Gaan na inhoud

Selektiewe mutisme

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Selektiewe mutisme
Klassifikasie en eksterne bronne
ICD-10F94.0
ICD-9309.83 313.23
eMedicineped/2660
MeSHD009155
Mediese waarskuwing


Selektiewe mutisme is 'n angssteuring waarin iemand wat andersins die vermoë het om te praat, nie kan praat wanneer hulle in spesifieke situasies of op sekere plekke kom of met sekere mense te doen kry nie. Een of meer van dié situasies kan 'n trauma veroorsaak. Selektiewe mutisme en sosialeangssteuring kom gewoonlik saam voor.[1]

Mense met die toestand bly gewoonlik stil, selfs as die gevolge van hulle stilte skande, sosiale uitsluiting of straf insluit.[2]

Tekens en simptome

[wysig | wysig bron]

Die DSM-5 beskryf selektiewe mutisme (SM) as 'n volhardende probleem om in 'n spesifieke sosiale opset te praat wanneer dit verwag word, soos op skool, ondanks die vermoë om in ander situasies te kan praat. Die simptome moenie tydelik wees nie en moet die persoon se vermoë aantas om in 'n sekere situasie op te tree.[3] Moontlike ander diagnoses moet oorweeg word.[4]

SM word met ander angstoestande verbind, veral sosialeangssteuring. Altesaam 100% van deelnemers aan een studie en 97% in 'n ander het ook aan sosialeangssteuring gely.[5][6][7] Sommige navorsers spekuleer dus dat selektiewe mutisme dalk 'n strategie is van 'n subgroep kinders met sosialeangssteuring om hulle benoudheid in sosiale situasies te verminder.[8][9]

Die omvang van selektiewe mutisme is onseker. Weens die swak begrip van die toestand onder die algemene publiek word baie gevalle waarskynlik nie gediagnoseer nie. Geskoei op die aantal aangemelde gevalle word die voorkoms geraam op 1 in 1 000, of 0,1%.[10] In 'n studie van 2002 in The Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry word egter geraam die voorkoms is 0,71%.[11]

Ander simptome

[wysig | wysig bron]

Benewens die gebrek aan spraak, sluit simptome onder mense met SM volgens Elisa Shipon-Blum en ander se bevindings die volgende in:[12][13][14]

  • Skaamheid, sosiale angs, 'n vrees vir sosiale verleentheid of sosiale isolasie en onttrekking
  • 'n Probleem om oogkontak te behou
  • 'n Uitdrukkinglose gesig en 'n onwilligheid om te glimlag of 'n voortdurende glimlag
  • 'n Probleem om gevoelens uit te druk, selfs teenoor gesinslede
  • 'n Groter geneigdheid tot kommer as by ander mense van dieselfde ouderdom
  • 'n Sensitiwiteit vir geraas en skares

Aan die ander kant is daar ook in baie gevalle positiewe eienskappe:

  • 'n Groter as gemiddelde intelligensie, weetgierigheid of waarneming
  • 'n Sterk sin vir reg en verkeerd
  • Kreatiwiteit
  • 'n Liefe vir die kunste
  • Empatie
  • 'n Sensitiwiteit vir ander mense

Behandeling

[wysig | wysig bron]

In teenstelling met wat algemeen geglo word, verbeter selektiewe mutisme nie noodwenig as 'n persoon ouer word nie.[15] Doeltreffende behandeling is nodig dat 'n kind ordentlik ontwikkel. Sonder behandeling kan SM bydra tot depressie, nog angs en ander sosiale en emosionele probleme.[16][17][18]

