Spraakbond

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

ʼn Spraakbond (ook aangedui met die Duitse woord "Sprachbund") is ʼn groep tale wat op een of ander manier gelyksoortig geraak het as gevolg van geografiese nabyheid en taalkontak. Hulle kan geneties onverwant wees, of net verlangs verwant. Waar genetiese verwantskappe onduidelik is, kan die spraakbondkarakteristieke ʼn valse beeld van verwantskap weergee. Oppervlakte-eienskappe is verwante eienskappe van ʼn groep tale in ʼn spraakbond.

Geskiedenis[wysig]

In ʼn 1904 verhandeling beklemtoon Jan Baudouin de Courtenay die behoefte om te onderskei tussen taalooreenkomste wat ontstaan uit ʼn genetiese verwantskap en die wat ontstaan uit konvergensie as gevolg van taalkontak.[1] Die term Spraakbond/Sprachbund, ʼn leenvertaling vanaf die Russiese term языковой союз (jazikovoj sojoez), is deur Nikolai Trubetzkoy bekend gestel in ʼn artikel in 1923. In ʼn verhandeling wat voorgelê is tydens die 1ste Internasionale kongres vir Linguistiek in 1928, definieer Trubetzkoy ʼn spraakbond as ʼn groep tale met ooreenkomste in sintaksis, morfologiese struktuur, kulturele woordeskat en klanksisteme, maar sonder sistematies grondige ooreenkomste, gedeelde basiese morfologie of gedeelde basiese woordeskat.[1] Latere vakgeleerdes, beginnende by Trubetzkoy se kollega Roman Jakobson, het die vereistes van ooreenkomste in al vier die gebiede deur Trubetzkoy gestipuleer, verslap. [2][3][4]

In teenstelling beskryf ʼn spraakgebied, ook bekend as ʼn dialekkonitnuum, ʼn groep geneties verwante dialekte wat regoor ʼn geografiese gebied gepraat word, en slegs minimaal verskil tussen gebiede wat geografiese nabygeleë is, en geleidelik minder wedersyds verstaanbaar raak soos die afstand vergroot.

Verwysings[wysig]

  1. 1,0 1,1 Chirikba, Viacheslav A. (2008), "The problem of the Caucasian Sprachbund", in Muysken, Pieter, From linguistic areas to areal linguistics, John Benjamins Publishing, pp. 25–94, ISBN 978-90-272-3100-0. 
  2. Tuite, Kevin (1999), "The myth of the Caucasian Sprachbund: The case of ergativity", Lingua 108 (1): 1–29, doi:10.1016/S0024-3841(98)00037-0, http://www.mapageweb.umontreal.ca/tuitekj/publications/TuiteSprachbund.pdf. 
  3. Thomason, Sarah (2000), "Linguistic areas and language history", in Gilbers, Dicky; Nerbonne, John; Schaeken, Jos, Languages in Contact, Amsterdam: Rodopi, pp. 311–327, ISBN 978-90-420-1322-3. 
  4. Campbell, Lyle (2002), "Areal Linguistics: a Closer Scrutiny", 5th NWCL International Conference: Linguistic Areas, Convergence, and Language Change, http://www.linguistics.utah.edu/Faculty/oldFacultyPages/campbell/CampbellArealLingEnc.doc. 
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.