Vlag van Ierland
| Bynaams | (ga) an trídhathach, ‘die driekleur’ |
|---|---|
| Gebruik | Nasionale vlag en vaandel |
| Verhouding | 1:2 |
| Goedgekeur | 1922 (grondwetlike status in 1939)[1] |
| Ontwerp | ’n Vertikale driekleur in groen, wit en oranje. |
Die nasionale vlag van Ierland (Engels: Flag of Ireland; Iers: bratach na hÉireann), in Ierland bekend as die driekleur en elders as die Ierse driekleur, is ’n vertikale driekleur in groen, wit en oranje[2][3] en is in 1922 vir die eerste keer as landsvlag gebruik. Die vlagverhouding is 1:2 (dit wil sê die vlag is half so hoog as wat dit breed is wanneer dit horisontaal gehys word).
’n Klein groep Franse vroue wat simpatiek was teenoor Ierse nasionalisme het in 1848 ’n driekleur in groen, wit en oranje aan Thomas Francis Meagher oorhandig.[4] Dit was bedoel om insluiting voor te stel en het gehoop vir eenheid tussen die Rooms-Katolieke (deur groen voorgestel) en die Protestante (deur oranje voorgestel). Die betekenis van die kleure soos deur Meagher voorgestel was “Die wit in die middel dui die blywende wapenstilstand tussen Oranje en Groen aan en ek vertrou dat hande van Ierse Protestante en Ierse Katolieke onder sy voue mildelike en heroïese broederskap saamgevou kan word.”[2]
In 1916, tydens die Paasopstand, is die vlag deur Gearóid O’Sullivan bo Dublin se Algemene Poskantoor gehys,[5] en dit was die eerste keer wat die vlag as die nasionale vlag geag is.[2] Gedurende die Ierse Onafhanklikheidsoorlog (1919–1921) is die vlag deur die Ierse Republiek aanvaar. Die gebruik van die vlag is deur die Ierse Vrystaat (1922–1937) voortgesit en het later, in 1937, grondwetlike status gekry ingevolge die Ierse grondwet. Die driekleur word sedert 1916 deur nasionaliste aan altwee kante van die grens gebruik as vlag vir die hele Ierland.[6] Dit word dus deur talle nasionaliste in Noord-Ierland sowel as die Gaeliese Atletiekvereniging vertoon.[7]
Geskiedenis
[wysig | wysig bron]Agtergrondsimboliek
[wysig | wysig bron]
Groen word reeds vir honderde jare met die Iere verbind. ’n Staaltjie in die Lebor Gabála gaan oor hoe Gaidel Glas, seun van Nel (of Niul), vader van die Ierse volk, van ’n slangbyt genees is toe Moses ’n vurige gebed gedoen het en Gaidel se wond met sy staf aangeraak het.[8] In ’n gedeelde in ’n vroeëre passasie staan van Gaidel geskryf: “sy arms en sy kledingstuk was groen”.[9] Mícheál Ó Cléirigh se bewerking van die Lebor abála voeg by dat die slangbyt ’n groen ring om Gaidel gevorm het, vanwaar sy bynaam ‘Glas’ (“die groene”) kom. Die teken van die Ierse volk sou dus groen wees.[verwysing benodig]
Die harp, wat sedert ten minste die 8ste eeu op Ierse manuskripte en klipkruise verskyn het, was ’n kenmerkende instrument van Ierland. Die presidensiële vlag van Ierland bevat ’n voorstelling van die 14de-eeuse “Brian Boru-harp”. Die 13de-eeuse Wijnbergen-wapenboek en die laat 15de-eeuse wapenskildery, die Rous-rol, bevat ’n harp as ’n voorstelling van Ierland.[10]
As ’n nasionale vlag
[wysig | wysig bron]


In 1642 het Eoghan Rhuadh Ó Néill beskryf dat ’n groen vlag met ’n harp op gebruik is.[11]
Die kleur groen is verder met Ierland geassosieer van die 1640’s af, toe die groen harpvlag deur die Ierse Katolieke Konfederasie gebruik is. Net so word groen linte op Sint Patricksdag gedra sedert ten minste die 1680’s.[12] Die Vriendelike Broeders van Sint Patrick, ’n Ierse nasionalistiese gemeenskap wat omstreeks 1750 gestig is,[13] het groen as kleur aangeneem, wat daarop dui dat groen reeds ’n nasionale kleur was in daardie tyd. Groen is ook eeue lank met rebellie geassosieer en was die nieamptelike kleur van Ierland. In die laat 18de eeu is groen weer geassosieer as die kleur van nasionalisme en is dit deur die Verenigde Iere gebruik.[14][15][16] Die Verenigde Iere, gestig in die 1790’s, is geïnspireer deur die Franse Rewolusie en het ’n groen vlag gebruik, waarop hulle ’n harp versier het.[11] ’n Mededingende organisasie, die Oranjeorde, wie se grootste getalle in Ulster was, en wat uitsluitlik vir Protestante was, veral lede van die gestigte Kerk van Ierland, is in 1795 gestig ter nagedagtenis aan Koning Willem van Oranje en die Glorieryke Rewolusie van 1688. Na die Ierse opstand van 1798, wat die kragte gemeet het van die “groen” tradisie van die republikeinse Verenigde Iere teenoor die “oranje” tradisie van Anglikaanse Protestantse Opkoms en hul lojaliteit aan die Britse Kroon, was die ideaal van ’n latere nasionalistiese generasie in die middel van die 19de eeu om vrede te maak tussen die twee tradisies en, indien moontlik, ’n selfregerende Ierland op grond van sulke vrede en vereniging te vind.
