Hudsonbaai: Verskil tussen weergawes

Jump to navigation Jump to search
935 grepe bygevoeg ,  6 jaar gelede
+ Inligtingskas, Commons & Kategorieë
(Skakel)
(+ Inligtingskas, Commons & Kategorieë)
{{Inligtingskas Waterliggaam
[[Lêer:Hudsonbay.png|thumb|right|250px|Hudsonbaai (Kanada)]][[Lêer:Wpdms ruperts land.jpg|thumb|right|250px|'n Kaart van Rupert's Land wat deur die Britse ''Hudson's Bay Company'' beheer is]] [[Lêer:Churchill Seaport 1996-08-12.jpg|thumb|right|250px|Die seehawe van Churchill (Manitoba)]] Die '''Hudsonbaai''' ([[Frans]]: '''Baie d'Hudson''', [[Engels]]: '''Hudson Bay''') is 'n baai in die noordooste van [[Kanada]]. Sy uitgestrekte wateroppervlakte beslaan 1,23 miljoen vierkante kilometer, en die baai dreineer 'n baie groot gebied wat onder meer dele van [[Ontario]], [[Quebec]], [[Saskatchewan]], [[Alberta]], die grootste deel van [[Manitoba]], dele van [[Noord-Dakota]] en [[Minnesota]], en die suidooste van [[Nunavut]]. 'n Kleiner tak van Hudsonbaai, Jamesbaai, lê in die suide.
| Naam = Hudsonbaai
| Beeld = Hudson Bay-2008-07-21.jpg
| Beeld_byskrif = Satellietbeeld van die Hudsonbaai
| Kaart = Hudson bay large.svg
| Kaart_byskrif = Kaart van die Hudsonbaai
| Koördinate = {{Koördinate|60|N|85|W|type:waterbody_scale:5000000|aansig=inlyn,titel}}
| Ligging = [[Manitoba]], [[Nunavut]], [[Ontario]], [[Quebec]] ([[Kanada]])
| Soort = See van die Arktiese Oseaan/Atlantiese Oseaan
| Oppervlakte = 1 230 000 km² (470 000 myl²)
| Gem_diepte = 100 m (330 vt)
| Maks_diepte =
| Volume =
| Oppervlakhoogte =
| Lengte = 1 370 km (851,28 myl)
| Breedte = 1 050 km (652,44 myl)
| Opvangsgebied =
| Omtrek =
| Invloei =
| Uitvloei =
| Eiland =
| Nedersettings =
| Gevries = mid-Desember tot mid-Junie
| Rangorde_volume =
}}
 
[[Lêer:Wpdms ruperts land.jpg|duimnael|links|'n Kaart van Rupert's Land wat deur die Britse ''Hudson's Bay Company'' beheer is]]
Die Internasionale Hidrografiese Organisasie (IHO) lys Hudsonbaai in sy ''Special Publication 23 (Limits of Oceans and Seas, vierde uitgawe)'' as 'n deel van die [[Arktiese See]]. In die ooste word die baai deur die Hudson-seestraat met die [[Atlantiese Oseaan]] verbind, en in die noorde deur die Foxe-bekken (wat nie as deel van Hudsonbaai beskou word nie) met die res van die [[Arktiese Oseaan]]. Sy geografiese koördinate is 78° tot 95° Wes, 51° tot 70° Noord.
[[Lêer:Churchill Seaport 1996-08-12.jpg|duimnael|links|Die seehawe van Churchill (Manitoba)]]
[[Lêer:Hudsonbay.png|thumb|right|250px|Hudsonbaai (Kanada)]][[Lêer:Wpdms ruperts land.jpg|thumb|right|250px|'n Kaart van Rupert's Land wat deur die Britse ''Hudson's Bay Company'' beheer is]] [[Lêer:Churchill Seaport 1996-08-12.jpg|thumb|right|250px|Die seehawe van Churchill (Manitoba)]] Die '''Hudsonbaai''' ([[FransEngels]]: '''BaieHudson d'Hudson'Bay'', [[EngelsFrans]]: ''Baie d'Hudson Bay''') is 'n [[baai]] in die noordooste van [[Kanada]]. Sy uitgestrekte wateroppervlakte beslaan 1,23 miljoen vierkante kilometer, en die baai dreineer 'n baie groot gebied wat onder meer dele van [[Ontario]], [[Quebec]], [[Saskatchewan]], [[Alberta]], die grootste deel van [[Manitoba]], dele van [[Noord-Dakota]] en [[Minnesota]], en die suidooste van [[Nunavut]]. 'n Kleiner tak van Hudsonbaai, Jamesbaai, lê in die suide.
 
