Werkwoordstyd in Afrikaans

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Die werkwoordstyd of tempus /tɛmpus/ (Latyn vir "tyd"; meervoud: tempora /tɛmpɔra/) handel oor watter tyd of tydsfase uit die oogpunt van die spreker of skrywer 'n gebeurtenis plaasvind. Dit word dan ook hoofsaaklik uitgedruk deur die werkwoord. Dit vorm 'n belangrike deel van die Afrikaanse taalleer.

Tydvorme[wysig | wysig bron]

Afrikaans, Engels en Duits

 Afrikaans Engels Duits
Onvoltooide teenwoordige tyd[1] Simple present tense Präsens
Voltooide teenwoordige tyd[1] Present perfect tense Perfekt
Onvoltooide verlede tyd[1] Simple past tense Präteritum
Voltooide verlede tyd[1] Past perfect tense Plusquamperfekt
Onvoltooide teenwoordige toekomende tyd[1] Simple future tense Futur I
Voltooide teenwoordige toekomende tyd[1] Future perfect tense Futur II
Onvoltooide verlede toekomende tyd[1] Conditional present Konjunktiv II met Futur I
Voltooide verlede toekomende tyd[1] Conditional perfect Konjunktiv II met Plusquamperfekt

Let wel: Bogenoemde tabel is deur D.J. Potgieter[1] uit die Nederlandse tydvorme (Afrikaans se stamtaal) aangepas om vertaling in en uit Afrikaans met ander Wes-Germaanse tale en tydvorme te vergemaklik. Afrikaans se Voltooide teenwoordige tyd en onvoltooide verlede tyd word in der waarheid net soos in Suid-Duits, Frans, Italiaans, Spaans en Portugees as 'n geheel behandel (die Romaanse tale beskik wel oor 'n bykomende literêre verlede tyd).

Die werklike indeling lyk dus so:

Afrikaans Engels Duits
Onvoltooide teenwoordige tyd Simple present tense Präsens
Voltooide teenwoordige en
onvoltooide verlede tyd
Present perfect tense Perfekt
Simple past tense Präteritum
Voltooide verlede tyd Past perfect tense Plusquamperfekt
Onvoltooide teenwoordige toekomende tyd Simple future tense Futur I
Voltooide teenwoordige toekomende tyd Future perfect tense Futur II

NOTA: Die voltooide teenwoordige tyd, die onvoltooide verlede tyd en die voltooide verlede tyd het almal in die bedrywende (aktiewe) vorm saamgesmelt en toon oënskynlik slegs een gemerkte verledetydsvorm, dié van die voltooide teenwoordige tyd. So gebruik hulle almal bv. "het gesien". Tog verskil die voltooide verlede tyd se lydende vorm (passief) opmerklik van die voltooide teenwoordige tyd en die onvoltooide verlede tyd s'n ("was" word hier gebruik, nie "is" nie). Dit is daarom onjuis om aan te voer dat tempusverlies (verlies van tydsvorm) by die voltooide verlede tyd heeltemal plaasgevind het. Die voltooide verlede tyd word om hierdie rede in die tabel hierbo afsonderlik aangedui.

Historiese teenwoordige tyd (praesens historicum)[wysig | wysig bron]

BELANGRIK: Bywoorde van tyd beïnvloed die gebruik van tyd in sinne. Reeds, toe en al word dikwels gebruik saam met 'n werkwoord in die teenwoordige tyd om die verlede tyd aan te dui. Dit verkort die sinne heelwat. Een voorbeeld is Toe sien ek hom wat presies dieselfde beteken as Toe het ek hom gesien.[2]

As die tyd van die handeling reeds in die eerste sin van byvoorbeeld 'n paragraaf in die verlede tyd aangedui is, het die skrywer nie nodig om enduit woorde in die verlede tyd te stel nie. Die skrywer kan dan, met die uitsondering van was, alle werkwoorde in die teenwoordige tyd aandui en bywoorde van tyd in die verlede tyd uitdruk.[2]

Byvoorbeeld:

