Uti possidetis juris
Uti possidetis juris of uti possidetis iuris (Latyn vir "soos [jy] besit onder die reg") is 'n beginsel van internasionale reg wat bepaal dat nuutgevormde soewereine state die interne grense moet behou wat hul voorafgaande afhanklike gebied gehad het voor hul onafhanklikheid.
Geskiedenis
[wysig | wysig bron]Uti possidetis juris is 'n aangepaste vorm van uti possidetis; geskep met die doel om terra nullius te vermy, het die oorspronklike weergawe van uti possidetis begin as 'n Romeinse wet wat die regmatige besit van eiendom beheer.[1] Gedurende die Middeleeue het dit ontwikkel tot 'n wet wat internasionale verhoudings beheer en teen die 1820's is dit aangepas vir situasies wat verband hou met nuut onafhanklike state.[2]
Toepassing
[wysig | wysig bron]Uti possidetis juris is in die moderne geskiedenis toegepas in streke soos Suid-Amerika, Afrika, die Midde-Ooste, en die Sowjetunie, en talle ander streke waar gesentraliseerde regerings opgebreek is, waar imperiale heersers omvergewerp is, of waar Volkebondmandate geëindig het, byvoorbeeld die Mandaat van Palestina en Nauru. Dit word dikwels toegepas om buitelandse inmenging te voorkom deur enige betwiste terra nullius, of niemandsland, uit te skakel wat buitelandse magte kan opeis, of om dispute te voorkom wat kan ontstaan met die moontlikheid om die grense van nuwe state na hul onafhanklikheid te herteken.[3]
Die beginsel is ook beweer in verband met Israel se soewereiniteit oor die Wes-Bank en die Gasastrook. Israel het in 2005 uit Gasa onttrek en hoewel dit moontlik is om te argumenteer dat Israel vrywillig enige aansprake op territoriale soewereiniteit daar prysgegee het, is daar geen ondubbelsinnige dokumentêre bewyse van so 'n verlating nie. Met die Oslo-ooreenkomste het Israel aan die Palestyne territoriale jurisdiksie gegee, hoewel Israel toegelaat is om sekuriteitsbeheer te behou in afwagting van die afsluiting van finale statusonderhandelinge. Hierdie onderhandelinge is egter nooit gefinaliseer nie.[4]
Die beginsel is ook toegepas deur die Badinter-arbitrasiekomitee wat deur die Raad van Ministers van die Europese Ekonomiese Gemeenskap gestig is in menings wat verband hou met die ontbinding van Joego-Slawië, spesifiek nr. 2, oor selfbeskikking, en nr. 3, oor die aard van die grense tussen Kroasië en Serwië en tussen Bosnië en Herzegowina en Serwië.[5]
Argentinië en Chili baseer hul territoriale aansprake in Antarktika op die uti possidetis juris-beginsel op dieselfde wyse as hul nou-erkende Patagonië-aansprake.[6]
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ C. J. Greenwood, E. Lauterpacht (1995). International Law Reports, Cambridge University Press, Volume 99.
- ↑ The Fletcher Forum of World Affairs, Volume 27, 2003.
- ↑ Enrico Milano (2006). Unlawful Territorial Situations in International Law; Reconciling Effectiveness, Legality, and Legitimacy
- ↑ Bell, Abraham; Kontorovich, Eugene. "Palestine, Uti possidetis juris, and the borders of Israel" (PDF). arizonalawreview.org.
- ↑ Pellet, Alain (1992). "The Opinions of the Badinter Arbitration Committee A Second Breath for the Self-Determination of Peoples" (PDF). European Journal of International Law. 3 (1): 178–185. doi:10.1093/oxfordjournals.ejil.a035802. Besoek op 7 November 2021.
- ↑ Prieto Larrain, M. Cristina (2004). "El Tratado Antártico, vehículo de paz en un campo minado". Revista Universum (in Spaans). 19 (1). Universiteit van Talca: 138–147. Besoek op 31 Desember 2015.
Verdere leesstof
[wysig | wysig bron]- Shaw, Malcolm N. (1997). "Peoples, Territorialism and Boundaries." European Journal of International Law 8 (3).
- Hensel, Paul R.; Michael E. Allison and Ahmed Khanani (2006). "Territorial Integrity Treaties, Uti Possidetis, and Armed Conflict over Territory." Presented at the Shambaugh Conference "Building Synergies: Institutions and Cooperation in World Politics," University of Iowa, 13 October 2006.
- Hasani, Enver (2003) *85 UTI POSSIDETIS JURIS: FROM ROME TO KOSOVO, Fletcher Forum of World Affairs, Summer/Fall 2003