Twaalf Tafels
Die Twaalf Tafels, of Lex Duodecim Tabularum, was 'n vroeë wetlike kode van die Romeinse Republiek. Dit is in ongeveer 450 v.C. opgestel en word beskou as die grondslag van die Romeinse reg. Die Twaalf Tafels was 'n reaksie op die langdurige stryd tussen die Patrisiërs en die Plebejers. Die Plebejers het geëis dat die wette op skrif gestel word sodat dit vir almal bekend en gelykmatig toegepas kon word. Voor die Twaalf Tafels was die wette hoofsaaklik mondeling en interpretasie daarvan was dikwels aan die Patrisiese elite oorgelaat, wat gelei het tot ongelykheid en misbruik.[1]
Die proses om die Twaalf Tafels op te stel, het begin met die aanstelling van 'n spesiale kommissie van tien manne, bekend as die decemviri legibus scribundis, wat na Griekeland gestuur is om meer oor wetlike stelsels te leer. Na hul terugkeer het hulle die eerste tien tafels opgestel, wat in 451 v.C. goedgekeur is. Die volgende jaar is 'n tweede kommissie aangestel wat nog twee tafels bygevoeg het. Die volledige stel van Twaalf Tafels is op brons of hout tafels gegraveer en in die openbaar op die Forum Romanum uitgestal sodat almal dit kon sien en lees. Hierdie openbare uitstalling was 'n belangrike stap in die rigting van regsgelykheid en deursigtigheid.[1]
Die Twaalf Tafels het 'n wye verskeidenheid regsaspekte gedek, insluitend siviele reg, kriminele reg, godsdienstige reg en prosedurele reg. Hulle het bepalings bevat oor eiendomsreg, erfenis, skulde, skadevergoeding, huwelik, begrafnis, en vele ander aspekte van die daaglikse lewe. Die Tafels het ook strawwe vir verskeie oortredings uiteengesit, van diefstal tot moord. Hoewel die straf dikwels streng was, het die optekening van die wette 'n mate van voorspelbaarheid en beperking op arbitrêre besluitneming gebring.[1]
Die Twaalf Tafels was 'n beduidende stap in die ontwikkeling van die Romeinse reg. Dit het 'n geskrewe kode voorsien wat vir almal toeganklik was en die mag van die Patrisiese elite om die wet te interpreteer, beperk. Die beginsels wat in die Twaalf Tafels uiteengesit is, het 'n blywende invloed op die Romeinse reg gehad en het die grondslag gelê vir latere wetlike ontwikkelings. Hoewel die oorspronklike tafels verlore gegaan het, het hul inhoud deur middel van latere skrywers en kommentators oorleef.[1]
Verwysings
[wysig | wysig bron]Bronnelys
[wysig | wysig bron]- Durant, W. (1942). The Story of Civilization. Simon and Schuster.
- Livy; De Sélincourt, A.; Ogilvie, R.M.; Oakley, S.P. (2002). The Early History of Rome: Books I–V of The History of Rome from its Foundations. Penguin Classics. ISBN 0-14-044809-8.
- Goodwin, Frederick (1886). The XII Tables. London: Stevens & Sons.