Die oudste bekende verwysing na die gebruik van die kleure groen, wit en oranje as ’n nasionalistiese embleem dateer uit September 1830 toe driekleurkokardes gedra is tydens ’n vergadering wat gehou is om die Franse Rewolusie van daardie jaar te vier – ’n rewolusie wat die gebruik van die Franse driekleur herstel het.[1] Die kleure is ook in dieselfde tydperk gebruik vir rosette en kentekens, en op die baniere van handelsgildes.[1] Wydverspreide erkenning is egter eers in 1848 aan die vlag verleen. Thomas Francis Meagher, die leier van Jong Ierland, het op 7 Maart 1848 tydens ’n vergadering in sy geboortestad Waterford die vlag vir die eerste keer in die openbaar onthul vanuit ’n venster op die tweede verdieping van die Wolfe Tone-klub terwyl hy ’n skare op die straat toegespreek het wat teenwoordig was om ’n ander rewolusie te vier wat pas in Frankryk plaasgevind het.[1][17] Sy beskrywing van die vlag het die simboliek van die kleure verduidelik: “Die wit in die middel dui die blywende wapenstilstand tussen Oranje en Groen aan en ek vertrou dat hande van Ierse Protestante en Ierse Katolieke onder sy voue mildelike en heroïese broederskap saamgevou kan word.” Verder het hy ’n alternatiewe ontwerp voorgestel wat die Rooi hand van Ulster insluit: “As hierdie vlag bestem is om die vlamme van oorlog aan te wakker, laat Engeland dan weer eens, op die wit middelpunt, die Rooi Hand aanskou wat haar van die heuwels van Ulster neergeslaan het.”[18]
Die vlag is geïnspireer deur die driekleur van Frankryk. Toesprake wat destyds deur Meagher gehou is, dui daarop dat dit as ’n nuwigheid beskou is en nie as die herlewing van ’n ouer vlag nie.[1] Van Maart van daardie jaar af het Ierse driekleure langs Franse driekleure verskyn by vergaderings wat regoor die land gehou is.[19] In verwysing na die driekleur van groen, wit en oranje wat Meagher van Parys af aangebied het by ’n latere vergadering in Dublin op 15 April 1848, het John Mitchel gesê: “Ek hoop om daardie vlag eendag te sien wapper as ons nasionale banier”.[19]
Hoewel die driekleur nie vergeet is as ’n simbool van die ideaal van eenheid en ’n banier wat met die Jong Iere en die rewolusie geassosieer word nie, is dit selde tussen 1848 en 1916 gebruik. Selfs tot die vooraand van die Paasopstand van 1916 het die groen vlag met ’n harp onbetwiste gesag gevoer.[19] Nóg die kleure nóg die rangskikking van die vroeë driekleure was gestandaardiseer. Al die 1848-driekleure het groen, wit en oranje vertoon, maar oranje is soms aan die vlagpaalkant geplaas, en in ten minste een vlag was die volgorde oranje, groen en wit.[19] In 1850 is ’n vlag van groen vir die Rooms-Katolieke, oranje vir die Protestante van die Staatskerk en blou vir die Presbiteriane voorgestel.[19] In 1883 is ’n Parnellitiese driekleur van geel, wit en groen, horisontaal gerangskik, aangeteken. Tot in moderne tye word geel soms in plaas van oranje gebruik, maar deur hierdie vervanging gaan die fundamentele simboliek verlore.[19]
Die driekleur wat met die nasionale onafhanklikheidsbeweging geassosieer is, tydens die Paasopstand van 1916 gehys is en die nasionale verbeelding aangegryp het as die vaandel van die nuwe rewolusionêre Ierland,[20] is regdeur die land as die nasionale vlag beskou. Vir baie Iere is dit egter as ’n “Sinn Féin-vlag” beskou.[21]
In die Ierse Vrystaat wat tussen 1922 en 1937 bestaan het, is die vlag deur die Uitvoerende Raad aangeneem. Die Vrystaatse grondwet het nie nasionale simbole gespesifiseer nie; die besluit om die vlag te gebruik is geneem sonder om op wetgewing staat te maak. Toe die Vrystaat in September 1923 by die Volkebond aangesluit het, het die nuwe vlag “heelwat belangstelling onder die algemene publiek gewek” in Genève.[22] Die verslane republikeine wat teen die Vrystaatse magte in die Burgeroorlog van 1922–23 geveg het, het die driekleur as die vlag van die selfverklaarde Ierse Republiek beskou en die toe-eiening daarvan deur die nuwe staat veroordeel, soos uitgedruk in die liedjie “Take It Down From The Mast”. Die Uitvoerende Raad se besluit was ’n voorlopige een.[1] ’n Britse dokument uit 1928 het gesê:
Die regering in Ierland het die sogenaamde Vrystaatse Vlag oorgeneem om die gebruik daarvan deur republikeinse elemente te voorkom en wetgewende regulering te vermy om hulle in staat te stel om later ’n meer geskikte embleem aan te neem.[23]
In 1937 is die driekleur se posisie as die nasionale vlag formeel bevestig deur die nuwe Ierse Grondwet.[2]
Vloot
[wysig | wysig bron]
