Süper Lig
| Süper Lig | |
| 2025–26 Süper Lig | |
| Sportsoort | Sokker |
|---|---|
| Gestig | 21 Februarie 1959 |
| Deelnemende lande | Turkye |
| Aantal spanne | 18 (sedert 2025/26) |
| Mees onlangse kampioen | Galatasaray (2024/25) |
| Verwante kompetisies | Champions League Europa League Conference League |
Die Süper Lig, ook bekend as die Trendyol Süper Lig om borgskapredes, is ’n professionele sokkerliga in Turkye en die hoogste vlak van die Turkse sokkerligastelsel. Agtien spanne neem deel, waar ’n kampioen bepaal word en drie klubs bevorder word vanaf, en nog drie gedegradeer word na die 1. Lig. Die seisoen duur van Augustus tot Mei, met elke klub wat 34 wedstryde speel. Wedstryde word van Vrydag tot Maandag gespeel.
Die Süper Lig is tans 9de op die UEFA-koëffisiëntranglys van ligas gebaseer op klubprestasies in Europese kompetisies oor die afgelope vyf jaar. Altesaam 75 klubs het in die Süper Lig deelgeneem, maar slegs 6 het tot dusver die titel gewen: Galatasaray (25), Fenerbahçe (19), Beşiktaş (16), Trabzonspor (7), Başakşehir (1) en Bursaspor (1).
Geskiedenis
[wysig | wysig bron]Sokker in Turkye dateer terug na die laat 19de eeu, toe Engelse mans die spel saamgebring het terwyl hulle in Salonica (toe deel van die Ottomaanse Ryk) gewoon het.[1] Die eerste ligakompetisie was die Istanbul Football League, wat in die 1904/05-seisoen plaasgevind het. Die liga het verskeie veranderinge ondergaan tot die stigting van die Millî Lig (Süper Lig) in 1959. Tussen die stigting van die Istanbul-liga en die Millî Lig het verskeie ander streekligas bestaan: Adana (1924), Ankara (1922), Eskişehir (1924), İzmir (1924), Bursa (1924), en Trabzon (1922), om ’n paar te noem. Die eerste kompetisie wat ’n nasionale kampioen bepaal het, was die voormalige Turkish Football Championship, wat in 1924 begin het en tot 1951 voortgeduur het.[2] Die kampioenskapsformaat was gebaseer op ’n uitklopkompetisie tussen die wenners van elk van die land se topstreeksligas.[3] Die Nasionale Afdeling (Turks: Millî Küme) was die eerste nasionale ligakompetisie in Turkye. Dit het in 1937 begin en het bestaan uit die sterkste klubs van die Ankara, Istanbul en İzmir-ligas. Die kampioenskap het tot 1950 voortgeduur.[4][5]

In 1952 het die Turkse Sokkerfederasie (Türkiye Futbol Federasyonu; TFF) professionalisme in Turkse sokker ingestel.[6] As gevolg hiervan het die voormalige Turkse Sokkerkampioenskap sy status as hoogste vlak verloor. Aangesien daar geen nasionale kampioen op die hoogste vlak tussen 1952 en 1955 was nie, het die Turkse federasie Galatasaray, die wenners van die 1955/56 Istanbul-liga, na die Europabeker in die 1956/57-seisoen gestuur.
Protes deur sommige Ankara- en İzmir-klubs teen hierdie besluit, asook UEFA se besluit om slegs nasionale kampioene tot die Europabeker toe te laat vanaf daardie seisoen, het die TFF daartoe gelei om die Federasiebeker in 1956 te stig. Dit was die eerste professionele nasionale sokkerliga in Turkye en die voorganger van die Superliga (Millî Lig). Die kompetisie het as ’n uitkloptoernooi plaasgevind om ’n nasionale kampioen te bepaal. Hierdie kampioen sou aan die Europabeker deelneem. Die kompetisie is vir twee seisoene gehou totdat dit deur die Millî Lig vervang is. Beşiktaş het albei uitgawes gewen en vir die Europabeker gekwalifiseer gedurende dié twee jaar. Omdat die TFF egter nie hul naam betyds vir die trekking geregistreer het nie, kon Beşiktaş uiteindelik nie aan die 1957/58-seisoen deelneem nie.[7][8]
Die topklubs van Ankara, Istanbul en İzmir het in die 1959 Turkse Nasionale Liga meegeding. Die eerste seisoen het in die kalenderjaar 1959 plaasgevind, in plaas van 1958 tot 1959, aangesien die kwalifiserende fases in 1958 plaasgevind het. Die 16 klubs wat in die eerste seisoen meegeding het, was: Adalet (Istanbul), Altay (İzmir), Ankaragücü (Ankara), Ankara Demirspor (Ankara), Beşiktaş (Istanbul), Beykoz (Istanbul), Karagümrük (Istanbul), Fenerbahçe (Istanbul), Galatasaray (Istanbul), Gençlerbirliği (Ankara), Göztepe (İzmir), Hacettepe Gençlik (Ankara), İstanbulspor, İzmirspor, Karşıyaka (İzmir), en Vefa (Istanbul). Die eerste kampioen was Fenerbahçe en die eerste "Gol Kralı" (topdoelskieter) was Metin Oktay. Geen klubs is aan die einde van die eerste seisoen bevorder of gedegradeer nie.[9]
