The WEIRDest People in the World
The WEIRDest People in the World How the West Became Psychologically Peculiar and Particularly Prosperous | |
|---|---|
| Skrywer | Joseph Henrich |
| Land | VSA |
| Taal | Engels |
| Onderwerp | Evolusionêre sielkunde, Europese geskiedenis |
| Genre | Geskiedenis en sielkunde |
| Uitgewer | Farrar, Straus and Giroux |
| Uitgegee | 8 September 2020 |
| Bladsye | 704 |
| ISBN | 978-0374173227 |
The WEIRDest People in the World: How the West Became Psychologically Peculiar and Particularly Prosperous (Die Vreemdste Mense in die Wêreld: Hoe die Weste Sielkundig Eienaardig en Besonder Voorspoedig Geword het) is 'n boek uit 2020 deur professor Joseph Henrich aan die Harvard-universiteit wat daarop gemik is om geskiedenis en sielkundige variasie te verduidelik deur benaderings uit kulturele evolusie en evolusionêre sielkunde te gebruik. In die boek ondersoek Henrich hoe instellings en sielkunde mekaar oor tyd gesamentlik beïnvloed. Meer spesifiek voer hy aan dat 'n reeks Katolieke Kerk-edikte oor die huwelik wat in die 4de eeu begin het, die fondamente van 'n familiegebaseerde samelewing ondermyn het en die meer analitiese, individualistiese denke geskep het wat in Westerse samelewings algemeen voorkom.
Opsomming
[wysig | wysig bron]Die eerste deel, "Die Evolusie van Samelewings en Sielkunde", beskryf WEIRD (Westerse, Opgeleide, Geïndustrialiseerde, Ryk en Demokratiese) bevolkings "in breë trekke", volgens resensent Pauline Grosjean.[1] Henrich bespreek die navorsing van Richard Nisbett wat daarop dui dat mense in WEIRD-kulture reduktief dink met 'n fokus op persoonlike eienskappe en bedoelings, terwyl Asiërs holisties dink met 'n fokus op verhoudings en situasies. Nie-Westerlinge sal familiebande en lojaliteite beklemtoon. Henrich bied ook 'n groot hoeveelheid bewyse aan dat WEIRD-mense meer vertroue in vreemdelinge het en meer geneig is om bloed te gee as die meeste mense. Westerlinge, volgens resensent Judith Shulevitz, "identifiseer meer as lede van vrywillige sosiale groepe – tandartse, kunstenaars, Republikeine, Demokrate, ondersteuners van 'n Groen Party – as van uitgebreide stamgroepe."[2]
Die tweede deel van die boek, "Die Oorsprong van WEIRD mense", bied 'n vergelykende politieke weergawe van hoe samelewings godsdiens gebruik het om van families na state op te skaal.[3] Meer spesifiek, die outeur put uit 'n reeks kwalitatiewe en kwantitatiewe bewyse om te argumenteer dat godsdienstige oortuigings, onpersoonlike markte, verstedeliking en mededinging tussen vrywillige verenigings soos gildes, kontrakdorpe, universiteite en godsdienstige ordes mense se sielkunde en sosiale lewens verskuif het. Uniek is dat die outeur beide bespreek hoe hedendaagse instellings sielkunde vorm en hierdie prosesse in 'n weergawe van die verlede plaas.
Die derde afdeling, "Nuwe Instellings, Nuwe Sielkunde", handel oor hoe die Katolieke Kerk en sy afsplitsing, Protestantisme, vroeë instellings en sielkunde gevorm het en (volgens die outeur) die weg gebaan het vir moderne instellings. Terwyl verslae van die moderne geskiedenis gereeld aanvoer dat die Protestantse Hervorming individualisme en 'n geloof in die oppergesag van die reg geskep het, voer Henrich aan dat edikte deur die Kerk wat hy die "Huwelik- en Gesinsprogram" (MFP) noem, klanvorming verminder het, wat Wes-Europeërs meer analities en individualisties gemaak het, wat gelei het tot verskeie tussenliggende instellings en vertroue in abstrakte reëls.
