Gaan na inhoud

Sielkundige manipulasie

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

In sielkunde word manipulasie gedefinieer as 'n aksie wat skets is om 'n ander persoon op 'n klandestiene of subtiele manier te beïnvloed of te beheer wat die persoonlike hoofdoelwitte van 'n persoon vereenvoudig. Generiese Metodes wat iemand kan gebruik om 'n ander persoon te manipuleer, kan versoeking, proposisie, dwang en uitpressing insluit.[1][2] Manipulasie word oor die algehele beskou as 'n bedrieglike vorm van sosiale impak aangesien dit ten koste van ander gebruik word.[3] Mense is inherent in staat om manipuleerende en skynbare gedrag te beoefen, met die belangrikste verskille wat dié van spesifieke persoonlikheidskenmerke of versteurings is.

Teen 1730 is die woord manipulasie gebruik om te meld na 'n metode om erts te ondersoek. Die term is afgelei van die Franse manipulasie, wat weer ontleen aan is van manipule, wat "veeleisende" beteken, 'n maatstaf wat deur aptekers gebruik is, wat later teen 1828 'n sin gehad het van die bestuur of beheer van mense vir 'n mens se eie oogmerke. [4] Die woord manipuleer het in 1827 ontstaan as 'n terugformasie van manipulasie, wat voorlopogie beteken het "om vaardig met die hand te bestuur". Teen 1864 het die gebruik daarvan omvattende om die figuurlike sin van "om te bestuur of te beïnvloed, veral vir 'n mens se eie voordeel" in te sluit. [5] Die woord word in etlike verskillende implikasies gebruik, maar vandag word dit meestal in psigologiese kontekste gebruik.

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. Hamilton, J. Devance; Decker, Norman; Rumbaut, Ruben D. (1986). "The Manipulative Patient". American Journal of Psychotherapy. 40 (2): 189–200. doi:10.1176/appi.psychotherapy.1986.40.2.189. PMID 3728747. We define manipulation as deliberately influencing or controlling the behavior of others to one's own advantage by using charm, persuasion, seduction, deceit, guilt induction, or coercion.
  2. Lynam, Donald R.; Vachon, David D. (2012). "Antisocial personality disorder in DSM-5: Missteps and missed opportunities". Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment (in Engels). 3 (4): 483–495. doi:10.1037/per0000006. ISSN 1949-2723. PMID 23106185.
  3. Ienca, Marcello (2023). "On Artificial Intelligence and Manipulation". Topoi. 42 (3): 833–842. doi:10.1007/s11245-023-09940-3. In this tradition, manipulation is considered ethically wrong because it involves influencing someone's behavior or beliefs in a non-transparent way that (i) undermines their autonomy, freedom, or dignity, (ii) promotes the personal gain of the manipulator at the expense of the manipulated, and (iii) may result in direct or indirect harm for the manipulated.
  4. "Manipulation - Etymology, Origin & Meaning".
  5. "Manipulate - Etymology, Origin & Meaning".