Die 2. Lig (Tweede Liga) is aan die begin van die 1963/64-seisoen gestig en die Millî Lig het bekend geword as die 1. Lig (Eerste Liga). Voor die stigting van ’n tweede afdeling het die onderste drie klubs teen streeksligawenners meegeding in ’n kompetisie genaamd die Baraj-wedstryde. Die top drie spanne van die groep is na die Süper Lig bevorder. Ná die stigting van ’n nuwe tweede afdeling in 2001, bekend as die 1. Lig, is die voormalige 1. Lig herdoop tot die Süper Lig.[10] Die Süper Lig is die tuiste van die Interkontinentale Derby tussen Fenerbahçe (Asië) en Galatasaray (Europa); die mees gekykte sokkerwedstryd in Turkye. Dit word beskou as een van die beste en mees intense derbies ter wêreld en is deur verskeie internasionale bronne onder die grootste sokker-mededingings van alle tye gereken.[11][12][13]
Op 12 Desember 2023 het die Turkse Sokkerfederasie alle ligawedstryde onbepaald opgeskort ná ’n voorval tydens ’n wedstryd tussen MKE Ankaragucu en Caykur Rizespor, waarin ondersteuners die veld binnegedring het en mense, insluitend die onlangse MKE Ankaragucu-president Faruk Koca, gearresteer is nadat hulle die skeidsregter Halil Umut Meler aangeval het.[14][15] Koca het ook as president van MKE Ankaragucu bedank.[15] Op 13 Desember, dieselfde dag wat Meler uit die hospitaal ontslaan is, is daar egter ooreengekom dat Süper Lig-wedstryde op 19 Desember sou hervat.[16][17]
Kampioene
[wysig | wysig bron]| Klub | Kampioene[18] | Tweede plek | Wen-seisoene | Tweede-plek seisoene |
|---|---|---|---|---|
| Galatasaray |
25 | 13 | 1961–62, 1962–63, 1968–69, 1970–71, 1971–72, 1972–73, 1986–87, 1987–88, 1992–93, 1993–94, 1996–97, 1997–98, 1998–99, 1999–00, 2001–02, 2005–06, 2007–08, 2011–12, 2012–13, 2014–15, 2017–18, 2018–19, 2022–23, 2023–24, 2024–25 | 1956–571, 1957–581, 1959, 1960–61, 1965–66, 1974–75, 1978–79, 1985–86, 1990–91, 2000–01, 2002–03, 2013–14, 2020–21 |
| Fenerbahçe |
19 | 26 | 1959, 1960–61, 1963–64, 1964–65, 1967–68, 1969–70, 1973–74, 1974–75, 1977–78, 1982–83, 1984–85, 1988–89, 1995–96, 2000–01, 2003–04, 2004–05, 2006–07, 2010–11, 2013–14 | 1959–60, 1961–62, 1966–67, 1970–71, 1972–73, 1975–76, 1976–77, 1979–80, 1983–84, 1989–90, 1991–92, 1993–94, 1997–98, 2001–02, 2005–06, 2007–08, 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2021–22, 2022–23, 2023–24, 2024–25 |
| Beşiktaş |
16 | 14 | 1956–571, 1957–581, 1959–60, 1965–66, 1966–67, 1981–82, 1985–86, 1989–90, 1990–91, 1991–92, 1994–95, 2002–03, 2008–09, 2015–16, 2016–17, 2020–21 | 1962–63, 1963–64, 1964–65, 1967–68, 1973–74, 1984–85, 1986–87, 1987–88, 1988–89, 1992–93, 1996–97, 1998–99, 1999–00, 2006–07 |
| Trabzonspor |
7 | 9 | 1975–76, 1976–77, 1978–79, 1979–80, 1980–81, 1983–84, 2021–22 | 1977–78, 1981–82, 1982–83, 1994–95, 1995–96, 2003–04, 2004–05, 2010–11, 2019–20 |
| Başakşehir | 1 | 2 | 2019–20 | 2016–17, 2018–19 |
| Bursaspor | 1 | — | 2009–10 |
1 Beşiktaş het formeel versoek dat kampioenskappe wat in die 1956/57 en 1957/58 uitgawes van die Turkse Federasiebeker gewen is, as Turkse Professionele Eerste Divisie-kampioenskappe deur die Turkse Sokkerfederasie erken word. Die Beker is in 1956 ingestel om ’n nasionale kampioen aan te wys wat Turkye sou verteenwoordig, nadat UEFA besluit het dat slegs nasionale kampioene aan die Europese Beker mag deelneem.[19] Beşiktaş het dus die reg verdien om Turkye te verteenwoordig in die Europese Beker in die 1957/58 en 1958/59 seisoene.[20] Die besluit oor hierdie saak is in ’n persverklaring op 25 Maart 2002 aangekondig, wat aangedui het dat die kampioenskappe wat Beşiktaş in die Federasiebeker gewen het, as nasionale liga-kampioenskappe gereken sou word.
