Vlaams Belang
Vlaams Belang (afkorting: VB) is 'n Vlaamse nasionalistiese en Euroskeptiese regse tot verregse politieke party in die Vlaamse Gewes en die Gewes Brussel-Hoofstad van België.[1] Die party word wyd deur die media en politieke ontleders as verregs beskou, alhoewel hy homself as regs-nasionalisties en meer onlangs as konserwatief en sentrum-regs beskryf het, en in die afgelope jare probeer het om hom van die verregse etiket te distansieer.
Vlaams Belang is 'n herbenaming van Vlaams Blok, wat ontbind is nadat dit in 2004 tydens 'n verhoor vir die verkondiging van rassisme veroordeel is.[2] Nadat dit homself as Vlaams Belang herorganiseer het, het die party voortgegaan om die kernfilosofie van sy voorganger te verkondig deur op 'n separatistiese en Vlaamse nasionalistiese platform te veldtog. Die party ondersteun ook die handhawing van die Vlaamse kulturele identiteit, keer hom teen multikulturalisme, en pleit vir strenger wet-en-orde-beleid.
Geskiedenis
[wysig | wysig bron]Agtergrond en Vlaams Blok
[wysig | wysig bron]Die direkte voorganger van Vlaams Belang was die Vlaams Blok, wat gevorm is deur die nasionalistiese regse en nasionaal-konserwatiewe fraksie binne die Volksunie (VU) wat in die laat 1970's ontstaan het. Die ideologie van die Vlaams Blok het begin met sy radikale nasionalistiese verwerping van die Volksunie se kompromis oor die Vlaamse outonomiekwessie, en het later toenemend gefokus op immigrasie en sekuriteit, die uitbuiting van politieke skandale, en die verdediging van tradisionele waardes.[3]
Die immigrasiestandpunte van die Vlaams Blok was onderwerp aan groot omstredenheid, veral nadat die party sy 70-punt-plan bekendgestel het, wat onder meer voorstelle bevat het om nie-Europese immigrante van sosiale sekerheidsvoordele uit te sluit en hul eiendomsregte te beperk.[3] In April 2004 het die appèlhof van Gent 'n finale uitspraak gelewer wat die party se drie gelieerde nie-winsorganisasies skuldig bevind het aan "herhaalde aansetting tot diskriminasie".[4] Teen dié tyd was die party die gewildste Vlaamse party, gesteun deur ongeveer een uit elke vier Vlaamse kiesers, en was dit een van die suksesvolste regse populistiese partye in Europa as geheel.
In November 2004 het die hof van cassasie hul laaste appèl verwerp. Die leierskap van Vlaams Blok het die geleentheid aangegryp om die party te ontbind en onder 'n nuwe naam te begin.
Stigting van Vlaams Belang (2004)
[wysig | wysig bron]Op 14 November 2004 het Vlaams Blok homself ontbind, en Vlaams Belang is gestig.[2] Ander voorgestelde name het die Vlaamse Volkspartij en die Vlaamse Vrijheidsfront ingesluit. Vlaams Belang het ook 'n aantal veranderinge in sy politieke program ingestel, deur sommige van die meer radikale standpunte van die voormalige Vlaams Blok versigtig te matig of te laat vaar.
Desnieteenstaande het die partyleier Frank Vanhecke duidelik gemaak dat die party wesenlik dieselfde sou bly. Op 12 Desember 2004 is Frank Vanhecke as voorsitter van Vlaams Belang verkies.[2]
Ten spyte van pogings om dele van die party se platform te versag, het Vlaams Belang net soos sy voorganger steeds aan die cordon sanitaire - 'n ooreenkoms waarvolgens al die tradisionele Vlaamse partye saamgestem het om die party stelselmatig uit te sluit en nooit 'n koalisie daarmee te vorm nie - onderwerp gebly.[3]
Vroeë jare (2004-2008)
[wysig | wysig bron]Tydens die munisipale verkiesings van 2006 het die VB op die tema "Veilig, Vlaams, Leefbaar" meegedoen. Die party het 'n massiewe toename in stemme geniet, en sy raadslede het byna verdubbel van 439 tot omtrent 800. In die algemene verkiesing van 2007 het die party 17 setels in die kamer van volksverteenwoordigers en vyf setels in die senaat gewen.[5]
Terugval en herstel (2008-2019)
[wysig | wysig bron]Vanaf 2008 het die party 'n daling in ondersteuning en lidmaatskap ervaar - 'n situasie wat saamgeval het met interne probleme binne die party en die opkoms van die meer gematigde nasionalistiese Nuwe Vlaamse Alliantie (N-VA), wat destyds Vlaamse onafhanklikheid ondersteun het.[5]
Onder die huidige leierskap van Tom van Grieken - wat in Oktober 2014 op die ouderdom van 28 as die jongste partyvoorsitter in die Belgiese geskiedenis verkies is[6] - het die VB begin om gewilde ondersteuning terug te wen. Die party het 'n sterk terugkeer gemaak tydens die federale verkiesings van 2019, waar dit die tweede grootste party in Vlaandere geword het met 18,5% van die stemme in die Vlaamse Parlement en 18 setels in die kamer van volksverteenwoordigers.[7] Ná die verkiesing was daar mediabespiegeling dat die cordon sanitaire vir die eerste keer opgehef kon word.