In die laaste afdeling, "Die Geboorte van die Moderne Wêreld", daag Henrich spesifiek die "rasionalistiese" siening uit dat moderne Westerse instellings voortspruit uit rede wat oor godsdienstige dogma geseëvier het. In plaas daarvan voer hy aan dat hierdie instellings die toevallige neweproduk is van spesifieke beleide van die Katolieke Kerk wat Europa se familie-gebaseerde instellings ontmantel het. Sonder klan-steun het die Kerk kerngesinne geïsoleerd en kwesbaar gelaat, wat hulle gedwing het om te innoveer om te oorleef en uiteindelik die moderne wêreld te skep.[4]
Ontvangs
[wysig | wysig bron]In The Week is die boek bestempel as "'n werk van verblindende ambisie ... Henrich doen baie moeite om [sy argumente] te staaf met 'n groot verskeidenheid 'datapunte' en statistieke."[5] Andrew Wilson van The Gospel Coalition het die boek "wydlopend, polimaties, teenintuïtief en uitdagend" genoem. Op 'n aantal plekke lyk dit asof Henrich feite in sy teorie indruk ... maar hy tref veel meer as wat hy mis ... die spatsels van ongeloof wat jy ervaar, word meer as vergoed deur die breedte en chutzpah van die narratief."[6] Wilson het dit vergelyk met die werk van N.T. Wright. Wilson het ook die Philip Jenkins-boek Fertility and Faith bespreek (wat 'n ander argument maak), en dit beskryf as "meer gefokus" as The WEIRDest People in the World.[6]
In Kirkus Reviews is dit geprys as 'n "fassinerende, kragtig beredeneerde werk wat diep delf in die manier waarop 'WEIRD mense' dink."[7]
Hilton Root, professor in openbare beleid aan die George Mason-universiteit, het gesê dat ten spyte van "die oorgang van die vyfde eeu na die Hoë Middeleeue ... die boek 'n beduidende bydrae lewer tot die studie van wat die Weste uniek maak en 'n baken van die vroeë een-en-twintigste-eeuse sosiale wetenskap sal wees."[3] Hy voer verder aan dat Henrich se toepassing van sosiale wetenskap om universele wette van sosiale wetenskap te ontdek metodologies oorspronklik was en dat daar sterk bewyse is vir die beperking van verwantskap in die ontwikkeling van moderniteit, maar merk op dat 'n leser nie oor die meer algemene konteks van die Europese samelewing sou leer nie, en noem as voorbeeld dat die Henrich's bloot terloops opgemerk het dat huweliksreëls nie op elites van toepassing was nie. Hulle voer ook aan dat dit "self VREEMD" is om die sielkunde van die Westerse samelewing na 'n kerkverbod op neefs-en-niggies-troues na te volg.[3]
Judith Shulevitz van The Atlantic was skepties oor die bewering dat WEIRD- en nie-WEIRD-mense teenoorgestelde kognitiewe style besit, en het gesê dat verskille in die persoonlike ervaring van proefpersone die rede vir verskille in Triad Task-response kan wees. Sy het ook gesê dat die outeur se "onverskilligheid teenoor individuele en institusionele bedoelings gewaarborg is om historici mal te maak." Shulevitz het egter aangevoer dat Henrich deur hierdie "makro-kulturele relativisme" 'n "grootbeeldbenadering [wat] bo die heersende paradigmas in die studie van Europese geskiedenis uitstyg ... Henrich bied 'n ruim nuwe perspektief wat die nodige werk kan vergemaklik om uit te sorteer wat onherstelbaar en wat van onskatbare waarde is in die enkelvoudige, indrukwekkende en uiters problematiese nalatenskap van Westerse oorheersing."[2]
'n Resensent in The Economist het gesê dat hulle nie ten volle oortuig was van Henrich se tesis dat die Rooms-Katolieke kerk 'n meer vloeibare samelewing ingelui het nie, en gesê dat dit meer waarskynlik is dat "die Middeleeuse kerk onderhandel het met, eerder as om, 'n sosiale werklikheid te vorm wat vinnig ontwikkel het namate stede ontstaan het." Die resensent het ook die digotomie tussen Westerse styl en verwantskapsintensiewe samelewings gekritiseer en opgemerk dat een gesin 'n reeks rolle en houdings kan bevat.[8]
Pauline Grosjean, professor in die Skool vir Ekonomie aan die Universiteit van Nieu-Suid-Wallis, het in Science opgemerk dat die huweliksouderdom oor tyd gewissel het en dat die kolonies van die VSA en Australië (plekke met oorvloedige grond) 'n skerp daling in huweliksouderdom onder migrerende 19de-eeuse Europeërs gesien het; sy het dit beskryf as bewys teen Henrich se voorstel dat die Kerk se huweliksverbod die Europeërs se geneigdheid tot laat huwelike verklaar, alhoewel beide die VSA en Australië sentimente van anti-Katolisisme gehad het aangesien beide meer Protestants in hul vorming was. Daarbenewens het sy gesê Henrich versuim om "die rol aan te spreek wat state moontlik as mededingers en reguleerders van die Kerk gespeel het".