Sterre‑klassifikasie
[wysig | wysig bron]Die eer van Goue Sterre is in sokker ingestel om spanne te erken wat verskeie kampioenskappe of ander prestasies behaal het deur goudsterre op hul klubkies en truie te dra. In Turkye word klubs toegelaat om 'n goue ster bo hul kenteken te plaas vir elke vyf nasionale kampioenskappe wat hulle gewen het.
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ "Before the national Turkish Leagues". turkish-soccer.com. Erdinç Sivritepe. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Mei 2018. Besoek op 27 Mei 2018.
- ↑ "Turkey Futbol Federasyonu Kuruluyor". tff.org (in Turks). TFF. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 April 2015. Besoek op 26 Oktober 2017.
1936'ya kadar süren bu dönemde ilk Turkey Şampiyonası Ankara'da yapılmış ve şampiyon Harbiye olmuştur.
- ↑ "Turkey Futbol Birinciliği". Erdinç Sivritepe. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Januarie 2018. Besoek op 26 Oktober 2017.
- ↑ "Turkey Futbol Federasyonu Kuruluyor". tff.org (in Turks). TFF. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 April 2015. Besoek op 26 Oktober 2017.
...ilk deplasmanlı lig kapsamındaki Milli Küme maçları da yine bu dönemde tertip edilmiştir.
- ↑ "Milli Küme". Erdinç Sivritepe. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Julie 2018. Besoek op 26 Oktober 2017.
- ↑ "Merhaba Dünya Kupası" (in Turks). TFF. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Augustus 2020. Besoek op 30 Augustus 2020.
- ↑ Sivritepe, Erdinç Federation Cup 56/57 turkish-soccer.com, accessed 22 July 2010
- ↑ Sivritepe, Erdinç Federation Cup 57/58 turkish-soccer.com, accessed 22 July 2010
- ↑ Sivritepe, Erdinç 1959 Milli Lig turkish-soccer.com, accessed 22 July 2010
- ↑ Sivritepe, Erdinç 1963-1964 1. Lig turkish-soccer.com, accessed 22 July 2010
- ↑ "FourFourTwo's 50 Biggest Derbies in the World, No. 6: Fenerbahce vs Galatasaray". fourfourtwo.com. FourFourTwo. 29 April 2016. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Junie 2020. Besoek op 11 Mei 2020.
- ↑ "The 50 greatest derbies in football throughout the world". givemesport.com. 14 April 2020. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 April 2020. Besoek op 11 Mei 2020.
- ↑ "History of the Istanbul Derby - Fenerbahce vs Galatasaray". sportskeeda.com. 31 Augustus 2015. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Augustus 2020. Besoek op 11 Mei 2020.
- ↑ "Turkish football club president arrested for punching referee on the field". Al Jazeera. 12 Desember 2023.
- 1 2 Fraser, Suzan (12 Desember 2023). "Turkish club president arrested and league games suspended after referee is punched at match". Associated Press. Besoek op 12 Desember 2023.
- ↑ "Turkish referee Halil Umut Meler leaves hospital after attack from Ankaragucu president Faruk Koca | Super Lig matches to resume on Tuesday". Sky Sports (in Engels). Besoek op 13 Desember 2023.
- ↑ Mintah, Yaw Loic (13 Desember 2023). "Turkey referee punch: League to resume on December 19 after official leaves hospital". Citi Sports Online (in Engels). Besoek op 14 Desember 2023.
- ↑ "Süper Lig Şampiyonu Takımlar". www.tff.org (in Turks). Turkse Sokkerfederasie. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 November 2015. Besoek op 15 Februarie 2018.
- ↑ "Turkey – List of Champions". RSSSF. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. 23 Mei 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Mei 2019. Besoek op 25 Mei 2019.
- ↑ "Turkey Futbol Federasyonu Ana Sayfa TFF". www.tff.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Mei 2013. Besoek op 16 Mei 2016.