Tonga (Malawi)

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Moenie verwar word met die verwante etniese groep in Zambië en Zimbabwe nie.

Die Tonga (ook Batonga genoem) is ’n etniese groep van Noord-Malawi. ’n Verwante groep, wat ook die Tonga genoem word, word in Zambië, Zimbabwe en in ’n mindere mate Mosambiek aangetref.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

Volgens oorlewering kom die Tonga uit die noorde, miskien van Maravi-volke of die Tumbuka. Hul aanspraak daarop dat hulle ’n aparte etniese groep is, berus bloot op hul aanvaarding van ’n gemeenskaplike naam, Tonga. Tot met die koms van die Ngoni in 1855 was hulle ’n matrilineêre stam sonder ’n sentrale regering.

Nadat die Ngoni hulle verslaan het, het ouer lede van die stam agtergebly terwyl jonger lede in die Ngoni-leërs opgeneem is. In 1876 het die Tonga teen die Ngoni in opstand gekom en die daaropvolgende stryd verloor. Oorlewendes het in dorpies aan die Malawimeer bly woon. In 1993 was daar sowat ’n kwartmiljoen Tongas.

Lewenstyl[wysig | wysig bron]

Die Tongas was hoofsaaklik ’n vissersvolk met kassawe as stapelvoedsel. Danksy opvoeding deur sendelinge kon hulle in koloniale tye hoër lone verdien deur geskoolde en halfgeskoolde arbeid te verrig.

Die lede van die Tonga-stam het lobola in die vorm van geld betaal. Wanneer ’n vrou of kind siek geword het, kon nog geld van die man se familie geëis word. Mans mag nie van hul vrou geskei het sonder ’n openbare verhoor nie, maar sy en haar familie kon hom sonder enige formaliteit verwerp – tensy hy uit ’n ryk of magtige familie gekom het.

Taal[wysig | wysig bron]

Sowat 170 000 Malawiërs praat Chitonga.[1] Die Tonga wat in Zambië gepraat word, is ook ’n Bantoetaal, maar behoort tot ’n ander groep.[2][3]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Tonga by Ethnologue, 17de uitg. URL besoek op 28 Junie 2016
  2. Bryan, M.A., compiler, The Bantu Languages of Africa. International African Institute / Oxford University Press, 1959.
  3. Brelsford, W.V., The Tribes of Northern Rhodesia. Government Printing Office, Lusaka, 1956.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]