Gaan na inhoud

Tienerswangerskap

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

Tienerswangerskap, ook bekend as adolessenteswangerskap, verwys na swangerskap by ’n vrou onder die ouderdom van 20 jaar.[1]

Wêreldwyd is swangerskapskomplikasies die hoofoorsaak van sterftes onder vroue en meisies tussen 15 en 19 jaar oud.

Die definisie van tienerswangerskap sluit ook diegene in wat wettiglik as volwassenes in hul land beskou word. Die World Health Organization definieer adolessensie as die tydperk tussen die ouderdomme van 10 en 19 jaar.

Swangerskap kan ná seksuele omgang plaasvind sodra ovulasie begin het, wat selfs voor die eerste menstruele periode (menarge) kan gebeur. By gesonde, goed gevoede meisies vind die eerste menstruasie gewoonlik tussen die ouderdomme van 12 en 13 jaar plaas.

Swanger tieners ervaar baie van dieselfde swangerskapverwante probleme as ouer vroue. Tieners is egter meer geneig om swangerskapskomplikasies of moedersterfte te ervaar as vroue van 20 jaar en ouer. Daar is addisionele bekommernisse vir meisies jonger as 15 jaar, aangesien hulle minder geneig is om fisies voldoende ontwikkel te wees om ’n gesonde swangerskap te onderhou of geboorte te gee. Vir meisies tussen 15 en 19 jaar hou die risiko’s meer verband met sosio-ekonomiese faktore as met die biologiese effekte van ouderdom. Risiko’s soos lae geboortemassa, voortydige kraam, bloedarmoede en pre-eklampsie word nie noodwendig aan biologiese ouderdom gekoppel teen die tyd dat ’n meisie 16 jaar oud is nie, aangesien dit nie in geboortes van ouer tieners waargeneem word wanneer daar vir ander risikofaktore, soos toegang tot hoë gehalte prenatale sorg, gekontroleer word nie.

Tienerswangerskappe wat egter saam met wanvoeding en swak gesondheidsorg voorkom, kan mediese probleme veroorsaak.

Wanneer opvoedkundige intervensies met toegang tot voorbehoedmiddels gekombineer word, kan dit onbedoelde tienerswangerskappe verminder.

In 2023 het ongeveer 41 uit elke 1 000 meisies wêreldwyd tussen die ouderdomme van 15 en 19 geboorte geskenk, vergeleke met ongeveer 65 geboortes per 1 000 in 2000. Tussen 2015 en 2021 het ’n geraamde 14 persent van adolessente meisies en jong vroue wêreldwyd gerapporteer dat hulle voor die ouderdom van 18 geboorte geskenk het.

Die adolessente geboortesyfer is hoër in lae- en middelinkomstelande (LMIC’s) as in hoë-inkomstelande. In die ontwikkelende wêreld kry ongeveer 2,5 miljoen meisies tussen 15 en 19 jaar elke jaar kinders. Nog sowat 3,9 miljoen ondergaan aborsies. Tienerswangerskap kom meer algemeen in landelike gebiede as in stedelike gebiede voor.

Sien ook

[wysig | wysig bron]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. Pietras, Joanna; Jarząbek-Bielecka, Grażyna; Mizgier, Małgorzata; Markowska, Anna (2024). "Adolescent pregnancy – medical, legal and social issues". The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine. 37 (1). doi:10.1080/14767058.2024.2391490. PMID 39183188.