Die rooi vaandel, tot 1939 deur sommige Ierse handelskepe gebruikDie Koopvaardywet van 1894 (57 & 58 Vict. c. 60) voor onafhanklikheid is nie herroep nie en daarom was die Vrystaat se handelsvloot tegnies verplig om die Britse rooi vaandel te vertoon.[24] Die steenkoolskip Glenageary was moontlik die eerste skip wat op 8 Desember 1921, twee dae nadat die Anglo-Ierse Verdrag onderteken is, in ’n Britse hawe aangekom het met die driekleur. Hul vaandel, saam met ’n model van Glenageary, word tans in die Nasionale Maritieme Museum van Ierland uitgestal. Hoewel sommige skepe soos die kanaalveerbote die rooi vaandel vertoon het, het ander onder die driekleur gevaar.[25][26][27] Sommige kapteins van Ierse skepe is deur HM Doeane en Aksyns aangekla en deur die Admiraliteitsraad beboet vir die vertoon van ’n “onbehoorlike vaandel”.[28] Die driekleur is deur die visserypatrollievaartuig Muirchú, voorloper van die Ierse Vlootdiens, vertoon; Frank Carney het in 1930 in die Dáil beweer dat ’n oortredende Franse treiler geweier het om oor te gee omdat dit nie Muirchú se vlag erken het nie.[26]
Iers-geregistreerde skepe kon die rooi vaandel tot in September 1939 vertoon, ná die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog, toe ’n bevel onder die noodtoestand uitgevaardig is om te verseker dat neutrale Ierse skepe nie met Britse skepe verwar word nie.[24] Sommige skepe wat die driekleur vertoon het, is nietemin deur Duitsers gesink.[29] Toe die driekleur oor die passasiersveerbote in Holyhead gehys is, het hul Britse bemannings gestaak. Vyf dae later het die eienaars die veerbote na die Britse register oorgeplaas en die rooi vaandel is weer gehys.[30] Aan die ander kant het die Belfast na Liverpool-veerboot, in Britse besit en met Britse bemanning, die driekleur as ’n dienstigheidsvlag gebruik;[31] so ook die walvisvaarders van Christian Salvesen Skeepvaart om voordeel te trek uit die Ierse walviskwota.[32]
Die driekleur se mariene status is geformaliseer deur die Koopvaardywet van 1947.[24][33]
Gebruik in Noord-Ierland
[wysig | wysig bron]In 1921 is Ierland verdeel, met die unionisties gedomineerde noordooste wat Noord-Ierland geword het, terwyl die res van Ierland later, in 1922, die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland verlaat het om die Ierse Vrystaat te vorm.[35] Noord-Ierland het voortgegaan om die VK se Uniegeus te gebruik en het sy Ulsterbanier, afgelei van die vlag van Ulster, geskep met ’n kroon bo-op ’n sespuntige ster.[36] Voorts is die driekleur vir baie jare in Noord-Ierland verbied kragtens die Wet op Vlae en Embleme (Vertoon) (Noord-Ierland) 1954, wat die polisie gemagtig het om enige vlag te verwyder wat ’n skending van die vrede kon veroorsaak. Die wet het op omstrede wyse gespesifiseer dat ’n Uniegeus nooit so ’n effek kon hê nie.[37] In 1964 het die afdwinging van hierdie wet deur die Koninklike Ulster-polisiemag op versoek van Ian Paisley, wat die verwydering van ’n enkele driekleur uit die kantore van Sinn Féin in Belfast behels het, tot twee dae van oproer gelei. Die driekleur is onmiddellik vervang, wat die moeilikheid van die afdwinging van die wet beklemtoon het.[38]
Ten spyte van sy oorspronklike simboliek het die driekleur, saam met die meeste ander merkers van Britse of Ierse identiteit, in Noord-Ierland ’n simbool van verdeeldheid geword.[36] Die regering van Noord-Ierland onder leiding van die Ulster Unionistiese Party het die Ulsterbanier (gebaseer op die vlag van Ulster) in 1953 aanvaar.[39] Dit is dus hierdie vlag en die Uniegeus wat deur unioniste en lojaliste gehys word, terwyl die driekleur deur nasionaliste en republikeine gehys word.[36] In Noord-Ierland gebruik elke gemeenskap sy eie vlae, muurskilderye en ander simbole om hul trou te verklaar en sy gebied te merk, dikwels op ’n manier wat doelbewus uitlokkend is.[40] Randstene in unioniste- en lojalistegebiede word dikwels rooi, wit en blou geverf,[41] terwyl randstene in nasionalistiese en republikeinse gebiede groen, wit en oranje geverf kan word, hoewel dit ’n baie minder gereelde voorkoms is.[42] Elemente van albei gemeenskappe vertoon “hul” vlag vanaf skoorstene, hoë geboue en lamppale.[43]
Onder die Goeievrydag- of Belfastakkoord van 1998 is erken dat vlae steeds ’n bron van meningsverskil in Noord-Ierland is. Die akkoord het bepaal:
Alle deelnemers erken die sensitiwiteit van die gebruik van simbole en embleme vir openbare doeleindes, en veral die behoefte om te verseker dat sulke simbole en embleme op ’n manier gebruik word wat wedersydse respek eerder as verdeeldheid bevorder, in die skep van die nuwe instellings.[44]
Unioniste voer aan dat die erkenning van die instemmingsbeginsel in die Akkoord – dat Noord-Ierland se grondwetlike status nie kan verander sonder dat die meerderheid dit goedkeur nie – deur die ondertekenaars neerkom op erkenning dat die Uniegeus die enigste wettige amptelike vlag in Noord-Ierland is.[45][46][47] Nasionaliste hou vol dat die Akkoord beteken dat die gebruik van die Uniegeus vir amptelike doeleindes beperk moet word, of dat die driekleur langs die Verenigde Koninkryk se vlag op regeringsgeboue gehys moet word.[48] Die driekleur word egter nooit oor amptelike geboue vertoon nie, hetsy alleen of langs die Uniegeus. Alex Maskey, ’n burgemeester van Belfast van die Sinn Féin-party, het albei vlae in sy eie kantoor vertoon, wat kontroversie veroorsaak het.[49][50]
Sommige instellings in Groot-Brittanje, soos die BBC, het voorheen die driekleur verkeerdelik gebruik om Noord-Ierland te verteenwoordig.[51][52]
