Wallacelyn

Die Wallacelyn skei Australiese en Suidoos-Asiatiese fauna. Die moontlike omvang van land tydens die Laaste Glasiale Makasimum, toe die seevlak omtrent 110 m laer as vandag was, word in grys aangedui. Die diep water van die Lombokstraat tussen Bali en Lombok het 'n watergrens gevorm selfs toe laer seevlakke veroorsaak het dat die hedendaagse eilande aan weerskante verbind was.

Die Wallacelyn is ’n faunagrenslyn wat in 1859 deur die Britse natuurkundige Alfred Russel Wallace getrek is. Dit skei die biogeografiese gebiede van Asië en "Wallacea", ’n oorgangsone tussen Asië en Australië wat vroeër ook die Maleise Argipel genoem is (vandag se Indonesië). Wes van die lyn word organismes aangetref wat verwant is aan Asiatiese spesies; oos daarvan is daar ’n mengsel van spesies van Asiatiese en Australiese oorsprong. Wallace het hierdie duidelike skeiding by beide landsoogdiere en voëls opgemerk tydens sy reise in die 19de eeu deur Oos-Indië.

Die lyn loop deur Indonesië, soos deur die Straat van Makassar tussen Borneo en Soelawesi (voorheen Celebes), en deur die Lombokstraat tussen Bali en Lombok, waar die afstand opvallend klein is – slegs ongeveer 35 km – maar tog genoeg om ’n kontrasterende spesieverskil op die eilande te toon.

Die komplekse biogeografie van die Indo-Australiese Argipel is die gevolg van sy ligging op die samevloeiingspunt van vier groot tektoniese plate en ander halfgeïsoleerde mikroplate, in kombinasie met antieke seevlakke. Dit het veroorsaak dat verskillende taksonomiese groepe op eilande geïsoleer geraak het, selfs al is dié eilande vandag relatief naby aan mekaar. Die Wallacelyn is een van vele grense wat sedert die middel 1800’s deur natuurkundiges en bioloë getrek is om die verspreiding van fauna en flora in die argipel af te baken.

Biogeografie

Die Wallacea-streek lê tussen die Wallace- en die Lydekkerlyn.

'n Begrip van die biogeografie van die streek fokus op die verband tussen antieke seevlakke en die kontinentale platte. Die Wallacelyn is geografies sigbaar wanneer die kontoere van die kontinentale plat ondersoek word. Dit verskyn as ’n diepwaterkanaal wat die suidoostelike rand van die Soendaplat van die Sahoelplat skei. Die Soendaplat verbind Borneo, Bali, Java en Soematra onderwater met die vasteland van Suidoos-Asië, terwyl die Sahoelplat Australië verbind met Nieu-Guinee en sy aangrensende eilande.

Gedurende die Pleistoseen, toe die seevlakke laer was, het eilande met mekaar verbind geraak, maar Asië en Australië het nooit een geheel gevorm nie. Gevolglik het diep water tussen dié twee groot kontinentaleplatgebiede langer as 50 miljoen jaar ’n versperring gevorm wat die flora en fauna van Australië van dié van Asië geskei het. Daar kan redelikerwys afgelei word dat dit ’n oseaniese versperring was wat spesiemigrasie verhinder het, aangesien die fisiese kenmerke van die geskeide eilande baie soortgelyk is. Dus bestaan die Wallacea-streek uit eilande wat geïsoleer gebly het op hul onderskeie kontinentale landmassas, met slegs dié organismes wat in staat was om die seestrate tussen eilande oor te steek wat hulle kon bevolk.

Soögeografie

Die verspreiding van baie voëlspesies volg die grense van die lyn, aangesien baie voëls nie eens die kortste stukke oop oseaanwater oorsteek nie. Onder soogdiere het vlermuise verspreidings wat die lyn kan oorsteek, maar groter landsoogdiere is oor die algemeen beperk tot die een of die ander kant.

Aan die Australiese kant is baie spesies buideldiere teenwoordig, asook sommige monotreme en inheemse knaagdiere – hoewel die teenwoordigheid van knaagdiere in dié geval afkomstig is van meer onlangse koloniseringsvoorvalle.

Skakels

• Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.