(af) Ek het op die sypaadjie gestaan. Toe kom die motor vinnig om die draai en ry vas teen die lamppaal. Daar was 'n harde slag. Ek draai om. 'n Konstabel stap oor van die anderkant van die straat en kyk na die motor en die insittendes. Toe draai hy na my. Hy vra: "Het u die ongeluk gesien?" Toe ek nee, ek het na die winkelvenster gekyk.[2]
(en) I was standing on the pavement. Then the car came rapidly round the corner and rode slap into the lamppost. There was a loud noise. I turned around. A policeman stepped over from the other side of the street and looked at the car and its occupants. The he turned to me. He asked: "Did you see the accident?" Then I said no, I was (or had been) looking at the shopping window.[2]

Die historiese teenwoordige tyd kom algemeen in Afrikaans voor, veral in verhale. Iets wat in die verlede gebeur het, word beskryf asof dit pas gebeur, m.a.w. die vorm is dié van die teenwoordige tyd, maar die betekenis dié van die verlede tyd. Dit word gebruik om die realisme van die verhaal te verhoog.[3]

Ek neem toe my boeksak, pak my boeke in, groet vir Moeder, en stap skool toe. Toe ek daar kom, sien ek dat die klok reeds gelui het en ek laat was.

Die onderstreepte sinsdeel toon 'n voltooide verlede tyd (die klok het reeds gelui voordat die spreker/verteller by die skool aangekom het) binne die historiese teenwoordige tyd. Die sien is reeds 'n wenk dat die spreker die klok nie gehoor het nie, maar byvoorbeeld op 'n verlate skoolterrein afgekom het, of gesien het die leerders staan reeds in hul rye. Het daar egter gestaan,

...Toe ek daar kom, lui die klok en ek stap vinnig by die hek in

wyk die verlede tyd nie af nie. Die spreker/verteller is steeds betyds.

Omskakeling van bedrywende na lydende sinne[wysig | wysig bron]

LW: die onderstaande tabelle fokus alleen op die werkwoord:

Onvoltooide teenwoordige tyd, bedrywend:

  • Ek koop (die huis).

Onderwerp werkwoord (voorwerp)

Onvoltooide teenwoordige tyd, lydend:

Ruweg omgekeer:

  • (die huis) word gekoop deur my.

(voorwerp) werkwoord Onderwerp

Beter uiteengeset (werkwoord aan die einde):

  • (die huis) word deur my gekoop.

(voorwerp) (hulp)werkwoord Onderwerp werkwoord

Passiewe[wysig | wysig bron]

Let wel: eenvoudige passiewe (lydende vorme) in die onvoltooide teenwoordige tyd kan op twee maniere uitgedruk word:

Uit die bedrywende vorm...

  • Die wolf byt die hond.

...is die volgende lydende vorme korrek:

  • Die hond word gebyt deur die wolf.
  • Die hond word deur die wolf gebyt.

Wes-Germaanse tydstabelle[wysig | wysig bron]

Vorgangspassiv en Zustandspassiv[wysig | wysig bron]

In onderstaande tabelle word 'n vergelyking gemaak tussen Afrikaans, Duits, Nederlands en Engels. By Duits en Afrikaans wil dit voorkom of daar twee passiewe is wat gedeel word.

  • Die Vorgangspassiv – verwys na die passief wat klemlê op die proses (dikwels aangedui deur -word).
  • Die Zustandspassiv – verwys na die passief wat klemlê op die resultaat (van die proses) (dikwels aangedui deur -wees)

Dit wil ook voorkom of die veronderstelde Zustandspassiv in Nederlands en Engels afwesig is.