Die Internasionale Hidrografiese Organisasie (IHO) lys Hudsonbaai in sy ''Special Publication 23 (Limits of Oceans and Seas, vierde uitgawe)'' as 'n deel van die [[Arktiese SeeOseaan]]. In die ooste word die baai deur die Hudson-seestraat met die [[Atlantiese Oseaan]] verbind, en in die noorde deur die Foxe-bekken (wat nie as deel van Hudsonbaai beskou word nie) met die res van die [[Arktiese Oseaan]]. Sy geografiese koördinate is 78° tot 95° Wes, 51° tot 70° Noord.
In die Oostelike Cree-taal word die baai ''Wînipekw'' (suidelike dialek) of ''Wînipâkw'' (noordelike dialek) genoem, wat letterlik "brakwater" beteken. Die plaaslike Cree het 'n eenderse naam vir die Winnipeg-meer.
 
In die Oostelike Cree-taal word die baai ''Wînipekw'' (suidelike dialek) of ''Wînipâkw'' (noordelike dialek) genoem, wat letterlik "brakwater" beteken. Die plaaslike Cree het 'n eenderse naam vir die Winnipeg-meer[[Winnipegmeer]].
 
== Geskiedenis ==
Hudsonbaai is vernoem na Henry Hudson wat die baai in [[1610]] met sy skip ''Discovery'' verken het. Op sy vierde seereis het hy om die weskus van [[Groenland]] en uiteindelik na die Hudsonbaai geseil en kaarte van die grootste deel van die ooskus geteken. Die ''Discovery'' het egter tydens die winter in die ys vasgevang geraak, en die bemanning moes aan land gaan waar hulle aan die suidelike punt van die Jamesbaai oorleef het. Toe die ys in die lente gebreek het, was Hudson van plan om die res van die gebied te verken. Op [[22 Junie]] [[1611]] het sy bemanning egter gemuiter.
 
[[Lêer:HenryHudson.jpg|thumbduimnael|leftlinks|200px|Henry Hudson]]
Sestig jaar later het die skip ''Nonsuch'' die baai bereik en handel met die plaaslike Cree gedryf wat bewervelle aan die Europeërs verkoop het. Hierdie handelsbande het die aanleiding tot die stigting van die Hudsonbaai-kompanjie (''[[Hudson's Bay Company]]'') gegee wat hierdie naam nog steeds dra. Die Britse Kroon het aan die kompanjie 'n handelsmonopolie vir die Hudsonbaai-bekken (wat Rupert's Land genoem is) toegeken. [[Frankryk]] het hierdie monopolie aanvanklik betwis en 'n aantal militêre ekspedisies na die gebied gestuur, maar sy aanspraak in die Verdrag van Utrecht in [[April]] [[1713]] laat vaar.
 
In [[1870]], toe die handelsmonopolie afgeskaf is, is die gebied met 'n oppervlakte van sowat 3,9 miljoen vierkante kilometer as deel van die Noordwes-gebiede aan Kanada afgestaan. Weens 'n verandering van die naamkonvensie staan ''Hudson's Bay'' in Engels nou amptelik as ''Hudson Bay'' bekend. Daar word egter nog steeds dikwels met die ou benaming na die baai en die kompanjie verwys.
 
== Eksterne skakels ==
[[Kategorie:Geografie van Kanada]]
{{CommonsKategorie-inlyn|Hudson Bay}}
 
[[Kategorie:Baaie]]
[[Kategorie:Geografie van Kanada]]
[[Kategorie:Seë van die Atlantiese Oseaan]]
[[Kategorie:Seë van die Arktiese Oseaan]]

Navigasie-keuseskerm