Vorige vlae
[wysig | wysig bron]
Vlag van die Lordskap van Ierland, 1386 tot 1542
Sint Patrickkruis van die Koninkryk van Ierland
Ontwerp
[wysig | wysig bron]
Weergawe met ’n goue baan; ook die vlag van die Offaly-countyDie Ierse grondwet noem in Artikel 7 die volgende oor die nasionale vlag van Ierland:
Die nasionale vlag is die driekleur in groen, wit en oranje.[53]
Die Departement van die Taoiseach neem algemene verantwoordelikheid vir sake wat die vlag raak. Die departement speel ’n raadgewende rol en het in die hoedanigheid riglyne uitgevaardig vir die gebruik van die vlag; die riglyne noem dat die vlag reghoekig moet wees, die breedte moet dubbel die hoogte wees en die drie gekleurde pale – groen, wit en oranje – moet vertikaal en ewe breed wees.[19]
Die presiese kleure soos in 2001 deur die Departement van die Taoiseach voorgestel, is:[19][54]
Kleurskema |
Groen | Wit | Oranje |
|---|---|---|---|
| Pantone | 347 U | Veilig | 151 U |
| CMYK | 71-0-72-0- | 0-0-0-0 | 0-43-91-0 |
| RGB | 22, 155, 98 | 255, 255, 255 | 255, 136, 62 |
| Heksadesimaal | #169B62 | #FFFFFF | #FF883E |
Volgens die riglyne moet die vlag normaal vertoon word aan ’n vlagpaal, met die groen baan aan die vlagpaalkant. Indien die vlagverhouding gehandhaaf word, mag die vlag in enige grootte gemaak word.[19]
Simboliek
[wysig | wysig bron]Die groen stel die Rooms-Katolieke voor, die wit stel die Protestante voor wat in die minderheid is en ondersteuners van Willem van Oranje was. Sy titel kom van die Prinsdom Oranje maar sy magte van sy leierskap as Stadhouer van Nederland, ’n bastion van die Protestantisme in die 16de eeu. Voorts stel die wit ’n blywende vrede en die hoop vir eenheid tussen die Protestante en Rooms-Katolieke van Ierland voor.[19] Die vlag in sy geheel is bedoel om die en hoop op vereniging van die mense van verskillende groepe se tradisies op die Ierse eiland voor te stel, wat in die Grondwet uitgedruk word as die reg van elke persoon wat in Ierland gebore is om deel te wees van die onafhanklike Ierse nasie, ongeag etniese oorsprong, godsdiens of politieke oortuiging.[19][55] (Groen is ook gebruik as die kleur van Ierse liggame soos die oorwegend Protestantse en niesektariese Vriendelike Broers van Sint Patrick wat in 1751 gestig is.)
Soms word verskillende skakerings van geel eerder as oranje opgemerk by burgerlike funksies. Die Departement van die Taoiseach het verklaar dat ’n wanvoorstelling “aktief ontmoedig moet word”[19] en dat verslete vlae vervang moet word.[56] In liedere en gedigte word soms deur digterlike vryheid na die kleure verwys as “groen, wit en goud”.[57][58] Variante van verskillende gedaantes word gebruik om byvoorbeeld verskeie embleme van Ierland in te sluit, soos die presidensiële harp, die vier provinsies of graafskapswapens.[59][60]
Protokol
[wysig | wysig bron]


Die Departement van die Taoiseach het riglyne uitgereik om persone te help om die nodige respek aan die nasionale vlag te gee. Nakoming van die riglyne is ’n saak vir elke individu, aangesien daar geen statutêre vereistes is nie. Daar word egter verwag dat die nasionale vlag te alle tye met gepaste respek behandel word deur diegene wat dit gebruik. Die departement het algemene verantwoordelikheid met betrekking tot die nasionale vlag en dit het hoofsaaklik betrekking op die protokol vir die hys van die vlag. Die departement speel dus ’n adviserende rol.[61]
Die departement het met betrekking tot die vertoon, plasing en prioriteit van die nasionale vlag self en in verhouding tot ander vlae ’n aantal voorstelle gemaak. Geen vlag of wimpel moet bo die nasionale vlag gehys word nie. Wanneer die vlag saam met ’n ander vlag, of vlae, vertoon word, moet dit in die ereplek vertoon word – dit wil sê aan die marsjeerende regs, of aan die linkerkant van ’n toeskouer na wie die vlae nader. Waar een van hierdie vlae dié van die Europese Unie is, moet die vlag van die Europese Unie direk links van die nasionale vlag vertoon word, of, soos gesien deur ’n toeskouer wanneer die vlae nader, direk regs van die nasionale vlag. In die geval van ’n vertoon van gekruiste stokke, moet die nasionale vlag regs en vorentoe wees – dit wil sê links van die touskouer wat na die vlag kyk. Die stok moet voor die ander vlag of vlae wees.[62]