Onvoltooide teenwoordige tyd[wysig | wysig bron]

In Bedrywende/Aktiewe vorm (Präsens, Onvoltooide teenwoordige tyd, Simple present tense) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek sien[1] ich sehe ik zie I see
jy sien[1] du siehst jij, je ziet you see
hy, sy, dit sien[1] er, sie, es sieht hij, zij, het ziet he, she, it sees
ons sien[1] wir sehen wij, we zien we see
julle sien[1] ihr seht jullie zien you see
hulle sien[1] sie/Sie sehen zij, ze zien they see

By die onvoltooide teenwoordige tyd word "Ek sien" in die bedrywende vorm (aktief) omgeskakel na "Ek word gesien" in die lydende vorm:

In Lydende/Passiewe vorm (Präsens, Onvoltooide teenwoordige tyd, Simple present tense)van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek word gesien[1] ich werde gesehen ik word gezien I am seen
jy word gesien[1] du wirst gesehen jij, je wordt gezien you are seen
hy, sy, dit word gesien[1] er/sie wird gesehen hij, zij, het wordt gezien he, she, it is seen
ons word gesien[1] wir werden gesehen wij worden gezien we are seen
julle word gesien[1] ihr werdet gesehen jullie worden gezien you are seen
hulle word gesien[1] sie/Sie werden gesehen zij worden gezien they are seen

Meer volledig:

In Lydende/Passiewe vorm (Präsens, Onvoltooide teenwoordige tyd, Simple present tense)van sien
Tipe passief Afrikaans Duits Nederlands Engels
Vorgangspassiv
Indikativ
ek word gesien[1] ich werde gesehen ik word gezien I am seen
Zustandspassiv
Indikativ
ek is gesien ich bin gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
jy word gesien[1] du wirst gesehen jij, je wordt gezien you are seen
Zustandspassiv
Indikativ
jy is gesien du bist gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hy, sy, dit word gesien[1] er, sie, es wird gesehen hij, zij, het wordt gezien he, she, it is seen
Zustandspassiv
Indikativ
hy, sy, dit is gesien er, sie, es ist gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
ons word gesien[1] wir werden gesehen wij worden gezien we are seen
Zustandspassiv
Indikativ
ons is gesien wir sind gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
julle word gesien[1] ihr werdet gesehen jullie worden gezien you are seen
Zustandspassiv
Indikativ
julle is gesien ihr seid gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hulle word gesien[1] sie, Sie werden gesehen zij worden gezien they are seen
Zustandspassiv
Indikativ
hulle is gesien sie, Sie sind gesehen - -

Voltooide teenwoordige tyd[wysig | wysig bron]

Die Duitse Perfekt, omskryf as vollendete Gegenwart (Praesens perfectum), word hier gebruik. In party Duitse dialekte aan die Suide word hierdie Perfekt gebruik as plaasvervanger vir die Präteritum.

In Bedrywende/Aktiewe vorm (Perfekt, Voltooide teenwoordige tyd, Present prefect tense) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek het gesien[1] ich habe gesehen ik heb gezien I have seen
jy het gesien[1] du hast gesehen jij, je hebt gezien you have seen
hy, sy, dit het gesien[1] er/sie/es hat gesehen hij, zij, het heeft gezien he, she, it has seen
ons het gesien[1] wir haben gesehen wij hebben gezien we have seen
julle het gesien[1] ihr habt gesehen jullie hebben gezien you have seen
hulle het gesien[1] sie/Sie haben gesehen zij hebben gezien they have seen

By die voltooide teenwoordige tyd word "Ek het gesien" in die bedrywende vorm (aktief) omgeskakel na "Ek is gesien" in die lydende vorm:

In Lydende/Passiewe vorm (Perfekt, Voltooide teenwoordige tyd, Present prefect tense)van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek is gesien (geword)[1] ich bin gesehen worden ik ben gezien I have been seen
jy is gesien (geword)[1] du bist gesehen worden jij, je bent gezien you have been seen
hy, sy, dit is gesien (geword)[1] er/sie/es ist gesehen worden hij, zij, het is gezien he, she, it has been seen
ons is gesien (geword)[1] wir sind gesehen worden wij zijn gezien we have been seen
julle is gesien (geword)[1] ihr seid gesehen worden jullie zijn gezien you have been seen
hulle is gesien (geword)[1] sie/Sie sind gesehen worden zij zijn gezien they have been seen

Meer volledig:

