Slowaaks

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Slowake. Moenie verwar word met Sloweens nie.
Slowaaks
slovenčina
Gepraat in: Vlag van Slowakye Slowakye
Vlag van Hongarye Hongarye
Vlag van Serwië Serwië
Flag of the Czech Republic Tsjeggië
Vlag van Oekraïne Oekraïne
Vlag van Roemenië Roemenië
Vlag van Kroasië Kroasië 
Gebied: Sentraal-Europa
Totale sprekers: 5,1 miljoen (moedertaal)
1,7 miljoen (tweede taal)[1] 
Rang: 106
Taalfamilie: Indo-Europees
 Slawies
  Wes-Slawies
   Tsjeggo-Slowaaks
    Slowaaks 
Skrifstelsel: Latynse alfabet 
Amptelike status
Amptelike taal in: Flag of Europe Europese Unie
Vlag van Slowakye Slowakye
Flag of Vojvodina.svg Vojvodina (Serwië)
Gereguleer deur: Instituut van Slowaaks
Taalkodes
ISO 639-1: sk
ISO 639-2: slk
ISO 639-3: slk 
Verspreiding van Slowaaks
Verspreiding van Slowaakse dialekte in Slowakye
Verspreiding van tale in voormalige Tsjeggo-Slowakye in 1930

Slowaaks (slovenčina, slovenský jazyk [ˈsloʋenskiː ˈjazik] ) is 'n lid van die Wes-Slawiese taalgroep. Dit word deur sowat 6,9 miljoen mense, vernaamlik in Slowakye, waar dit die amptelike taal is, gepraat, asook in kleiner taaleilande in Hongarye, Kroasië, Oekraïne, Roemenië, Serwië, Slowenië en Tsjeggië. As minderheidstaal word dit ook deur immigrante in onder andere die Verenigde State en Kanada gebesig. Sedert 1 Mei 2004 is Slowaaks een van die amptelike tale van die Europese Unie.

Slowaaks word, net soos die nou verwante Kasjoebies, Sorbies, Tsjeggies en Pools, in die Latynse Alfabet geskryf. In teenstelling met Tsjeggies, wat vandag as standaardtaal in die hele Tsjeggië gepraat word, is daar drie dialekgroepe, Wes-, Sentraal- en Oos-Slowaaks. Die moderne Slowaakse skryftaal baseer op Sentraal-Slowaaks.

Weens Slowaaks se nou verwantskap aan Tsjeggies kan Slowake en Tsjegge mekaar maklik verstaan. Amptelike dokumente wat in die een land se ampstaal uitgereik word, word in die ander land outomaties erken. Televisieprogramme word sonder vertaling of ondertitels uitgesaai. Die jongste generasie Tsjegge en Slowake vind dit wel moeiliker om mekaar te verstaan aangesien daar ná die ontbinding van Tsjeggo-Slowakye in 1993 nie meer daaglikse kontak met mekaar se tale is nie.[2]

Spore van moderne Slowaaks kan in die 19de eeu bespeur word. Daar is egter ook spore van Oud-Slowaaks in die 11de eeu.

Alfabet[wysig | wysig bron]

Die Slowaakse alfabet (Slowaaks: slovenská abeceda) baseer op die Latynse alfabet, waarby die 26 basiese letters deur drie digrawe (dz, dž, ch) en 17 letters met diakritiese tekens aangevul word, waaronder letters met akuut-aksentteken (dĺžeň), Haček (mäkčeň), umlaut (dve bodky of prehláska) en kappie (vokáň).

Die umlaute Ö en Ü maak nie deel uit van die Slowaakse alfabet nie, maar kom in eiename voor. Die medeklinkers Q, W en X word uitsluitlik in vreemde woorde gebruik.

Grammatika[wysig | wysig bron]

Slowaaks is 'n hoogs flekterende taal met ses grammatikale naamvalle.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Slovak”. Ethnologue. URL besoek op 3 Mei 2016.
  2. (de) Slowakisch ist für junge Tschechen eine Fremdsprache”. Radio Praha: 27 Februarie 2013. URL besoek op 3 Mei 2016.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Wikipedia
Sien gerus Wikipedia se uitgawe in Slowaaks
Wiktionary-logo-en.svg Vir woordeboekinligting, sien die bladsy Slowaaks op WikiWoordeboek
Indo-Europese tale: Satem-tale: Slawiese tale
Wes-Slawiese tale:
Kasjoebies | Polabies (†) | Pools | Slowaaks | Silesies | Sorbies (Neder-Sorbies, Opper-Sorbies) | Rusyn (Rusnak) | Tsjeggies
Oos-Slawiese tale:
Oekraïens | Russies | Rusyn (Roeteens) | Wit-Russies
Suid-Slawiese tale:
Bulgaars | Macedonies | Kerkslawies | Sloweens | Serwo-Kroaties (Bosnies, Kroaties, Montenegryns, Serwies)