Gaan na inhoud

Vredesraad

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Lande wat die uitnodiging om lede van die Vredesraad te word, aanvaar het.

Die Vredesraad (ook Raad van Vrede:Engels: Board of Peace - BoP) is 'n organisasie onder leiding van regering van die Verenigde State wat deur Donald Trump gestig is met die verklaarde doel om vredesbewaring regoor die wêreld te bevorder. Dit word in Resolusie 2803 van die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad genoem as 'n liggaam wat die taak het om toesig te hou oor die prosesse van die Gazastrook-vredesplan.[1] Die raad is in September 2025 voorgestel en formeel gestig aan die kantlyn van die 56ste Wêreld Ekonomiese Forum in Januarie 2026.[2][3][4]

Resolusie 2803 het die raad verwelkom om te help met heropboupogings in die Gazastrook, via die Nasionale Komitee vir die Administrasie van Gaza, en het dit gemagtig om 'n tydelike vredesmag te ontplooi.[5] Kritici het aangevoer dat die instelling min ooreenkoms het met wat onder Resolusie 2803 in die vooruitsig gestel is; The Guardian het dit beskryf as 'n "betaal-om-te-speel-klub" wat gesentreer is op Trump se sake eerder as op die take wat in die Gazastrook voorhande is, aangesien dit onthul is dat genooide lande VS$1 miljard aan die organisasie sou moes skenk om hul lidmaatskap na die eerste drie jaar te hernu.[6] Teen 2026 het 25 van die 62 genooide lande die raad se handves onderteken, maar dit het nie daarin geslaag om steun in die Europese Unie (EU) te kry nie.[7][8] Min nasionale leiers het Trump se uitnodigings in die openbaar aanvaar, en ook nie gesê dat hulle vir lidmaatskap betaal het nie.[9]

Kenners en kritici het gesê dat Trump probeer om die BoP te rig om 'n alternatief te wees, waar slegs hy vetoreg het, vir die Veiligheidsraad van die Verenigde Nasies.[10] Hugh Lovatt, 'n senior beleidsgenoot by die Europese Raad vir Buitelandse Betrekkinge, het die organisasie 'n "bo-na-onder-projek om Trump se beheer oor globale sake te bevestig" genoem,[11] terwyl Frankryk kommer uitgespreek het dat dit die rol van die Verenigde Nasies wil oorneem.[8] Trump het gesê dat die BoP die Verenigde Nasies "dalk" kan vervang[12] en sy reputasie verdedig.[2][13]

Agtergrond

[wysig | wysig bron]

Die Gasa-oorlog het in Oktober 2023 begin na 'n reeks gekoördineerde gewapende aanvalle wat deur Hamas en verskeie ander Palestynse militante groepe in die suide van Israel op 7 Oktober 2023 uitgevoer is.[14] Tydens die daaropvolgende konflik het die Verenigde State diplomatieke en militêre steun aan Israel gehandhaaf, terwyl Israel die onderwerp geword het van volksmoordbewerings in verrigtinge wat deur Suid-Afrika in Desember 2023 voor die Internasionale Geregshof aanhangig gemaak is, bewerings wat Israel verwerp het.[15] Voormalige Britse premier Tony Blair het aanvanklik voorgestel om die Gazastrook in Augustus 2025 onder internasionale administrasie te plaas.[16] Die Amerikaanse president Donald Trump het 'n soortgelyke plan laat in September 2025 aangebied wat gedeeltelik deur beide die Israeliese regering en Hamas die volgende maand aanvaar is.[14]

Die Veiligheidsraad van die Verenigde Nasies het Resolusie 2803 van die Veiligheidsraad op 17 November 2025 aangeneem waarin die stigting van die Raad van Vrede verwelkom word.[17] Resolusie 2803 het die raad gemagtig om 'n Internasionale Stabiliseringsmag na die Gazastrook te ontplooi.[17] Die Amerikaanse Kongres het geen rol gespeel in die magtiging van die projek nie, en dit is beskryf as die jongste in 'n reeks pogings tot magsgrype deur Trump.[18]