Filosoof Daniel Dennett het The WEIRDest People in the World geprys as 'n "boeiende geskrewe, uitstekend georganiseerde en noukeurig beredeneerde boek ... Een van die eerste lesse wat uit hierdie belangrike boek geleer moet word, is dat die WEIRD-denkwyse werklik is; ... ons moet ophou om aan te neem dat ons weë 'universeel' is." Dennett het egter beweer dat oor "waarom die kerkvaders hierdie verbod so hardnekkig teen weerstand oor die eeue afgedwing het, dit steeds 'n bietjie van 'n misterie is. ... Hierdie boek vra vir respekvolle maar meedoënlose keuring".[9]
Razib Khan het geskryf dat "Henrich se boeiende verhaal gevul is met netjiese feite en insiggewende teorieë. Die volgorde van toevallighede en korrelasies oor geskiedenis, sielkunde en antropologie maak dit dwingende leesstof." Khan het gesê die outeur "maak 'n sterk saak dat die Christelike Kerk se MFP die oorsaak was vir die transformasie van die Wes-Europese samelewing gedurende die Middeleeue. ... Maar die tweede helfte van die boek is waarskynlik baie meer kontroversieel aangesien die outeur probeer om die groot raaisel van ekonomiese historici te beantwoord, die 'groot divergensie' tussen die Weste en die res."[10]
Nicholas Guyatt van The Guardian het verwag dat geleerdes die ongelyke gevolge van die kerk se "huwelik- en gesinsprogram" oor tyd en ruimte sou uitwys; die Protestantse kerk wat neef-huwelike meer aanvaar as sy Katolieke mededinger; en die toename in neef-huwelike in baie Europese samelewings in die 17de en 18de eeue. Guyatt het ook gesê die boek bespreek onvoldoende die verkeerde dinge van die Weste, stereotipeer nie-WEIRD samelewings te veel, het 'n gebrek aan insig in die verskynsel van nie-Europeërs wat idees en praktyke dra; en beklemtoon "die sogenaamde diskrete aard van kultuur en [die] deugde van 'vreemde' denke" amper tot die punt om sosiale Darwinisme te onderskryf.[11] Henrich het gesê dat die boek daarop gemik is om die leemte wat dikwels deur witoorheersgesindes gebruik word (die afwesigheid van wetenskaplike verklarings vir globale diversiteit in die openbare diskoers) te vul met 'n diepgaande "verduideliking vir hierdie patrone, en hoe verkeerd diegene is wat genetika of 'superieure' kulture beweer."[12]
Die joernalis Coleman Hughes het ook na Henrich se boek verwys toe hy oorerflikheidsdenke gekritiseer het en die impak van kultuur op sielkunde bespreek het.[13]
Brysbaert (2026) het opgemerk dat Henrich se boek nie noem dat onder die WEIRD-mense, diegene van Engelssprekende lande dikwels as die standaard beskou word, waarteen ander vergelyk word. Hy het voorgestel om die term WEIRD-mense (van Westerse, Opgeleide, Geïndustrialiseerde, Ryk, Demokratiese en Engelssprekende lande) te gebruik om te verwys na die Engelse sentrisiteit van baie sielkundige navorsing.[14]
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ Grosjean, Pauline (2020-09-18). "Why the West is WEIRD The WEIRDest People in the World Joseph Henrich Farrar, Straus and Giroux, 2020. 704 pp". Science. 369 (6510): 1438. doi:10.1126/science.abc6138. ISSN 0036-8075. S2CID 221768313. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 November 2023. Besoek op 24 November 2023.