Verdere groei (2019-hede)
[wysig | wysig bron]Teen 2021 het die VB weer gegroei tot een van die grootste partye in die Vlaamse Gewes.[8] Op 9 Junie 2024 het die party tydens die Europese, federale en streeksverkiesings sy tweede grootste verkiesingsoorwinning in sy geskiedenis behaal. Die VB het die grootste party in drie uit vyf Vlaamse provinsies geword, eerste in 143 uit 300 gemeentes geëindig, bykans 1 miljoen stemme behaal, en drie setels in die Europese Parlement gewen.[3] In die federale verkiesings het die party egter tweede geëindig agter die N-VA, met 20 setels in die kamer van volksverteenwoordigers.[9]
In Oktober 2024 is die cordon sanitaire vir die eerste keer plaaslik gebreek toe die PIT-lys in Ranst 'n koalisie met Vlaams Belang gevorm het ná die munisipale verkiesings van 13 Oktober.[10]
Ideologie en standpunte
[wysig | wysig bron]Vlaams Belang is 'n Vlaamse nasionalistiese party met die volgende kernstandpunte:[11]
- Vlaamse onafhanklikheid: Die party wil België splits en Vlaandere 'n onafhanklike staat maak.
- Immigrasiebeleid: Die party is teen hoë vlakke van immigrasie en asiel, en argumenteer dat dit Vlaamse waardes en norme bedreig. Die party stel voor dat vlugtelinge in hul eie streek gehelp moet word en dat Europa se buitegrense strenger bewaak moet word.
- Wet en orde: Alle vonnisse moet volledig uitgedien word. Oorvol gevangenisse moet aangepak word deur toe te laat dat gevangenes sonder Belgiese nasionaliteit hul vonnisse in hul land van herkoms uitdien.
- Sosio-ekonomiese beleid: In die afgelope jare het die party meer na links op sosio-ekonomiese kwessies beweeg, met voorstelle vir hoër lone en pensioene, en laer belasting om netto-inkomste te verhoog.
- Kulturele identiteit: Die party ondersteun die handhawing van die Vlaamse kulturele identiteit en keer hom teen multikulturalisme.
- Tradisionele gesin: Die party beskou die tradisionele gesin as die hoeksteen van die samelewing.[12]
Leierskap
[wysig | wysig bron]Voorsitters:
- Frank Vanhecke (2004-2008)
- Gerolf Annemans (2008-2012)
- Gerolf Annemans (2de termyn; 2012-2014)
- Tom van Grieken (2014-hede)[13]
Cordon sanitaire
[wysig | wysig bron]Die cordon sanitaire is 'n politieke ooreenkoms tussen al die hoofstroom Vlaamse partye om nie met Vlaams Belang (en sy voorganger Vlaams Blok) saam te regeer nie. Hierdie beleid het effektief daarin geslaag om die party van regeringsdeelname op enige vlak uit te sluit.[3] Slegs die kleiner regse party Lys Dedecker (gestig in 2007) het nie by die ooreenkoms aangesluit nie en het geargumenteer dat die cordon ondoeltreffend is.
Na die sterk vertoning van die VB in die 2019-verkiesings het die N-VA aanvanklik met Vlaams Belang onderhandel, maar die gesprekke het misluk omdat - volgens die N-VA - geen ander party bereid was om by 'n koalisie met Vlaams Belang aan te sluit nie.[11]
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ "In Belgium, the Flemish far right is gaining ground ahead of the European elections". France 24 (in Engels). 22 April 2024. Besoek op 3 Maart 2025.
- 1 2 3 "Flemish party renames itself after court's racism ruling". The Irish Times (in Engels). 15 November 2004. Besoek op 3 Maart 2025.
- 1 2 3 4 5 Jacobs, Laura. "Not in Power, but Shaping It: The Ascent of Vlaams Belang". Green European Journal (in Engels). Besoek op 3 Maart 2025.
- ↑ "Belgium: The Vlaams Blok political party convicted indirectly of racism". International Journal of Constitutional Law (in Engels). 1 Oktober 2006. Besoek op 3 Maart 2025.
- 1 2 Sijstermans, Judith. "The Vlaams Belang: A Mass Party of the 21st Century". Politics and Governance (in Engels). Besoek op 3 Maart 2025.
- ↑ "Who is Vlaams Belang leader Van Grieken?". VRT NWS (in Engels). 27 Mei 2019. Besoek op 3 Maart 2025.
- ↑ "Belgium House of Representatives May 2019". IPU Parline (in Engels). Besoek op 3 Maart 2025.
- ↑ "Opinion poll shows far-right Vlaams Belang leagues ahead". VRT NWS (in Engels). 4 Maart 2024. Besoek op 3 Maart 2025.
- ↑ "Belgium House of Representatives June 2024 Election". IPU Parline (in Engels). Besoek op 3 Maart 2025.
- ↑ "Elections 2024: Cordon sanitaire broken for the first time". Belga News Agency (in Engels). 20 Oktober 2024. Besoek op 3 Maart 2025.
- 1 2 "Elections 24: What does Vlaams Belang stand for?". VRT NWS (in Engels). 20 April 2024. Besoek op 3 Maart 2025.
- ↑ "Engels". Vlaams Belang (in Engels). Besoek op 3 Maart 2025.
- ↑ "Tom Van Grieken". Vlaams Belang (in Nederlands). Besoek op 3 Maart 2025.