Wanneer die groep vlae van die Europese Unie gehys word, is die volgorde alfabeties, gebaseer op die eerste letter van die land se naam. Die vlae moet van links na regs gehys word met die Europese Unie-vlag wat vanaf die eerste vlagpaal voor die groep gehys word. ’n Alternatiewe volgorde van vlae is om links te begin met die nasionale vlag en die Europese Unie-vlag heel regs van die groep te plaas, soos gesien deur ’n toeskouer.[62] Met betrekking tot internasionale vlae; waar óf ’n ewe óf ’n onewe aantal vlae in lyn aan pale van gelyke hoogte gehys word, moet die nasionale vlag eerste regs van die lyn wees – dit wil sê aan die toeskouer se linkerkant terwyl hy of sy na die vlae kyk. Waar een van hierdie vlae dié van die Europese Unie is, moet die Europese Unie-vlag direk links van die nasionale vlag gehys word, of soos gesien deur ’n toeskouer, direk regs van die nasionale vlag. Waar ’n onewe aantal vlae egter aan pale vertoon word wat gegroepeer is sodat daar een paal in die middel en hoër as die ander is, moet die nasionale vlag van die staf wat so geplaas is, vertoon word. Waar een van hierdie vlae dié van die Europese Unie is, moet die vlag van die Europese Unie vanaf die eerste vlagpaal aan die regterkant gehys word, of soos gesien deur ’n toeskouer, op die eerste vlagpaal aan die linkerkant. Slegs een nasionale vlag moet in elke groep vlae of op elke plek vertoon word. In alle gevalle moet die nasionale vlag in die ereplek wees. Wanneer die nasionale vlag horisontaal of vertikaal teen ’n muur of ander agtergrond vertoon word, moet die groen aan die regterkant (links van ’n toeskouer) in die horisontale posisie of bo in die vertikale posisie wees. Wanneer dit op ’n platform vertoon word, moet die nasionale vlag bo en agter die spreker se kateder wees. Terwyl dit gedra word, moet die vlag nie as saluut of kompliment laat sak word nie, behalwe tydens herdenkingseremonies aan oorledenes.[62]
Wanneer die nasionale vlag gehys of gestryk word, moet dit nie toegelaat word om die grond te raak nie. Wanneer dit halfstok gehys word, moet die vlag eers na die bopunt van die paal gebring word en dan na die halfstokposisie gestryk word.[63] Dit moet weer na die bopunt van die stok gebring word voordat dit finaal gestryk word.[64] By seremoniële geleenthede wanneer die nasionale vlag gehys of gestryk word, of wanneer dit tydens ’n parade verbygaan, moet almal teenwoordig daarheen draai, op aandag staan en salueer. Persone in uniform wat normaalweg met die hand salueer, moet die handsaluut gee. Persone in burgerlike drag moet salueer deur op aandag te staan. Die saluut aan die vlag wanneer dit tydens ’n parade verbygedra word, word gelewer wanneer die vlag ses treë weg is en die saluut word gehou totdat die vlag verbygegaan het. Waar meer as een nasionale vlag gedra word, moet die saluut slegs aan die voorste vlag gegee word.[65] Wanneer die volkslied in die teenwoordigheid van die nasionale vlag gespeel word, moet almal teenwoordig na die nasionale vlag draai, op aandag staan en dit salueer, en die saluut hou tot die laaste noot van die musiek.[65]
Wanneer die nasionale vlag verslyt of gerafel is, is dit nie meer geskik vir vertoon nie en moet dit nie op enige manier gebruik word wat oneerbiedigheid impliseer nie.[66] Die nasionale vlag, wanneer dit as versiering gebruik word, moet altyd met die nodige respek behandel word. Dit kan as ’n diskrete lapelwapen of roset of as deel van ’n middelpunt vir ’n tafel gebruik word. Wanneer dit in laasgenoemde konteks saam met die vlae van ander lande gebruik word, moet die nasionale vlag ook op die ereplek op ’n nabygeleë vlagpaal vertoon word. Waar verskeie nasionale vlae by feestelike geleenthede gehys word, moet hierdie van eenvormige afmetings wees. Vlagversierings in die nasionale kleure kan ook by feestelike geleenthede gebruik word.[67]
Die nasionale vlag moet slegs tussen sonsopkoms en sonsondergang in die openbaar vertoon word, behalwe tydens openbare vergaderings, optogte of begrafnisse, wanneer dit vir die duur van sulke funksies vertoon mag word.[67][68] Wanneer die nasionale vlag op ’n platform vertoon word, moet dit nie gebruik word om die spreker se kateder te bedek nie, en dit moet ook nie oor die platform gedrapeer word nie. Die nasionale vlag moet nooit ontsier word deur slagspreuke, logo’s, letters of prente van enige aard daarop te plaas nie, byvoorbeeld tydens sportbyeenkomste. Die vlag moet nie op motors, treine, bote of ander vervoermiddels gedrapeer word nie; dit moet nie plat gedra word nie, maar moet altyd omhoog en vry gedra word, behalwe wanneer dit gebruik word om ’n kis te drapeer; by so ’n geleentheid moet die groen aan die kop van die kis wees. Die driekleur word gedrapeer oor die kiste van Presidente van Ierland (insluitend voormalige presidente), soldate en Garda Síochána-personeel wat in die uitvoering van hul pligte gesneuwel het, en ander noemenswaardige persone wat staatsbegrafnisse ontvang het, soos Roger Casement in 1965, of Kevin Barry in 2001. Sorg moet te alle tye gedra word om te verseker dat die nasionale vlag nie die grond raak, in water sleep of in bome of ander hindernisse verstrengel raak nie.