Spirit-verkenningstuig
 |
NASA se Spirit-verkennerstuig was 'n robotiese Mars-verkennerstuig (Opportunity se tweelingtuig) wat in 2003 gelanseer en van 2004 tot 2010 operasioneel was. Ontwerp vir 'n 90-dae-sending, het Spirit verwagtinge ver oortref, 7,73 km (4,8 myl) oor 'n tydperk van ses jaar afgelê en Gusev-krater verken. Dit het onteenseglike bewyse verkry dat Mars eens 'n baie natter, warmer en potensieel bewoonbare wêreld was. Die tweelingsending is deur die Sojourner-tuigie (1997 geland) voorafgegaan en deur Curiosity (2012 geland) opgevolg.
Sending
[wysig | wysig bron]
Spirit en Opportunity was ontwerp om elke Marsdag omtrent 110 meter af te lê, en het elk vyf wetenskaplike instrumente gedra. Spirit het op 4 Januarie 2004 veilig by Columbia Memorial Station in die Gusev-krater geland. Slegs 16 dae daarna het ’n sagtewarefout veroorsaak dat Spirit se rekenaar aanhoudend van sy data ontslae geraak het. Dit het ingenieurs op Aarde egter geluk om die flitsgeheue te herformateer en dit weer aanlyn te bring. Die tuig sou vir altesaam 2 208 Marsdae (sols) oorleef – meer as 25 keer sy beoogde lewensduur. Nadat dit die gebruik van een van sy wiele verloor het, en boonop in 2009 in sagte grond vasgeval het, kon die sonpanele nie opnuut sonwaarts gekantel word om die strawwe Mars-winter te oorleef nie. Die laaste kontak met die tuig was op 22 Maart 2010. NASA het pogings om dit te heraktiveer in Mei 2011 amptelik gestaak, wat die missie voltooi het.
Instrumente
[wysig | wysig bron]Spirit en Opportunity is met 'n identiese stel van vyf instrumente toegerus:
- Panoramiese kamera (Pancam) om stereo-kleurafbeeldings van die landskap te maak
- Miniatuur termiese emissiespektrometer (Mini-TES) om rotse en minerale op 'n afstand te identifiseer
- Alfadeeltjie- X-straalspektrometer (APXS) en Mössbauerspektrometer vir chemiese analise van teikens
- Mikroskopiese beeldapparaat om uiters naby-, hoë-resolusie foto's van rotsteksture te neem
- Rotsskaafinstrument (RAT) om verweerde rotsoppervlaktes weg te slyp en die vars binnekant aan die spektrometers bloot te stel
Waarnemings
[wysig | wysig bron]Die tuig het aanduidings van die eertydse aanwesigheid van water gevind, benewens aanduidings van antieke warmwaterbronne. Ook kon 'n konsep van eertydse basaltiese vlaktes verkry word.
Spirit se ontleding van rotse soos die Comanche-dagsoom het hoë konsentrasies magnesium-ysterkarbonate onthul. Dit het aangedui dat water met 'n neutrale pH eens op Mars bestaan het. Nadat Spirit se regtervoorwiel in 2007 heeltemal gefaal het, moes die tuig agteruit gery word. Die sleepwiel het toevallig die bogrond weggeskraap om 'n stuk byna suiwer silika bloot te lê. Dit het gedui op antieke warmwaterbronne of vulkaniese openinge wat eens hier bestaan het. Deur sy rotsskaafinstrument op vulkaniese rotse soos Adirondack te gebruik, het Spirit ontdek dat eertydse Mars basaltiese vulkaniese vlaktes gehad het.
Huidige status
[wysig | wysig bron]NASA se Spirit-verkenner is tans permanent onaktief, met bevrore interne stelsels, en dien as 'n stilstaande historiese artefak. Dit bly op 'n plek genaamd "Troy" naby die "Home Plate"-plato in die Gusev-krater geparkeer. Dit is met Marsstof bedek en staan steeds in die plat posisie wat verhoed het dat genoegsame krag opgewek word.