaste keer af. Onder hierdie laaste laag vel is 'n harde dop genaamd 'n papalie wat die rusper teen die buitewêreld beskerm.

Binne-in die stil papalie vind 'n groot en wonderlike verandering plaas. Die rusper se ou liggaam breek stadig af en bou homself oor tot iets heeltemal nuuts met sagte vlerke, lang bene en groot oë. Na 'n week of twee bars die harde dop aan die agterkant oop, en daar klim 'n splinternuwe skoenlapper of mot uit wat gereed is om sy vlerke oop te maak en na die lug te vlieg.