Gaan na inhoud

Vlag van Hongarye

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Vlag van Hongarye
Vlag van  Hongarye
Vlag van Hongarye
Bynaam (hu) Piros-fehér-zöld
(“Rooi-wit-groen”)
Gebruik Burgerlike- en Staatsvlag Burgerlike en staatsvlag
Verhouding 1:2
Goedgekeur 1848 (oorspronklike ontwerp)
23 Mei 1957 (as staatsvlag)[1]
19 Junie 1990 (tweede keer)[2][3]
Ontwerp ’n Ewe breë horisontale driekleur in rooi, wit en groen.
Wisselvormvlag van  Hongarye
Wisselvormvlag van Hongarye
Gebruik Burgerlike vlag en vaandel Burgerlike vlag en vaandel
Verhouding 2:3
Goedgekeur 1848 (oorspronklike ontwerp)
18 Augustus 1957 (as burgerlike vaandel)
Ontwerp ’n Ewe breë horisontale driekleur in rooi, wit en groen.
Wisselvormvlag van  Hongarye
Wisselvormvlag van Hongarye
Bynaam Nieamptelike staatsvlag
Gebruik Staatsvlag Staatsvlag
Verhouding 1:2
Goedgekeur 10 Oktober 1995[4]
Ontwerp ’n Ewe breë horisontale driekleur in rooi, wit en groen met die staatswapen in die middel.
Wisselvormvlag van  Hongarye
Wisselvormvlag van Hongarye
Gebruik Oorlogsvlag Oorlogsvlag
Verhouding 6:7
Goedgekeur 15 Maart 1991[5]
Wisselvormvlag van  Hongarye
Wisselvormvlag van Hongarye
Gebruik Vlootvaandel Vlootvaandel
Verhouding 3:4
Goedgekeur 1991[5]

Die nasionale vlag van Hongarye (Hongaars: Magyarország zászlaja), ook die rooi-wit-groen (Piros-fehér-zöld) genoem, is op 23 Mei 1957 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n ewe breë horisontale driekleur in rooi, wit en groen. Die vlag se vorm is afkomstig van nasionale republikeinse bewegings in die 18de en 19de eeue, terwyl die kleure uit die Middeleeue dateer.[6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16] Die huidige Hongaarse vlag is soortgelyk aan dié 1816-weergawe van die Britse republikeinse driekleur met slegs die skakerings wat verskil. Die kleure in dié vorm is ook reeds gebruik ten minste sedert die kroning van Leopold II in 1790, voor die eerste gebruik op die Cispadaanse Republiek se driekleur in 1797. Ná die verwydering van die wapen in 1957 was dit slegs een van drie vlae van ’n sosialistiese land in Europa sonder enige sosialistiese simboliek; die ander was dié van Pole en Tsjeggo-Slowakye, waarvolgens dit ná die val van kommunisme in 1989 nie verander moes word nie.

Geskiedenis

[wysig | wysig bron]
Vlae van Hongare in die Chronicon Pictum: Turul, dubbelkruis en Árpád-bane

Volgens Middeleeuse Hongaarse kronieke het vroeë Hongaarse krygers onder rooi vaandels versier met ’n swart Turul-voël, ’n mitologiese wese wat met Hongaarse oorspronglegendes verbind word, geveg. Dié vroeë militêre vaandels is later vervang met vlae waarop afbeeldings van Christelike heiliges geborduur was. Byvoorbeeld is berig dat koning sint Stefanus van Hongarye “onder die vaandel van sint Joris en sint Martinus” geveg het. Gedurende die later Middeleeuse tydperk is die vlag van die Hongaarse koninklike Árpád-dinastie, die Árpád-bane, die vlag met rooi en silwer bane, algemeen begin gebruik, soms aangevul deur die dinastiese kleure van die heersende koninklike huis.[17]