Behandeling op 'n vroeë ouderdom is dus belangrik. Die presiese behandeling hang af van die persoon se ouderdom, enige ander geestesprobleme, ensovoorts. Ouer mense en dié met depressie het dalk medikasie nodig.[19]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. ↑ Viana, A. G.; Beidel, D. C.; Rabian, B. (2009). "Selective mutism: A review and integration of the last 15 years". Clinical Psychology Review. 29 (1): 57–67. doi:10.1016/j.cpr.2008.09.009. PMID 18986742.
  2. ↑ Brown, Harriet (12 April 2005). "The Child Who Would Not Speak a Word". The New York Times.
  3. ↑ Adelman, L. (2007). Don't Call me Shy. LangMarc Publishing. ISBN 978-1880292327.
  4. ↑ American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Fifth ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. p. 195. ISBN 978-0-89042-555-8.
  5. ↑ Dummit, E. Steven; Klein, Rachel G.; Tancer, Nancy K.; Asche, Barbara; Martin, Jacqueline; Fairbanks, Janet A. (Mei 1997). "Systematic Assessment of 50 Children With Selective Mutism". Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. 36 (5): 653–660. doi:10.1097/00004583-199705000-00016. PMID 9136500.
  6. ↑ Vecchio, J. L.; Kearney, C. A. (2005). "Selective Mutism in Children: Comparison to Youths with and Without Anxiety Disorders". Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment. 27: 31–37. doi:10.1007/s10862-005-3263-1. S2CID 144770110.
  7. ↑ Black, B.; Uhde, T. W. (1995). "Psychiatric Characteristics of Children with Selective Mutism: A Pilot Study". Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. 34 (7): 847–856. doi:10.1097/00004583-199507000-00007. PMID 7649954.
  8. ↑ Yeganeh, R.; Beidel, D. C.; Turner, S. M. (2006). "Selective mutism: More than social anxiety?". Depression and Anxiety. 23 (3): 117–123. doi:10.1002/da.20139. PMID 16421889. S2CID 39403140.
  9. ↑ Sharp, W. G.; Sherman, C.; Gross, A. M. (2007). "Selective mutism and anxiety: A review of the current conceptualization of the disorder". Journal of Anxiety Disorders. 21 (4): 568–579. CiteSeerX 10.1.1.560.5956. doi:10.1016/j.janxdis.2006.07.002. PMID 16949249.
  10. ↑ Chvira, Denise A.; Shipon-Blum, Elisa; Hitchcock, Carla; Cohan, Sharon; Stein, Murray B. (2007). "Selective Mutism and Social Anxiety Disorder: All in the Family?". Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. 46 (11): 1464–472. doi:10.1097/chi.0b013e318149366a. PMID 18049296.
  11. ↑ Bergman, RL; Piacentini, J; McCracken, JT (2002). "Prevalence and description of selective mutism in a school-based sample". J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 41 (8): 938–46. doi:10.1097/00004583-200208000-00012. PMID 12162629. S2CID 20947226.
  12. ↑ Moini, Jahangir; Justin Koenitzer; Anthony LoGalbo (2021). Global Emergency of Mental Disorders. Londen: Academic Press. pp. 82–84. ISBN 978-0-323-85843-4. OCLC 1252050397.
  13. ↑ Muris, Peter; Ollendick, Thomas H. (19 Januarie 2021). "Selective Mutism and Its Relations to Social Anxiety Disorder and Autism Spectrum Disorder". Clinical Child and Family Psychology Review. 24 (2): 294–325. doi:10.1007/s10567-020-00342-0. ISSN 1573-2827. PMC 8131304. PMID 33462750.
  14. ↑ Cohan, Sharon L.; Chavira, Denise A.; Shipon-Blum, Elisa; Hitchcock, Carla; Roesch, Scott C.; Stein, Murray B. (23 Augustus 2010). "Refining the classification of children with selective mutism: a latent profile analysis". Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology. 37 (4): 770–784. doi:10.1080/15374410802359759. ISSN 1537-4424. PMC 2925839. PMID 18991128.
  15. ↑ Johnson, Maggie; Wintgens, Alison (2001). The Selective Mutism Resource Manual. Speechmark. ISBN 978-0-86388-280-7.
  16. ↑ Selective Mutism Group: Ask the Doc archives: When do I need to seek professional help for my child? Geargiveer 11 Maart 2012 op Wayback Machine
  17. ↑ "What about adults? What are the long-term effects of SM?". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Julie 2012. Besoek op 9 Mei 2008.
  18. ↑ Ketteley, Emma (8 April 2008). "Killer's history of social disorders". BBC This World.
  19. ↑ Blau, Ricki. "The Older Child or Teen with Selective Mutism" (PDF).

Skakels

[wysig | wysig bron]
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Selektiewe_mutisme&oldid=2775636"