- 1 2 Shulevitz, Judith (2020-09-06). "A New Theory of Western Civilization". The Atlantic (in American English). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Desember 2020. Besoek op 2020-12-25.
- 1 2 3 Root, Hilton (Oktober 2020). "The WEIRDest People in the World: How the West Became Psychologically Peculiar and Particularly Prosperous". EH.Net. Besoek op 2020-12-25.
{{cite web}}:|archive-date=vereis|archive-url=(hulp); Onbekende parameter|archive--url=geïgnoreer (hulp)VS1-onderhoud: url-status (link) - ↑ " aie glo dat [moderne Westerse] instellings, die erfenis van die Westerse beskawing, die produkte van rede en die opkoms van rasionaliteit verteenwoordig. Hierdie instellings - argumenteer die rasionaliste - is wat jy kry sodra jy die kerklike dogma wegneem en 'rede' toepas... Aan die gemeenskap wil ek 'n sentrale rol voorstel vir die voortdurende sielkundige veranderinge wat deur kulturele evolusie gedurende die Middeleeue teweeggebring is - deur die sloping van Europa se familie-gebaseerde instellings (Hoofstuk 5-8), die uitbreiding van onpersoonlike markte (Hoofstuk 9), die opkoms van gedomesticeerde vorme van intergroepkompetisie (Hoofstuk 10), en die groei van 'n breë, mobiele arbeidsverdeling in stedelike sentra (Hoofstuk 11)." Henrich, Joseph Patrick (2020). The WEIRDest people in the world: How the West Became Psychologically Peculiar and Particularly Prosperous (First uitg.). New York: Farrar, Straus and Giroux. pp. 395-396. ISBN 978-0-374-17322-7.
- ↑ "Books of the Week: The Weirdest People in the World, Sybille Bedford, Love". The Week Portfolio (in Engels). 2020-11-20. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Januarie 2021. Besoek op 2020-12-06.
- 1 2 Wilson, Andrew (2020-10-07). "Is the Church a Victim of Success? The WEIRD Truth". The Gospel Coalition (in American English). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Desember 2020. Besoek op 2020-12-17.
- ↑ "THE WEIRDEST PEOPLE IN THE WORLD". Kirkus Reviews. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Januarie 2021. Besoek op 2020-12-25.
- ↑ "Joseph Henrich's study of WEIRD societies". The Economist. 2020-11-07. ISSN 0013-0613. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 December 2020. Besoek op 2020-12-25.
- ↑ Dennett, Daniel C. (2020-09-12). "Why Are We in the West So Weird? A Theory". The New York Times (in American English). ISSN 0362-4331. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Desember 2020. Besoek op 2020-12-25.
- ↑ Khan, Razib (2020-09-16). "The WEIRDest People in the World". National Review (in American English). Besoek op 2020-12-25.
{{cite web}}:|archive-date=vereis|archive-url=(hulp) - ↑ Guyatt, Nicholas (2020-11-20). "The Weirdest People in the World review – a theory-of-everything study". The Guardian. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Desember 2020. Besoek op 2020-12-25.
- ↑ "Q&A on WEIRD". weirdpeople.fas.harvard.edu (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 November 2023. Besoek op 2021-07-16.
- ↑ "Homepage". Coleman Hughes (in Britse Engels). 2019-05-01. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Julie 2021. Besoek op 2021-07-16.
- ↑ Brysbaert, Marc (2026). "Diversity, equity and inclusion in language research: Addressing English-centricity". Research Methods in Applied Linguistics. 5 100286. doi:10.1016/j.rmal.2025.100286.