Vivipariteit
Vivipariteit of viviparie beteken letterlik lewendbarendheid: die verskynsel waar die jongeling van 'n lewende wese direk vanuit die moederorganisme gebaar word. Hierdie reproduktiewe strategie van diere het meer as 150 keer onafhanklik van mekaar ontstaan. Dit word by reptiele, visse en veral by soogdiere gevind, maar is by voëls volkome afwesig.
Diere
[wysig | wysig bron]By diere is dit 'n relatief normale verskynsel, hoewel die meeste soorte ovipaar, oftewel eierlêend is. Die bekendste vivipare diere is soogdiere, wat omtrent almal lewendbarend is. Uitsonderings hierop is die eierlêende snaweldiere: die eendbekdier en die mierystervark. Viviparie kom ook by andere diersoorte voor, soos haaie en enkele reptiele (skinke (Scincidae) en sommige slange). By seeperdjies is lewendbarendheid 'n eienskap van mannetjies, aangesien die wyfie 'n eier in die mannetjie se broeibuidel deponeer, waar dit dan as embrio verder ontwikkel.
Plante
[wysig | wysig bron]
Sade kan tot saailinge ontwikkel terwyl dit nog aan die ouerplant geheg is. By plant-viviparie droog die saad nie aan die einde van die ontwikkeling uit nie, maar ontkiem direk sonder kiemrus. Viviparie kan slegs by vogryke vrugte voorkom of as daar voldoende vog aanwesig is (byvoorbeeld weens reën), omdat die ontkiemende saad water benodig. Die verskynsel kom onder meer by vogryke sitrusvrugte en by mangliet voor.
Sien ook
[wysig | wysig bron]- Ovovivipariteit, ook eierlewendbarendheid genoem.