Gaan na inhoud

Sagittarius B2

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
'n Foto deur die James Webb-ruimteteleskoop van stervorming in Sagittarius B2. Noord is regs op die foto.

Sagittarius B2 (Sgr B2) is ’n reusagtige molekulêre wolk van gas en stof wat sowat 390 ligjare van die kern van die Melkweg geleë is. Die kompleks is die grootste molekulêre wolk in die omgewing van die kern en een van die grootstes in die sterrestelsel; dit het 'n deursnee van sowat 150 ligjare.[1] Die totale massa van Sgr B2 is ongeveer 3 miljoen keer die sonmassa.[2] Die gemiddelde waterstofdigtheid in die wolk is 3 000 atome per cm3, wat sowat 20-40 keer digter is as ’n tipiese molekulêre wolk.[3]

Die interne struktuur van die wolk is kompleks, met wisselende digthede en temperature. Dit word in drie hoofkerne verdeel, onderskeidelik aangedui as noord (N), middel of hoof (M) en suid (S). So verteenwoordig Sgr B2(N) die noordelike kern. Die gebiede Sgr B2(M) en Sgr B2(N) is streke van oorvloedige stervorming.

Die eerste 10 H II-gebiede wat in die wolk ontdek is, word aangedui as A tot J.[4] H II-gebiede A-G, I en J lê in Sgr B2(M), terwyl gebied K in Sgr B2(N) is en gebied H in Sgr B2(S).[5] Die kern van die wolk is ’n stervormingsgebied wat ongeveer 10 miljoen keer die ligkrag van die Son uitstraal.[6]

Beskrywing

[wysig | wysig bron]

Sagittarius B2 bestaan uit verskeie soorte komplekse molekules, waarvan die noemenswaardigste alkohol is. Die wolk bevat etanol, vinielalkohol en metanol vanweë die saamsmelting van atome wat nuwe molekules vorm. Die samestelling is met behulp van ’n spektrograaf ontdek in ’n poging om aminosure te vind. ’n Ester, etielformiaat, is ook ontdek, wat ’n belangrike voorloper van aminosure is. Hierdie ester is ook verantwoordelik vir die geur van aarbeie,[7] wat daartoe gelei het dat sommige artikels oor Sagittarius B2 meen die wolk ruik na "aarbeirum".[8][9] Groot hoeveelhede butironitriel (propielsianied) en ander alkielsianiede is ook in die wolk opgespoor.[10]

Temperature in die wolk wissel van 300  K (27 °C) in digte stervormingsgebiede tot 40 K (-233,2 °C) in die omliggende omhulsel.[11] Omdat die gemiddelde temperatuur en druk in Sgr B2 laag is, is chemie wat op direkte interaksie tussen atome berus, uiters stadig. Die kompleks bevat egter koue stofkorrels wat uit silikonkerne bestaan, omring deur ’n mantel van waterys en verskeie koolstofverbindings. Die oppervlakke van hierdie korrels laat chemiese reaksies toe deur molekules te akkreseer wat dan met naburige verbindings 'n interaksie kan hê. Die resulterende verbindings kan dan van die oppervlak verdamp en by die molekulêre wolk aansluit.[1]

Die molekulêre komponente van die wolk kan maklik waargeneem word in die golflengtereeks van 102-103 μm.[1] Ongeveer die helfte van alle bekende interstellêre molekules is die eerste keer naby Sgr B2 gevind, en byna elke ander tans bekende molekule is sedertdien ook in die struktuur opgespoor.[12] Die Europese Ruimteagentskap se gammastraalsterrewag INTEGRAL het gammastrale waargeneem wat met Sgr B2 in wisselwerking tree en X-straaluitstraling uit die wolk veroorsaak. Dié energie is ongeveer 350 jaar tevore uitgestraal deur die supermassiewe swartkolk in die sterrestelsel se kern, Sagittarius A*. Die totale ligkrag van hierdie uitbarsting word geraam as ’n miljoen keer sterker as die huidige uitset van Sagittarius A*.[13][14]