Ná die 15de eeu is die samestelling van rooi, wit en groen gereeld begin gebruik, veral as gedraaide sydrade op amptelike dokumentseëls, en soms as dekoratiewe elemente op die rande van militêre baniere. Die kleurskema in die vandag gebruikte volgorde rooi-wit-groen is egter eers in 1806 formeel beskryf. Die amptelike goedkeuring van dié kleure het geskied met Wet XXI van 1848 wat vir die eerste keer die gebruik van die “rooi-wit-groen” driekleurvlag as ’n nasionale simbool van Hongarye bepaal het.[17]

Oorsprong

[wysig | wysig bron]
Die Hongaarse kokarde soos gebruik tydens die Hongaarse Rewolusie van 1848

Die huidige vlag van Hongarye het sy oorsprong in die nasionale vryheidsbeweging voor 1848 wat gelei het tot die Hongaarse Rewolusie van 1848. Dié rewolusie was nie net gekant teen die monargie nie, maar het ook die Habsburgse Ryk verwerp en wou ’n onafhanklike republiek stig. Dienooreenkomstig toon die huidige Hongaarse vlag ’n driekleur wat gebaseer is op die vlag van Frankryk in weerspieëling van die Franse Rewolusie van 1848 se idees; die kleure rooi, wit en groen is afgelei van die historiese Hongaarse wapen wat, met uitsondering van enkele klein veranderinge, in wese onveranderd gebly het sedert die middel-15de eeu en dit is saamgestel uit wapens wat die eerste keer in die laat 12de en vroeë 13de eeu verskyn het as wapens van die Árpád-dinastie, Hongarye se stigtersdinastie. Die bane is horisontaal gerangskik eerder as vertikaal om verwarring met die vlag van Italië te voorkom, ondanks die feit dat die vaandel in dié vorm die Italiaanse driekleur met minstens sewe jaar voorafgegaan het. Die Italianers het hul vertikale driekleur in 1797 vir die eerste keer as vlag van ’n Italiaanse staat gebruik. Volgens ander, maar onbevestigde data is die huidige vorm van die Hongaarse driekleur reeds tydens die kroning van Matthias en latere konings gebruik.[verwysing benodig]

Volksoorleweringe gedurende die romantiese tydperk het aan die kleure deugde toegeskryf: rooi vir krag, wit vir trou en groen vir hoop. Of alternatiewelik rooi vir die bloed wat vir die vaderland vergiet is, wit vir vryheid en groen vir die land, Hongarye se weivelde. Die nuwe grondwet wat op 1 Januarie 2012 in werking getree het, maak die eersgenoemde interpretasie amptelik (in die halfamptelike vertaling: krag (erő), trou (hűség) en hoop (remény).

Ontwikkeling

[wysig | wysig bron]
Hongaarse nasionale kleure teen die muur tydens die Hongaarse kroning van Leopold II in Pressburg (Pozsony, nou Bratislava) in 1790, 58 jaar voor die Hongaarse rewolusie van 1848
’n Vlag van die Hongaarse Rewolusie van 1956 by die gedenkteken vir die slagoffers buite die Hongaarse Parlementsgebou in Boedapest

Soos hierbo beskryf het die rooi-wit-groen-driekleur duidelik na vore gekom as ’n teken van nasionale soewereiniteit tydens die 1848–1849-rewolusie teen die Habsburgers. Hongaarse vrywilligers en emigrante het vir die sosiale beweging en oorloë tydens die Italiaanse vereniging onder die vaandel van Giuseppe Garibaldi geveg.[18] Nadat die rewolusie in Hongarye onderdruk is, is die driekleur deur die Oostenrykse keiser Frans Josef I verbied. Ná die Oostenryks-Hongaarse kompromie van 1867 is die driekleur nie net gewettig nie, maar dit het die amptelike vlag van Hongarye geword. Op die vlag was die sogenoemde “kleiner wapen” (ook bekend as die Kossuth-wapen) van Hongarye met aartsengels as wapendraers as ’n kenteken op die vlag. Dit is gebruik tot die ontbinding van Oostenryk-Hongarye in 1918.