Na die inwerkingtreding van die Gazastrook-vredesooreenkoms twee dae tevore, het Tony Blair die visepresident van Palestina, Hussein al-Sheikh, op 12 Oktober 2025 in Jordanië ontmoet om die heropbou in die Gazastrook te bespreek.[19] Daardie aand het Trump verklaar "die oorlog is verby" en dat die Vredesraad vinnig gevorm sou word.[20]

Geskiedenis

[wysig | wysig bron]

Vroeg in Januarie 2026 is berig dat die voormalige spesiale koördineerder van die Verenigde Nasies vir die Midde-Oosterse vredesproses, Nikolay Mladenov, gekies is om as direkteur-generaal van die Raad van Vrede te dien. Mladenov het daarna vergaderings gehou met die Israeliese premier Benjamin Netanyahu en die Palestynse visepresident Hussein al-Sheikh.[21]

Op 11 Januarie 2026 is berig dat Trump na verwagting binne die week die individue sou aankondig wat hy by die Raad van Vrede sou aanstel. In reaksie hierop het Hamas-woordvoerder Hazem Kassem gevra dat die stigting van die Palestynse tegnokratiese komitee bespoedig word.[22]

Met die aanvang van die tweede fase van die Gaza-vredesooreenkoms op 14 Januarie 2026, is berig dat die Verenigde State uitnodigings aan verskeie lande gestuur het om by die raad aan te sluit en dat dit sy eerste vergadering aan die kantlyn van die Wêreld Ekonomiese Forum-beraad die volgende week sou hou.[23]

Trump het die stigting van die raad op 15 Januarie 2026 aangekondig via 'n plasing op Truth Social, wat lui: "Dit is my groot eer om aan te kondig dat DIE RAAD VAN VREDE gevorm is. Die lede van die Raad sal binnekort aangekondig word, maar ek kan met sekerheid sê dat dit die Grootste en Mees Prestigieuse Raad is wat ooit op enige tyd, enige plek byeengekom is."[2]

Op 17 Januarie 2026 het die Argentynse president Javier Milei en die Argentynse ambassadeur in die Verenigde State, Alec Oxenford, aangekondig dat Trump Argentinië formeel genooi het om by die Raad aan te sluit en 'n stigterslid te word.[24][25] Milei het op X (voorheen Twitter) geplaas dat hy Trump vir die uitnodiging verwelkom het, dit 'n "eer" genoem het en herbevestig het dat Argentinië "saam met die lande staan" wat "terrorisme direk konfronteer" en "lewe en eiendom verdedig".[25][26][24] Die Turkse president Recep Tayyip Erdoğan en die Kanadese premier Mark Carney is ook deur Trump genooi, met Carney wat sy deelname bevestig het.[24] Die Albanese premier Edi Rama het op Facebook geplaas dat Albanië persoonlik genooi is om by die Raad aan te sluit en 'n stigterslid te word, en dit beskryf as belangrike internasionale erkenning en 'n teken van die land se groeiende internasionale aansien.‬[27][28]

Op 20 Januarie 2026 het Trump na die "Raad van Vrede" verwys en gesê "die Verenigde Nasies het my nooit gehelp nie" as 'n rede vir die bestaan daarvan,[29] en beweer dat sy raad die VN "dalk" kan vervang.[12][30]

Op 22 Januarie 2026 het Trump 'n ondertekeningseremonie vir die stigtingshandves van die Raad van Vrede aangebied aan die kantlyn van die 56ste Wêreld Ekonomiese Forum in Davos. Leiers en ministers van buitelandse sake van 19 lande, benewens die Verenigde State, het die ondertekeningseremonie van die Raad van Vrede in Davos bygewoon en die stigtingshandves onderteken.[3][4] Die Israeliese premier Benjamin Netanyahu het gekies om nie die seremonie by te woon nie, en het sy kommer oor die inhegtenisneming deur die Switserse owerhede aangehaal, wat verklaar het dat hulle "verplig was om saam te werk" met die Internasionale Strafhof se lasbrief vir die inhegtenisneming rakende sy beweerde oorlogsmisdade.[31]

Struktuur

[wysig | wysig bron]

Die huidige Amerikaanse president Donald Trump word as voorsitter in die handves van die Raad van Vrede aangewys en is 'n lewenslange lid.

