Vela-insident
Die Vela-insident was 'n vermoedelike atmosferiese kernontploffing wat op 22 September 1979 plaasgevind het, naby die Suid-Afrikaanse gebied van die Prins Eduard-eilande in die Indiese Oseaan, ongeveer halfpad tussen Afrika en Antarktika. Daar word algemeen geglo dat hierdie ontploffing 'n onverklaarde toets van 'n Israeliese kernwapen op die oseaanoppervlak was. Hoewel daar beweringe van Suid-Afrikaanse hulp in die verband is kon dit nooit bevestig word nie. Suid-Afrika het op die stadium 'n aktiewe kernwapenprogram gehad maar nog nie genoegsame verrykte materiaal vir ‘n kerntoets gehad nie.[1][2][3]
Dit is aanvanklik opgespoor as 'n dubbele ligflits deur 'n Amerikaanse Vela Hotel-satelliet, ondersteun verdere meteorologiese satelliet-, hidroakoestiese[2] en radionuklieddata die gebeurtenis se identifikasie as 'n atmosferiese kernontploffing.[4][5][6][7]
In 1980 het die Amerikaanse president Jimmy Carter in sy dagboek geskryf: "Ons wetenskaplikes glo steeds dat die Israeliete wel 'n kerntoetsontploffing in die see naby die suidelike punt van Afrika uitgevoer het."[8] Kenners het voorgestel dat die wapen wat getoets is, 'n neutronbom en/of kernartillerie-rondte was, en dat Israel moontlik ander kerntoetse uitgevoer het.[3]
Indien dit 'n atmosferiese kernontploffing was, was dit die tweede mees onlangse in die geskiedenis, voorafgaande 'n kernwapentoets deur China in Oktober 1980.[9] Indien dit deur Israel uitgevoer is, was dit in stryd met Israel se bekragtiging van die Verdrag oor Gedeeltelike Kerntoetsverbod in 1964.[10]
Die vorige 41 dubbelflitse wat deur die Vela-satelliete waargeneem is, is veroorsaak deur atmosferiese kerntoetse.[11][12][13] Sommige spore van potensiële kernuitval is in Australië opgespoor, maar nie in Nieu-Seeland nie. Sommige inligting oor die gebeurtenis bly geklassifiseer deur die Verenigde State se regering.[2] Die Departement van Verdediging het aanvanklik 'n kombinasie van verskynsels soos weerlig en 'n meteoroïde wat die satelliet tref, voorgestel.
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ Von Wielligh, Nic; Von Wielligh-Steyn, Lydia (2015). The Bomb – South Africa's Nuclear Weapons Programme. Pretoria, ZA: Litera. ISBN 978-1-920188-48-1. OCLC 930598649.
- 1 2 3 Burr, William; Cohen, Avner, eds. (8 December 2016). Vela Incident: South Atlantic Mystery Flash in September 1979 Raised Questions about Nuclear Test. National Security Archive Electronic Briefing Book No. 570 (Report).
- 1 2 "Israel's Nuclear Weapons". nuke.fas.org. Besoek op 9 Maart 2026.
- ↑ Kashkin, V. B.; Odintsov, R. D.; Rubleva, T.V. (15 August 2022). "On the Effects of a Nuclear Explosion on Stratospheric Ozone". Atmospheric and Oceanic Optics. 35 (4): 402–406. Bibcode:2022AtOO...35..402K. doi:10.1134/S1024856022040066. S2CID 251606268. Besoek 10 Augustus 2023.
- ↑ "Declassified documents indicate Israel and South Africa conducted nuclear test in 1979". 9 Desember 2016.
- ↑ Johnston, Martin (13 Augustus 2018). "Researchers: Radioactive Australian sheep bolster nuclear weapon test claim against Israel". The New Zealand Herald. ISSN 1170-0777. Besoek op 13 Augustus 2018.
- ↑ De Geer, Lars-Erik; Wright, Christopher M. (2018). "The 22 September 1979 Vela Incident: Radionuclide and Hydroacoustic Evidence for a Nuclear Explosion" (PDF). Science & Global Security. 26 (1): 20–54. Bibcode:2018S&GS...26...20D. doi:10.1080/08929882.2018.1451050. ISSN 0892-9882. S2CID 126082091.
- ↑ Carter, Jimmy (20 September 2010). White House Diary. Farrar, Straus and Giroux. bl. 405. ISBN 978-0374280994.
- ↑ "China Conducts Atmospheric Nuclear Test | Research Starters | EBSCO Research". EBSCO (in Engels). Besoek op 29 Januarie 2026.
- ↑ "UNODA Treaties Database". treaties.unoda.org. Besoek op 29 Januarie 2026.
- ↑ Albright 1994, p. 42.
- ↑ Ruina 1980.
- ↑ Richelson 2006.