[69] Dit is die normale praktyk om die nasionale vlag daagliks by alle militêre poste en oor ’n beperkte aantal belangrike staatsgeboue te vertoon. Die Europese vlag word langs die nasionale vlag op alle amptelike geboue, en op die meeste plekke waar die Ierse vlag oor geboue wapper, gehys. Die nasionale vlag word oor geboue gehys, insluitend: Áras an Uachtaráin, woning van die Ierse president; Leinsterhuis, die setel van die Ierse parlement, wanneer die parlement in sitting is; Ierse howe en staatsgeboue; Ierse militêre poste, tuis en in die buiteland; Ierse ambassades en konsulate; en Garda Síochána- (polisie-) stasies. Die nasionale vlag word ook op Sint Patricksdag (die nasionale vakansiedag), Paassondag en Paasmaandag (ter herdenking van die Paasopstand van 1916) gehys, en die Nasionale Herdenkingsdag op die Sondag naaste aan 11 Julie. By hierdie geleenthede word die nasionale vlag oor alle staatsgeboue regoor die land wat met vlagpale toegerus is, gehys, en baie individue en ondernemings vertoon dit ook. Die nasionale vlag word gehys by geleentheid van ander belangrike nasionale en plaaslike geleenthede soos feeste en herdenkings. Die nasionale vlag word gereeld halfstok gehys met die afsterwe van ’n nasionale of internasionale figuur op alle prominente regeringsgeboue wat met ’n vlagpaal toegerus is. Die afsterwe van ’n prominente plaaslike figuur kan plaaslik gemerk word deur die nasionale vlag halfstok te gehys. Waar die nasionale vlag halfstok gehys word, moet geen ander vlag halfstok gehys word nie.[70]
Galery
[wysig | wysig bron]- Vlag van die Ierse president
- Geus van die Ierse vloot
- Vlag van Dublin
- Vlag van beide die gemeenskaplike Ierse nasionale hokkiespan en die Ierse nasionale vrouehokkiespan
- Vlag van Krieket Ierland en beide die gemeenskaplike Ierse nasionale krieketspan en die Ierse nasionale vrouekrieketspan
- Vlag van die Ierse Rugbyvoetbalunie en beide die gemeenskaplike Ierse nasionale rugbyspan en die Ierse nasionale vrouerugbyspan
Soortgelyke vlae
[wysig | wysig bron]
Die vlag van Ivoorkus het ’n kleur en uitleg soortgelyk aan dié van Ierland, maar met die oranje aan die vlagpaalkant en ’n korter verhouding (2:3 in plaas van 1:2). Toe die Ivoriaanse atleet Murielle Ahouré haar oorwinning in die binnenshuise 60 m naelloop in 2018 in Birmingham gevier het, het sy die vlag van ’n Ierse ondersteuner geleen en dit omgedraai.[71] Weens hierdie ooreenkoms het die Ulster-lojaliste in Noord-Ierland by tye die Ivoriaanse vlag geskend deur dit vir die Ierse vlag aan te sien.[72][73] In 2014 het die Linfield Voetbalklub se winkel op Shankill-weg, wat in ’n lojalistiese buurt is, die media se aandag getrek nadat ’n vensteruitstalling vir die Wêreldbeker ’n kennisgewing gehad het wat verduidelik het dat een van die vertoonde vlae dié van Ivoorkus was en nie van Ierland nie.[74] In 2016 het ’n kroeg in Dublin ook per abuis ’n Ivoriaanse vlag vertoon.[75]
Trivia
[wysig | wysig bron]Daar bestaan ’n skemerkelkie wat Irish Flag heet. Dit bestaan uit gelyke dele pepermentlikeur (groen), Ierse room (wit) en Grand Marnier (oranje). Die bestanddele word stadig na mekaar langs ’n lang lepel in ’n glas gegiet sodat dit nie meng nie.
Sien ook
[wysig | wysig bron]- Vlag van die Verenigde Koninkryk, die amptelike vlag van Noord-Ierland
Verwysings
[wysig | wysig bron]- 1 2 3 4 5 6 (en) "Ierland". Flags of the World. Besoek op 7 Junie 2025.
- 1 2 3 4 (en) "Die Nasionale Vlag". gov.ie. Departement van die Taoiseach. 1 November 2018. Besoek op 13 Februarie 2020.
- ↑ (en) "Ierse Grondwet – Artikel 7". Ierse Statuutboek. Regering van Ierland. 1937. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Julie 2022. Besoek op 19 Augustus 2018.
Die nasionale vlag is die driekleur in groen, wit en oranje
- ↑ (en) Sean Duffy, The Concise History of Ireland, 2005
- ↑ (en) "Man van Wes-Cork hys driekleur op historiese dag". Irish Examiner. 4 April 2016. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Augustus 2019. Besoek op 10 Februarie 2018.
- ↑ (en) Simbole in Noord-Ierland – Vlae van die gebied Geargiveer 14 Mei 2011 op Wayback Machine CAIN Webdiens. Besoek op 8 November 2011
- ↑ (en) Sugden, John & Harvie, Scott (1995). Sport en gemeenskapsverhoudinge in Noord-Ierland Geargiveer 2 Mei 2014 op Wayback Machine, Sentrum vir die Studie van Konflik, Skool vir Geskiedenis, Filosofie en Politiek, Fakulteit Geesteswetenskappe, Universiteit van Ulster. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (ga) Macalister, Robert Alexander Stewart (1939). Lebor Gabála Érenn [Die boek van die inname van Ierland]. Vol. 2. pp. 59–61 (¶143–145). ISBN 1-870166-35-3.
- ↑ (ga) Macalister 1939, bl. 93, Poem No. XIII
- ↑ (en) Vandamme, Christine; Dodeman, André (26 Oktober 2021). Ruimte, plek en hibridisme in die nasionale verbeelding. Cambridge Scholars Publishing. pp. 35–37. ISBN 978-1-5275-7662-9.
- 1 2 (en) Andries Burgers (21 Mei 2006). "Ierland: Groen vlag". Flags of the World.
Aanhaling van G.A. Hayes-McCoy, 'n Geskiedenis van Ierse vlae van die vroegste tye (1979)
- ↑ (en) Cronin & Adair (2002)
- ↑ (en) Kelly, James. That Damn’d Thing Called Honour: Duelling in Ireland, 1570–1860. Cork University Press, 1995. bl. 65
- ↑ (en) "Hoe groen met Sint Patricksdag en alles Iers verbind geword het". Time. 16 Maart 2017. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 September 2023. Besoek op 14 September 2023.
Die kleur groen het weer verskyn tydens 'n poging in die 1790's om niesektariese, republikeinse idees na Ierland te bring, geïnspireer deur die Amerikaanse en Franse rewolusies.