Die handves van die Raad van Vrede beskryf 'n multivlakstruktuur vir die organisasie, wat insluit:[32]

  • Donald Trump, aangewys as lewenslange voorsitter.
  • Die hoofraad van vrede, hoofsaaklik saamgestel uit die leiers van lande. Ongeveer sestig is genooi.
  • Die uitvoerende raad, met 'n fokus op diplomasie en belegging. Sewe lede is aangestel.
  • Die uitvoerende raad van Gasa, om die Nasionale Komitee vir die administrasie van Gaza te lei. Die hoof daarvan, Nickolay Mladenov, wat saam met tien ander in die raad aangestel is, word die Hoë Verteenwoordiger vir Gasa getitel.

Voorsitter

[wysig | wysig bron]

Trump word eksplisiet in die handves as die voorsitter van die Raad van Vrede genoem. Hy is nie onderhewig aan termynbeperkings nie en het die uitsluitlike gesag om sy aangewese opvolger te benoem. Slegs hy mag lande nooi om by die Raad aan te sluit, volgens die handves se delegering van die reg aan die voorsitter alleen. As voorsitter het hy ook die uitsluitlike gesag om filiale van die Raad van Vrede te skep, te wysig of te ontbind. Alle hersienings aan die handves, sowel as administratiewe riglyne wat deur die Raad van Vrede uitgereik word, is onderhewig aan sy goedkeuring.[1] Trump se voorsitterskap van die Raad van Vrede is onafhanklik van sy presidentskap van die Verenigde State, en hy het aangedui dat hy lewenslank voorsitter wil bly.[33][34][35][36]

Lidmaatskap

[wysig | wysig bron]

Ongeveer 60 lande het uitnodigings van Trump ontvang om by die Raad van Vrede aan te sluit.[37] Geen lande van Afrika suid van die Sahara het uitnodigings ontvang nie. Die volgende lande is genooi om as stigterslede deel te neem. Lande wat permanente lede van die Raad van Vrede wil wees, moet US$1 miljard in 'n fonds betaal wat deur Trump beheer word; andersins dien elke land 'n driejaartermyn wat na goeddunke hernu kan word.[38][39]

Uitnodiging aanvaar

[wysig | wysig bron]

Die volgende state het die handves van die Raad van Vrede op 22 Januarie 2026 onderteken (stigterslede):[3]

Die volgende state het hul voorneme uitgespreek om hul uitnodigings na die Raad van Vrede te aanvaar