Ná die ineenstorting van die Habsburgse Ryk ná die Eerste Wêreldoorlog was die jare van 1918 tot 1920 baie onstuimig en baie klein, maar moeilik naspoorbare veranderinge is aangebring. Die rooi-wit-groen-driekleur het dieselfde gebly, maar daar is klein veranderinge aan die wapen aangebring en die aartsengels is verwyder. ’n Kort tussenspel en uitsondering was die Hongaarse Sowjetrepubliek wat in 1919 gestig is wat vir vier en ’n halwe maand bestaan en ’n enkele rooi baan as sy vlag gebruik het. Dit blyk dat die driekleur van 1919 tot 1946 die kleiner wapen van Hongarye getoon het, maar die weergawe daarsonder is ook gebruik. Tussen 1946 en 1949 is Stefanus se kroon verwyder van die bokant van die wapen wat as die kenteken gedien het (Kossuth-wapen).

Ná die Tweede Wêreldoorlog en die besetting van Hongarye deur die Sowjetse Rooi Leër het die Kommuniste in 1949 die mag oorgeneem en ’n nuwe wapen met ’n Kommunistiese rooi ster is in die middel van die vlag aangebring. Tydens die Hongaarse Rewolusie van 1956 het rewolusionêres die hamer-en-graan-embleem uitgesny en die gevolglike driekleur met ’n gat in die middel as ’n teken van die rewolusie gebruik. Vir enkele maande het die nuwe regering die vlag verander om weer die kleiner wapen sonder die kroon te gebruik. In 1957, nadat die rewolusie deur die Sowjetse Rooi Leër onderdruk is, het die nuwe regering ’n “nuwe” wapen ontwerp wat egter nooit op die vlag gebruik is. Daarom is die amptelike vlag van Hongarye sedert 1957 ’n suiwer rooi-wit-groen driekleur. Ná die val van Kommunisme in 1989 was dit, soos die vlae van Pole en Tsjeggo-Slowakye, nie nodig om die vlag te verander nie, aangesien dit geen Kommunistiese teken vertoon het nie.

In die 2000’s was daar ’n aanbeveling van die Komitee oor Simbole dat die wapen deel sou wees van die staatsvlag, terwyl die nasionale vlag eenvoudig sou bly (soos dit steeds die geval is).[19] Dit is nie in die wet geïmplementeer nie, maar in die geval van die meeste staatsgebruik word die wapen wettiglik op die vlag gebruik (sien hieronder).

Presiese beskrywing en wetgewing

[wysig | wysig bron]

Die Hongaarse grondwet bepaal nie uitdruklik die verhouding van die vlag nie;[20][21][22] maar ’n wet van 1957 bepaal dat seevarende handelskepe die rooi-wit-groen-driekleur in ’n verhouding van 2:3 moet toon.[verwysing benodig]

Volgens ’n regeringsdekreet van 2000 is die verhouding (wat nóg in die grondwet nóg in wetgewing van 1995[23] nóg 2000[24] bepaal word nie) van vlae wat op regeringsgeboue gebruik word 1:2.

Opgesom sou dit beteken:[23]

  • ’n Rooi-wit-groen-driekleur. Eintlik kan baie weergawes gebruik word al volgens 1995/LXXXIII § 11 (3): “(3) In gevalle soos uiteengesit in paragrawe (1) en (2) kan die wapen en die vlag ook in hul historiese vorms gebruik word.”, soos (1) lui: 1995/LXXXIII § 11 (1) “(1) Vir die doel om hul behoort aan die land te verklaar kan privaat persone die wapen en die vlag gebruik onderhewig aan die beperkings in hierdie wet.”
  • ’n Rooi-wit-groen-driekleur, verhouding 1:2 (deur dekreet van 2000). Volgens 1995/LXXXIII § 11 (4) kan die amptelike wapen van Hongarye as ’n kenteken daarop aangebring word.
  • ’n Wit agtergrond met afwisselend groen en rooi flammulette (“vlamtonge”, driehoeke met ’n golwende rand) fraiing, wapen in die middel, omhels deur eiketakke links en olyftakke regs. Verhouding nie bepaal nie. (1995/LXXXIII § 8 (1))
  • 2:3 (verhouding volgens die 1957-wet) ’n Rooi-wit-groen-driekleur (daar is ’n handelsvloot)[25]
  • Onbekend of onbepaald;
  • ’n Wit agtergrond met ’n afwisselend groen en rooi triangle-fraiing, wapen teen 1/3 op die vlag aan die vlagpaalkant. Verhouding nie bepaal nie. (1995/LXXXIII § 8 (2))