- ↑ (en) Brian Ó Cuív (1977). "Dra van die Groen". Studia Hibernica (17, 18): 107–119. JSTOR 20496123.
Reeds in 1803 word baie van diegene wat die teregstelling van Robert Emmet bygewoon het, beskryf asof hulle groen kokardes gedra het om hul simpatie met die jong patriot te toon, en dit wil voorkom asof die Verenigde Iere die kleur eerste bevorder het.
- ↑ (en) "So jy weet Ierland se nasionale kleur is dalk nie groen nie, né?". The Journal. 17 Maart 2013. Besoek op 25 Oktober 2018.
Die mees prominente gebruik van groen het ontstaan tydens die vlaag van Ierse nasionalisme en republikeinse gevoel in die 19de eeu, toe die kleur aanvaar is as 'n meer opvallende manier om Ierland te skei van die verskillende rooi of blou kleure wat nou met Engeland, Skotland en Wallis geassosieer word.
- ↑ (en) Driekleurvlag van Ierland, Jou Ierse Kultuur, 2007. Besoek op 11 Junie 2007. Geargiveer in 2008
- ↑ (en) Frank McNally (25 Augustus 2023). "Bloody Oath – Frank McNally on the red-handed tricolour". The Irish Times. Besoek op 7 Junie 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 (en) "Department van die Taoiseach – Die Nasionale Vlag – Riglyne" (PDF). Department van die Taoiseach. 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 13 Februarie 2020. Besoek op 13 Februarie 2020.
- ↑ In teenstelling met die algemene opvatting was die driekleur nie die werklike vlag van die Paasopstand nie, alhoewel dit vanaf die Algemene Poskantoor gehys is; daardie vlag was ’n groen vlag met ’n harp in goud en die woorde “Ierse Republiek”.
- ↑ (en) Hayes-McCoy, Gerard Anthony (1979). A History of Irish flags from Earliest Times. Academy Press, Dublin. ISBN 978-0-906187-01-2.
- ↑ (en) "NAI DFA 26/102: Uittreksels uit die verslag van die Ierse afvaardiging na die Vierde Vergadering van die Volkebond (September 1923)". Dokumente oor Ierse Buitelandse Beleid. Vol. 2. Royal Irish Academy. September 2000. No. 134. ISBN 1-874045-83-6. Besoek op 21 Maart 2011.
- ↑ (en) Dokument van die Openbare Rekordkantoor DO 117/100, geskryf in 1928.
- 1 2 3 (en) Koopvaardywet, 1947—Tweede Fase. Geargiveer 5 September 2012 op Wayback Machine (20 November 1947) Dáil-debatte Vol.108 No.15 bl. 23
- ↑ (en) Forde, Frank (2000). The Long Watch. Island Books. p. 108. ISBN 1-902602-42-0.
- 1 2 (en) Dáil-debatte Vol. 33 No. 17 bl. 7 cc.2290–95 Geargiveer 23 April 2012 op Wayback Machine 20 Maart 1930
- ↑ (en) Dáil-debatte Vol. 53 No. 7 bl. 4 Geargiveer 23 April 2012 op Wayback Machine 21 Junie 1934
- ↑ (en) Sweeney, Pat (2010). Liffey Ships. Mercier Press. p. 202. ISBN 978-1-85635-685-5.
- ↑ (en) Dáil debates Vol.81 No.14 bl. 23 20 Februarie 1941
- ↑ (en) Forde, Frank (2000). The Long Watch. Island Books. p. 2. ISBN 1-902602-42-0.
- ↑ (en) McRonald, Malcolm (2007). The Irish Boats. Vol. 3, Liverpool to Belfast. Tempus. p. 70. ISBN 978-0-7524-4235-8.
- ↑ (en) Share, Bernard (1978). The Emergency. Dublin: Gill and Macmillan. p. 99. ISBN 0-7171-0916-X.
- ↑ (en) Afdelings 2 en 14, Koopvaardywet, 1947 Ierse Statuutboek
- ↑ (en) "Elfde Nag: Driekleure, SF-plakkate, Keltiese en Palestynse vlae gebrand". irishtimes.com. Irish Times. 12 Julie 2019. Besoek op 7 Maart 2021.
- ↑ (en) FitzGerald, Garret. Ireland, Partition of, Encarta, 2007. Besoek op 14 Junie 2007. Geargiveer 9 September 2007 op Wayback Machine 31 Oktober 2009.
- 1 2 3 (en) Vlae gebruik in Noord-Ierland Geargiveer 14 Mei 2011 op Wayback Machine, Internetkonflikargief, 1 April 2007. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) Wet op Vlae en Embleme (Vertoon) (Noord-Ierland) 1954 Geargiveer 9 Julie 2011 op Wayback Machine, Internetkonflikargief, 1 April 2007. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) Boyd, Andrew (1969). Heilige oorlog in Belfast – "1964: Die driekleuroproer" Geargiveer 27 Augustus 2011 op Wayback Machine. Anvil Press. ISBN 0-900068-10-8.
- ↑ (en) Noord-Ierland (Verenigde Koninkryk), Flags of the World, 2007. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) Ewart, Shirley; Schubotz, Dirk (September 2004). "Stemme agter die statistiek: Jong mense se beskouing van sektarianisme in Noord-Ierland" (PDF). Kantoor van die Eerste Minister en Adjunk-eerste Minister. Nasionale Kinderburo. p. 7. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 5 Oktober 2015.
- ↑ (en) "Toename in lojalistiese paramilitêre vlae". BBC. 21 Junie 2000. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) Brown, Kris. & MacGinty, Roger (2003). "Openbare houding jeens ondersteunende en neutrale simbole in Noord-Ierland na die ooreenkoms", Identiteite: Globale tudies in mag en kultuur. Vol. 10, No. 1, bl. 83–108.