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. 1 2 Magid, Jacob (18 Januarie 2026). "Full text: Charter of Trump's Board of Peace". The Times of Israel. Besoek op 20 Januarie 2026.
  2. 1 2 3 Mancini, Ryan (15 Januarie 2026). "Trump announces Gaza 'Board of Peace' has been formed". The Hill. Besoek op 15 Januarie 2026.
  3. 1 2 3 Cleary, Olivia-Anne; Sutherland, Callum (22 Januarie 2026). "Trump Unveils Gaza 'Board of Peace' at Davos and Lauds Overseas Accomplishments". Time. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Januarie 2026. Besoek op 23 Januarie 2026.
  4. 1 2 Davey, Maxine (22 Januarie 2026). "Trump Launches 'Board of Peace' in Davos". Foreign Policy. Besoek op 23 Januarie 2026.
  5. "Resolution 2803 (2025) / adopted by the Security Council at its 10046th meeting, on 17 November 2025". Besoek op 23 Januarie 2026.
  6. Borger, Julian (20 Januarie 2026). "Trump's board of peace is an imperial court completely unlike what was proposed". The Guardian. Besoek op 20 Januarie 2026.
  7. Parker, George; Fisher, Lucy (20 Januarie 2026). "Starmer turns away from Trump's Board of Peace as US-UK tensions mount". The Financial Times. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Januarie 2026. Besoek op 20 Januarie 2026.
  8. 1 2 Caulcutt, Clea (19 Januarie 2026). "France rejects Trump Gaza peace board invite over fears it wants to supplant UN". Politico. Besoek op 20 Januarie 2026.
  9. Bradley, Matt; Williams, Abigail; Dean, Sarah (21 Januarie 2026). "Trump's 'Board of Peace' could upend world order, but faces pushback from allies". NBC News. Besoek op 20 Januarie 2026.
  10. Drabløs, Øystein Tronsli (21 Januarie 2026). "Sweden says no to Trump's peace council". Aftenposten. Besoek op 21 Januarie 2026. Eksperter og kritikere mener Trump forsøker å gjøre rådet til et alternativ til FNs sikkerhetsråd der bare han selv har vetomakt. [Kenners en kritici glo Trump probeer die raad in 'n alternatief vir die VN-Veiligheidsraad omskep, waar slegs hy self vetoreg het.]
  11. Lovatt, Hugh (23 Januarie 2026). "Welcome to the jungle: Trump's Board of Peace goes global – European Council on Foreign Relations". European Council on Foreign Relations (in Engels). Besoek op 24 Januarie 2026.
  12. 1 2 Magid, Jacob (20 Januarie 2026). "Trump says Board of Peace 'might' replace United Nations, but wants UN to continue". Times of Israel. Besoek op 20 Januarie 2026.
  13. "Trump revokes Canada's invitation to join Board of Peace". Al Jazeera (in Engels). Besoek op 24 Januarie 2026.
  14. 1 2 Anna, Cara; Magdy, Samy (4 Oktober 2025). "What to know as key talks to end the war in Gaza begin". AP News (in Engels). Besoek op 16 Januarie 2026.
  15. Segal, Raz (28 November 2025). "The genocide in Gaza is far from over". The Guardian (in Engels). ISSN 0261-3077. Besoek op 1 Februarie 2026.
  16. Badshah, Nadeem (27 Augustus 2025). "Tony Blair attends White House meeting with Trump on postwar Gaza". The Guardian.
  17. 1 2 "UN Security Council authorizes temporary international force for Gaza". UN News. 17 November 2025.
  18. Benen, Steve (22 Januarie 2026). "The glaring problem(s) with Trump's newly unveiled 'Board of Peace'". MS NOW. Besoek op 23 Januarie 2026.
  19. Yohanan, Nurit (12 Oktober 2025). "PA chief's deputy meets Tony Blair to discuss truce and Gaza's reconstruction". Times of Israel.
  20. "Gaza latest: Trump wants to 'rebuild Gaza' after 'historic day' – but avoids stance on Palestinian state". Sky News.
  21. "Netanyahu meets with former UN Mideast envoy tapped to represent Board of Peace". The Times of Israel. 8 Januarie 2026.
  22. Shurafa, Wafaa; Magdy, Samy (12 Januarie 2026). "Drone strike kills 3 in Gaza as Hamas prepares to transfer governance to new committee". AP News (in Engels). Besoek op 13 Januarie 2026.
  23. Ravid, Barak (14 Januarie 2026). "White House announces "phase two" of Gaza ceasefire deal". Axios.
  24. 1 2 3 "Argentina's Milei, Turkey's Erdogan invited to join Trump's Gaza 'Board of Peace'". The Straits Times. 17 Januarie 2026. Besoek op 17 Januarie 2026.