Ontwerp

[wysig | wysig bron]
Die Hongaarse vlag in Nagymaros langs die Donau

Die Hongaarse vlag het die volgende tegniese ontwerp:

Konstruksietekening
Konstruksietekening

Kleure

[wysig | wysig bron]

Die vlag van Hongarye se kleure word bepaal deur die Hongaarse Standaard MSZ 1361:2009:[26]


Kleurskema
Karmosynrooi Wit Donkergroen
Pantone 18-1660 TCX Tomato Nie beskikbaar nie 18-6320 TCX Fairway
CIELAB 44.0, 60.0, 32.0 100.0, 128.0, 128.0 37.5, 26.0, 144.0
RGB 206, 41, 57[27] 255, 255, 255 71, 112, 80[28]
Heksadesimaal #CE2939[27] #FFFFFF #477050[28]

Galery

[wysig | wysig bron]

Historiese vlae

[wysig | wysig bron]

Vlag van die staatshoof

[wysig | wysig bron]

Ander vlae

[wysig | wysig bron]

Sien ook

[wysig | wysig bron]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. (hu) "1957. évi II. törvény a Magyar Népköztársaság Alkotmányának módosításáról". Wikisource. Besoek op 14 April 2026.
  2. (hu) "1990. évi XL. törvény a Magyar Köztársaság Alkotmányának módosításáról". Törvények és országgyűlési határozatok. Besoek op 14 April 2026.
  3. (en) "Hungary". Flags of the World. Besoek op 14 April 2026.
  4. (hu) "1995. évi LXXXIII. törvény a Magyar Köztársaság nemzeti jelképeinek és a Magyar Köztársaságra utaló elnevezésnek a használatáról". Törvények és országgyűlési határozatok. Besoek op 14 April 2026.
  5. 1 2 (hu) "A Magyar Honvédség új felségjelzése és hadilobogói". Haditechnika. 25 (3): 3–4. 1991.
  6. (en) "Charter issued by the Chapter of Eger". National Archives of Hungary. 1323. DL 2205. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  7. (en) "Royal charter issued by Matthias Corvinus". National Archives of Hungary. 1477. DL 100877. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  8. (en) "Charter issued by Judge royal Stephen VIII Báthory". National Archives of Hungary. 1487. DL 81971. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  9. (en) "Royal charter issued by Vladislaus II". National Archives of Hungary. 1501. DL 13582. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  10. (en) "Charter issued by Judge royal and Voivode of Transylvania Count Peter Szentgyörgyi". National Archives of Hungary. 1504. DL 70141. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  11. (en) "Royal charter issued by Vladislaus II". National Archives of Hungary. 1508. DL 101402. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  12. (en) "Charter issued by the Chapter of Pressburg". National Archives of Hungary. 1515. DL 82435. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  13. (en) "Royal charter issued by Louis II". National Archives of Hungary. 1519. DL 82532. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  14. (en) "Royal charter issued by Louis II". National Archives of Hungary. 1525. DL 24335. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  15. (en) "Charter issued by the Chapter of Buda". National Archives of Hungary. 1527. DL 58318. Besoek op 14 April 2026 via Hungaricana.
  16. (en) the Ceremonies observed in the Coronations of the Kings and Queens of Hungary”, The Present State of Hungary (1687). United Kingdom: (n.p.). op Google Boeke
  17. 1 2 (hu) "A nemzeti zászló történelme". Magyar Nemzeti és Történelmi Jelképek [Hongaarse Nasionale en Historiese Simbole] (NISZ Nasionale Inligtingskommunikasiedienste). Besoek op 14 April 2026.
  18. (en) "The War in Italy and the Hungarian Émigrés". Hongaarse Elektroniese Biblioteek. Besoek op 14 April 2026.