- ↑ (en) Bryan, Dr. Dominic & Stevenson, Dr. Clifford (2006). Vlagmoniteringsprojek 2006: Voorlopige bevindinge, Instituut vir Ierse Studies, Queens-universiteit, Belfast. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) Die Belfastakkoord 1998 Geargiveer 22 November 2013 op Wayback Machine, Internetkonflikargief. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) Wilson, Robin (Julie 2000). Kommer oor vlaggewing: Die kontroversie oor vlae en embleme Geargiveer 6 Augustus 2011 op Wayback Machine, Demokratiese Dialoog. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) Noord-Ierland Vergadering Amptelike Verslag van Dinsdag 6 Junie 2000 Geargiveer 6 Junie 2007 op Wayback Machine, Noord-Ierland Vergadering, 6 Junie 2000. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) Verslag oor Konsepregulasies voorgestel onder Artikel 3 van die Vlagorde (Noord-Ierland) 2000 Geargiveer 29 September 2007 op Wayback Machine, Noord-Ierland Vergadering, 17 Oktober 2000. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) Alex Maskey-mosie 39 – vlae en embleme Geargiveer 19 Maart 2007 op Wayback Machine, SinnFein.ie, 17 Februarie 2006. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) "Driekleur gehys in stadsaal". BBC. 4 September 2002. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) "Moet Belfast sy eie vlag hê?". BBC. 5 September 2002. Besoek op 14 Junie 2007.
- ↑ (en) O’Reilly, Alison (5 Junie 2022). "Ierse driekleur maak verrassende verskyning by koningin se jubileumkonsert". Belfast Live.
- ↑ (en) Bryant, Aoibhin (4 September 2020). "'Skandelik!' – Ierse vlagverwarring veroorsaak woede met verskoning van BBC". Extra.ie.
- ↑ (en) Ierse Grondwet, Artikel 7. 1 Julie 1937.
- ↑ (en) "An Bhratach Náisiúnta" (PDF). Ierland. 2007. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 15 Junie 2007.
- ↑ Onderhewig aan die Sewe-en-twintigste Wysiging van die Ierse Grondwet, 2004.
- ↑ (en) Die nasionale vlag Departement van die Taoiseach
- ↑ (en) Sien bv. Long Journey Home Geargiveer 2 September 2006 op Wayback Machine deur Elvis Costello en Paddy Moloney.
- ↑ (en) Sien bv. die lirieke en kommentaar op die Ierse rebellelied: Green White and Gold Geargiveer 14 April 2005 op Wayback Machine; The Dying Rebel Geargiveer 14 April 2005 op Wayback Machine.
- ↑ (en) "Ierse vlag met Graafskapwapenskild". Abitoblarney.com. Besoek op 30 September 2017.
- ↑ (en) "Foto" (PNG). S1.thejournal.ie. Besoek op 30 September 2017.
- ↑ (en) Die nasionale vlag: Riglyne vir gebruik van die nasionale vlag, Departement van die Taoiseach.
- 1 2 3 (en) Die nasionale vlag: Vertoon, plasing en prioriteit", Department van die Taoiseach.
- ↑ ’n Vlag word halfmas vertoon as dit in enige posisie onder die bopunt van die vlagpaal is, maar nooit onder die middelpunt van die vlagpaal nie. As ’n algemene gids kan die halfstokposisie geneem word as die borand van die vlag een vlaghoogte van die bopunt van die vlagpaal vertoon word.
- ↑ (en) Die nasionale vlag: Hys en stryk van die vlag, Departement van die Taoiseach.
- 1 2 (en) Die nasionale vlag: Saluering van die vlag, Departement van die Taoiseach.
- ↑ (en) Die nasionale vlag: Verslete vlag", Departement van die Taoiseach.
- 1 2 (en) Die nasionale vlag: Respek vir die nasionale vlag, Departement van die Taoiseach.
- ↑ Vir militêre doeleindes vind sonsopkoms om 8:00 vm tussen Maart en Oktober plaas, en om 8:30 vm tussen November en Februarie. Sonsondergang word geag as: 3:30 nm in Januarie en Desember; 4:30 nm in Februarie en November; 5:30 nm in Maart en Oktober; 6:00 nm in April; 7:00 nm in Mei en September; en 8:00 nm tussen Junie en Augustus.
- ↑ (en) Die nasionale vlag: Praktyke om te vermy, Departement van die Taoiseach.
- ↑ (en) Die nasionale vlag: Geleenthede waarby die nasionale vlag vertoon word, Departement van die Taoiseach.
- ↑ (en) "Blitsbrein Ierse ondersteuners tot die redding van seëvierende Ivoriaanse ster by Wêreld Binnenshuise Kampioenskap". Irish Independent. 5 Maart 2018. Besoek op 6 Maart 2018.
- ↑ (en) "Wat het Ivoorkus gedoen om dit te verdien?". JOE.ie. 12 Julie 2013.
- ↑ (en) "Lojaliste vra respek vir hul vlag terwyl hulle almal anders s'n skend?". IrishCentral.com. 12 Julie 2013.
- ↑ (en) McLysaght, Emer (13 Junie 2014). "Belfast-winkel hou vol hy vertoon Ivoriaanse vlag, NIE Ierse vlag". The Daily Edge.
- ↑ (en) "Ierse kroeg gevang met vertoon van Ivoorkus se vlag". www.dailyedge.ie. 5 April 2016. Besoek op 27 Desember 2022.
Eksterne skakels
[wysig | wysig bron]| Wikimedia Commons bevat media in verband met Vlae van Ierland. |
- (en) Ierland op Flags of the World.
- (en) "Flag of Ireland". Encyclopædia Britannica. Besoek op 7 Junie 2025.
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