  25. 1 2 "Donald Trump invitó a Javier Milei a integrar el Board of Peace, una organización para resolver conflictos globales" [Donald Trump invited Javier Milei to join the Board of Peace, an organization to resolve global conflicts]. Infobae (in Spaans). 17 Januarie 2026. Besoek op 17 Januarie 2026.
  26. "Invitación. Argentina se suma al Board of Peace impulsado por Trump: su rol fundador en un plan para Gaza" [Invitation. Argentina joins the Board of Peace promoted by Trump: its founding role in a plan for Gaza]. La Voz del Interior (in Spaans). 17 Januarie 2026. Besoek op 17 Januarie 2026.
  27. 1 2 ""Albania, be one of the founding members of the Peace Board"/ Donald Trump invites Rama". CNA. 17 Januarie 2026. Besoek op 17 Januarie 2026.
  28. "Albania part of the Gaza Peace Board, Rama thanks Trump for the "personal" invitation: Proud of my country". Vox News. Besoek op 17 Januarie 2026.
  29. "Trump latest: NATO would be in 'ash heap of history' if it weren't for me, says president". Sky News. Besoek op 20 Januarie 2026.
  30. Sullivan, Kate; Martin, Eric (20 Januarie 2026). "Trump Could Still Lead Board of Peace After Term Ends, US Says". Bloomberg. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Januarie 2026. Besoek op 20 Januarie 2026.
  31. Rozovsky, Liza (21 Januarie 2026). "Netanyahu to skip Board of Peace signing amid ICC arrest warrant". Haaretz. Besoek op 24 Januarie 2026.
  32. Sudworth, John (17 Januarie 2026). "Big names on Trump's peace panel face huge challenges in Gaza". BBC.
  33. Khan, Mariam (21 Januarie 2026). "Trump could potentially chair Board of Peace for life; $1 billion contributions are voluntary: US official". ABC News. Besoek op 25 Januarie 2026.
  34. Grillo, Francesco (23 Januarie 2026). "Donald Trump's Board of Peace signed at Davos: key points I took away from my visit to the ski resort". The Conversation. Besoek op 25 Januarie 2026.
  35. Drummond, Michael (22 Januarie 2026). "Who's on Trump's Board of Peace – and who said no". Sky News. Besoek op 25 Januarie 2026.
  36. Doucet, Lyce (22 Januarie 2026). "Could Trump's new Board of Peace sideline the struggling UN?". BBC News. Besoek op 25 Januarie 2026.
  37. Irish, John; Rinke, Andreas (19 Januarie 2026). "World leaders show caution on Trump's broader 'Board of Peace' amid fears for UN". Reuters. Besoek op 19 Januarie 2026.
  38. Irish, John. Heavens, Louise (red.). "Trump's Gaza peace board charter seeks $1 billion for extended membership, document shows". Reuters. 'n Konsep-handves wat deur die Amerikaanse administrasie aan sowat 60 lande gestuur is, vereis dat lede $1 miljard kontant bydra as hulle wil hê dat hul lidmaatskap langer as drie jaar moet duur, volgens die dokument wat Reuters gesien het.
  39. "Shield, gold and US-centric globe: Why Trump's 'Board of Peace' logo is raising eyebrows". The Times of India. 22 Januarie 2026. ISSN 0971-8257. Besoek op 23 Januarie 2026.
  40. "Argentina's Milei invited by Trump to join Gaza Board of Peace, calls it 'an honor'". The Times of Israel. Agence France-Presse. 17 Januarie 2026. Besoek op 20 Januarie 2026.
  41. "Armenian PM accepts Trump's invitation to join the Board of Peace". Armenpress (in Engels). 20 Januarie 2026. Besoek op 20 Januarie 2026.
  42. Bardouka, Yousef (20 Januarie 2026). "Trump invites Pashinyan to join Gaza Board of Peace". OC Media (in Engels). Besoek op 20 Januarie 2026.
  43. "Azerbaijan says it agreed to join Trump's 'Board of Peace'". Reuters. 21 Januarie 2026. Besoek op 21 Januarie 2026.
  44. Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Azerbaijan (21 Januarie 2026). "No:014/26, Press Release on the decision of the Republic of Azerbaijan to join the Board of Peace, announced by the U.S. President Donald J. Trump". mfa.gov.az (in Engels). Besoek op 21 Januarie 2026.
  45. "Abraham Accords partners Bahrain, Morocco are first to sign Board of Peace charter". The Times of Israel. 22 Januarie 2026. Besoek op 22 Januarie 2026.