Waarnemings met die James Webb-ruimteteleskoop (JWST) het nuwe kandidaat-H II-gebiede onthul wat met radiowaarnemings misgekyk is. By 25 μm het die navorsers infrarooistraling gevind wat uit die protosterreswerm Sgr B2 N ontsnap en die pad van ’n grootskaalse uitvloei volg. Jong stervoorwerpe wat voorheen met ALMA aan die westekant van die wolk opgespoor is, word nie met JWST waargeneem nie, maar warm stof rondom hulle uitvloeisels word wel met JWST opgespoor. Aan die oostekant neem JWST onlangse stervorming waar.[15]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. 1 2 3 Chown, Marcus (27 November 1999). "Star attraction". New Scientist. Besoek op 29 Oktober 2007.
  2. ↑ Solomon, P. M. (1978). Giancarlo Setti; Giovanni G. Fazio (reds.). Physics of Molecular Clouds from Millimeter Wave Length Observations. New York: Springer. ISBN 90-277-0871-1. {{cite book}}: |work= ignored (hulp)
  3. ↑ Goldsmith, Paul F.; Lis, Dariusz C.; Hills, Richard; Lasenby, Joan (1990). "High angular resolution submillimeter observations of Sagittarius B2". Astrophysical Journal. 350: 186–194. Bibcode:1990ApJ...350..186G. doi:10.1086/168372.
  4. ↑ Lis, Dariusz C.; Goldsmith, Paul F. (1990). "Modeling of the continuum and molecular line emission from the Sagittarius B2 molecular cloud". Astrophysical Journal, Part 1. 356: 195–210. Bibcode:1990ApJ...356..195L. doi:10.1086/168830.
  5. ↑ Takagi, Shin-ichiro; Murakami, Hiroshi; Koyama, Katsuji (2002). "X-Ray Sources and Star Formation Activity in the Sagittarius B2 Cloud Observed with Chandra". The Astrophysical Journal. 573 (1): 275–282. arXiv:astro-ph/0203035. Bibcode:2002ApJ...573..275T. doi:10.1086/340499. S2CID 119426549.
  6. ↑ Wolstencroft, Ramon D.; William Butler Burton (1988). Millimetre and Submillimetre Astronomy. Springer. ISBN 90-277-2763-5.
  7. ↑ Gupta, Richa (12 Augustus 2015). "Raspberries and Rum- Sagittarius B2". Astronaut (in American English). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Julie 2022. Besoek op 25 Julie 2020.
  8. ↑ "A raspberry flavoured galactic centre with a hint of rum". Wiley Analytical Science (in Engels). doi:10.1002/sepspec.21408ezine (inactive 12 Julie 2025). Besoek op 25 Julie 2020.{{cite web}}: CS1 maint: DOI inactive as of 2025 (link)
  9. ↑ Team, How It Works (3 Desember 2015). "The Milky Way smells of rum and tastes like raspberries". How It Works (in Engels). Besoek op 25 Julie 2020.
  10. ↑ Belloche, A.; Garrod, R. T.; Müller, H. S. P.; Menten, K. M.; Comito, C.; Schilke, P. (1 Mei 2009). "Increased complexity in interstellar chemistry: detection and chemical modeling of ethyl formate and n-propyl cyanide in Sagittarius B2(N)". Astronomy & Astrophysics (in Engels). 499 (1): 215–232. arXiv:0902.4694. Bibcode:2009A&A...499..215B. doi:10.1051/0004-6361/200811550. ISSN 0004-6361. S2CID 98625608.
  11. ↑ de Vicente, P. (March 10–15, 1996). "A Hot Ring in the SGR B2 Molecular Cloud".: 64–67, La Serena, Chile: Astronomical Society of the Pacific..
  12. ↑ S. E. Cummins; R. A. Linke; P. Thaddeus (1986). "A survey of the millimeter-wave spectrum of Sagittarius B2". Astrophysical Journal Supplement Series. 60: 819–878. Bibcode:1986ApJS...60..819C. doi:10.1086/191102.
  13. ↑ Staff (28 Januarie 2005). "Integral rolls back history of Milky Way's super-massive black hole". Hubble News Desk. Besoek op 31 Oktober 2007.
  14. ↑ M. G. Revnivtsev; et al. (2004). "Hard X-ray view of the past activity of Sgr A* in a natural Compton mirror". Astronomy and Astrophysics. 425: L49 – L52. arXiv:astro-ph/0408190. Bibcode:2004A&A...425L..49R. doi:10.1051/0004-6361:200400064. S2CID 18872302.
  15. ↑ Budaiev, Nazar; Ginsburg, Adam; Barnes, Ashley T.; Jeff, Desmond; Yoo, Taehwa; Battersby, Cara; Bulatek, Alyssa; Lu, Xing et al. (2025). "JWST's first view of the most vigorously star-forming cloud in the Galactic center -- Sagittarius B2". [astro-ph.GA].

Skakels

[wysig | wysig bron]
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sagittarius_B2&oldid=2876150"