  19. (en) Halasz, Ivan; Schweitzer, Gabor (16 Maart 2011). "National and State Symbols in the Hungarian Legal System (Excerpts)" (PDF). Legal Compass: 3.
  20. (en) "The Fundamental Law of Hungary" (PDF). Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 29 Junie 2014. Besoek op 29 Junie 2014.
  21. (hu) "Magyarország Alaptörvénye". Nasionale Wetgewingdatabasis. 25 April 2011. Besoek op 14 April 2026.
  22. (en) "The Constitution of the Hungarian Republic". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Februarie 2006. Besoek op 9 Februarie 2006.
  23. 1 2 (hu) "1995. évi LXXXIII. törvény". Complex. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Februarie 2012. Besoek op 27 Februarie 2012.
  24. (hu) "2000. évi XXXVIII. törvény". Complex. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Februarie 2012. Besoek op 27 Februarie 2012.
  25. (de) Volker Preuß. "Flagge Ungarns". Flaggenlexikon. Besoek op 14 April 2026.
  26. (hu) "Megújult a nemzeti zászlóra és lobogóra vonatkozó nemzeti szabvány" (PDF). Hongaarse Standaarderaad. 18 Junie 2020. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 20 Maart 2022. Besoek op 20 Maart 2022.
  27. 1 2 (en) "PANTONE 18-1660 TCX Tomato". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Julie 2021. Besoek op 24 Julie 2021.
  28. 1 2 (en) "PANTONE 18-6320 TCX Fairway". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 September 2021. Besoek op 18 September 2021.
  29. 1 2 3 (hu) Horváth, Zoltán (1995). A zászlók kialakulása és fejlődése a kezdetektől napjainkig. Boedapest: Zászlókutató Intézet. pp. 13–14.
  30. 1 2 (hu) Csákváriné Kottra, Györgyi (2011). Magyar zászlók a honfoglalástól napjainkig. Boedapest: Hadtörténeti Intézet és Múzeum. pp. 18–19. ISBN 978-963-09-6494-4.
  31. (hu) "Árpád-házi királyi zászló a 12. sz. végétől". Magyar Nemzeti és Történelmi Jelképek. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 April 2022. Besoek op 7 April 2022.
  32. (hu) "Az Árpád-házi királyok családi zászlaja". Magyar Nemzeti és Történelmi Jelképek. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Mei 2022. Besoek op 19 Mei 2022.
  33. (hu) Csákváriné Kottra, Györgyi (2011). Magyar zászlók a honfoglalástól napjainkig. Boedapest: Hadtörténeti Intézet és Múzeum. pp. 19–21. ISBN 978-963-09-6494-4.
  34. (hu) "Anjou-királyi zászló". Magyar Nemzeti és Történelmi Jelképek. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Maart 2019. Besoek op 20 Maart 2019.
  35. (en) "Anjou Kings Flag (1301–1382)". Flags of the World. Besoek op 14 April 2026.
  36. (hu) Somogyi, Győző (2011). Magyar hadizászlók. Boedapest: Cser Kiadó. p. 22. ISBN 978-963-278-194-5.
  37. (hu) Somogyi, Győző (2011). Magyar hadizászlók. Boedapest: Cser Kiadó. p. 25. ISBN 978-963-278-194-5.
  38. 1 2 (hu) Somogyi, Győző (2011). Magyar hadizászlók. Boedapest: Cser Kiadó. pp. 27–28. ISBN 978-963-278-194-5.
  39. (hu) Horváth, Zoltán (1995). A zászlók kialakulása és fejlődése a kezdetektől napjainkig. Boedapest: Zászlókutató Intézet. p. 14.
  40. (hu) Somogyi, Győző (2011). Magyar hadizászlók. Boedapest: Cser Kiadó. p. 38. ISBN 978-963-278-194-5.
  41. (hu) Csákváriné Kottra, Györgyi (2011). Magyar zászlók a honfoglalástól napjainkig. Boedapest: Hadtörténeti Intézet és Múzeum. p. 33. ISBN 978-963-09-6494-4.
  42. (hu) "Rákóczi fejedelem zászlaja". Magyar Nemzeti és Történelmi Jelképek. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Maart 2019. Besoek op 20 Maart 2019.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.