  46. Isufi, Perparim; Firat Biyuk, Hamdi; Todorov, Svetoslav (22 Januarie 2026). "Kosovo, Bulgaria, Turkey Join Trump's 'Board of Peace'". Prishtina Insight. Besoek op 22 Januarie 2026.
  47. Magid, Jacob (28 Januarie 2026). "El Salvador confirmed as 27th country represented on Trump's Board of Peace". The Times of Israel. Besoek op 28 Januarie 2026.
  48. Jacobs, Jennifer; Cook, Sara; Watson, Kathryn (20 Januarie 2026). "More than 10 countries have signed on to Trump's "Board of Peace," sources say". CBS News. Besoek op 20 Januarie 2026.
  49. Shofa, Jayanty Nada (22 Januarie 2026). "Indonesia Joins Trump's Board of Peace for Gaza". Jakarta Globe. Besoek op 22 Januarie 2026.
  50. Cleary, Olivia-Anne; Sutherland, Callum (22 Januarie 2026). "Trump Unveils Gaza 'Board of Peace' at Davos. See the List". TIME. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Januarie 2026. Besoek op 3 Februarie 2026.
  51. Sabi, Ulpan (19 Januarie 2026). "Trump invites Tokayev and Kazakhstan to the Peace Council". Tengri News (in Engels). Besoek op 20 Januarie 2026.
  52. "Trump letër Osmanit, e fton Republikën e Kosovës të bëhet shtet themelues i Kartës së Bordit të Paqes". Gazeta Express. 21 Januarie 2026. Besoek op 21 Januarie 2026.
  53. "Trump unveils 'Board of Peace' in Davos ceremony, claims Gaza war 'down to little fires'". New York Post. 22 Januarie 2026. Besoek op 22 Januarie 2026.
  54. "Morocco accepts Trump's invite to 'Board of Peace', Putin yet to decide". ABC News. 19 Januarie 2026. Besoek op 20 Januarie 2026.
  55. Ministry of Foreign Affairs of the Government of Pakistan (21 Januarie 2026). "Pakistan Accepts Invitation for Joining the Board of Peace (BoP) with the View to Achieving Lasting Peace in Gaza". mofa.gov.pk. Besoek op 21 Januarie 2026.
  56. "Trump invitó a Erdogan, Al Sisi, Milei y Peña a unirse al Consejo de la Paz que tendrá a cargo la administración de la Franja de Gaza" [Trump invited Erdogan, Al Sisi, Milei and Peña to join the Peace Council that will be responsible for administering the Gaza Strip.]. Infobae (in Spaans). 17 Januarie 2026. Besoek op 17 Januarie 2026.
  57. 1 2 3 "Saudi Arabia, Turkey, Egypt, Jordan, Indonesia, Pakistan, Qatar, UAE join Trump's 'Board of Peace'". Reuters. 21 Januarie 2026. Besoek op 22 Januarie 2026.
  58. "UAE President accepts US invitation to the Board of Peace". The UAE Ministry of Foreign Affairs (MOFA). 20 Januarie 2026. Besoek op 20 Januarie 2026.
  59. Verwysingfout: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "comprehensive".
  60. "President Trump Ratifies Board of Peace in Historic Ceremony, Opening Path to Hope and Dignity for Gazans". The White House. 22 Januarie 2026.
  61. "President of Uzbekistan agrees to join Board of Peace on invitation of US president". Gazeta. 19 Januarie 2026. Besoek op 20 Januarie 2026.
  62. "Lukashenko joins Trump's 'Board of Peace' as US eases his isolation". Reuters. 20 Januarie 2026. Besoek op 20 Januarie 2026.
  63. Chan Thul, Prak (21 Januarie 2026). "Trump Invites Cambodia to Join Proposed 'Board of Peace'". Kiripost. Besoek op 21 Januarie 2026.
  64. "Cambodia to join Trump's Board of Peace, prime minister says". Reuters. Besoek op 26 Januarie 2026.
  65. Ministry of Foreign Affairs of the Arab Republic of Egypt (21 Januarie 2026). "مصر ترحب بالدعوة للانضمام لمجلس السلام" [Egypt has welcomed the invitation to join the Board of Peace]. www.mfa.gov.eg (in Arabies). Besoek op 21 Januarie 2026.
  66. "Israel's Netanyahu agrees to join Trump's Board of Peace". 21 Januarie 2026.
  67. "Kuwait welcomes US President's invitation to join Board of Peace". KUNA. 21 Januarie 2026. Besoek op 21 Januarie 2026.
  68. "Viet Nam accepts invitation to join Gaza Peace Council". Nhân Dân. Communist Party of Vietnam. 18 Januarie 2026. Besoek op 18 Januarie 2026. Die party se algemene sekretaris, To Lam, het die uitnodiging van die Amerikaanse president Donald Trump aanvaar om by die Gasa-vredesraad aan te sluit en Viëtnam se gereedheid bevestig om as stigterslidstaat van die raad deel te neem.