In Lydende/Passiewe vorm (Perfekt, Voltooide teenwoordige tyd, Present prefect tense)van sien
Tipe passief Afrikaans Duits Nederlands Engels
Vorgangspassiv
Indikativ
ek is gesien (geword)[1] ich bin gesehen worden ik ben gezien I have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
ek is gesien gewees ich bin gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
jy is gesien (geword)[1] du bist gesehen worden jij, je bent gezien you have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
jy is gesien gewees du bist gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hy, sy, dit is gesien (geword)[1] er, sie, es ist gesehen worden hij, zij, het is gezien he, she, it has been seen
Zustandspassiv
Indikativ
hy, sy, dit is gesien gewees er, sie, es ist gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
ons is gesien (geword)[1] wir sind gesehen worden wij zijn gezien we have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
ons is gesien gewees wir sind gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
julle is gesien (geword)[1] ihr seid gesehen worden jullie zijn gezien you have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
julle is gesien gewees ihr seid gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hulle is gesien (geword)[1] sie, Sie sind gesehen worden zij zijn gezien they have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
hulle is gesien gewees sie, Sie sind gesehen gewesen - -

Let wel:

  • In sekere sinne word het bo is verkies, soos *dit is ontstaan uit... wat eerder dit het ontstaan uit... moet wees. Eersgenoemde voorbeeld word as 'n "deftige vorm" beskou.[4]
  • is geword word soms ook as 'n "deftige vorm" beskou, maar as onafrikaans.[4]

Onvoltooide verlede tyd[wysig | wysig bron]

Let wel: Afrikaans beskik nie oor 'n Präteritum (Onvoltooide verlede tyd) as boekvoorleestaal, soos byvoorbeeld in Nederlands: Hij keek (hy het gekyk) in stede van hij kijkt (hy kyk) nie. Afrikaans maak meestal gebruik van die onvoltooide teenwoordige tyd in die verhaalhede:

Bv. Neville kyk na die groot gebou voor hom. (uit: Geheime Dossiere 3:Sieners, 1999, Michael Green, Perskor, bl. 185)

In party Suid-Duitse dialekte word die Perfekt (sien "Voltooide teenwoordige tyd" bo) gebruik as plaasvervanger vir die Duitse Präteritum.

In Bedrywende/Aktiewe vorm (Perfekt (Suid-Duitsers), Präteritum (Noord-Duitsers), Onvoltooide verlede tyd, Simple past tense) van sien

 Afrikaans Duits
Perfekt vir Suid-Duitsers
Duits
Präteritum vir Noord-Duitsers
Nederlands Engels
ek het gesien[1] ich habe gesehen ich sah ik zag I saw
jy het gesien[1] du hast gesehen du sahst jij, je zag you saw
hy, sy, dit het gesien[1] er/sie/es hat gesehen er/sie/es sah hij,zij, het zag he, she, it saw
ons het gesien[1] wir haben gesehen wir sahen wij zagen we saw
julle het gesien[1] ihr habt gesehen ihr saht jullie zagen you saw
hulle het gesien[1] sie/Sie haben gesehen sie/Sie sahen zij zagen they saw

By die onvoltooide verlede tyd word "Ek het gesien" in die bedrywende vorm (aktief) omgeskakel na "Ek is gesien" in die lydende vorm:

In Lydende/Passiewe vorm (Perfekt (Suid-Duitsers), Präteritum (Noord-Duitsers), Onvoltooide verlede tyd, Simple past tense) van sien

 Afrikaans Duits
Perfekt vir Suid-Duitsers
Duits
Präteritum vir Noord-Duitsers
Nederlands Engels
ek is gesien (geword)[1] ich bin gesehen worden ich wurde gesehen ik werd gezien I was seen
jy is gesien (geword)[1] du bist gesehen worden du wurdest gesehen jij, je werd gezien you were seen
hy, sy, dit is gesien (geword)[1] er/sie/es ist gesehen worden er/sie/es wurde gesehen hij, zij, het werd gezien he, she, it was seen
ons is gesien (geword)[1] wir sind gesehen worden wir wurden gesehen wij werden gezien we were seen
julle is gesien (geword)[1] ihr seid gesehen worden ihr wurdet gesehen jullie werden gezien you were seen
hulle is gesien (geword)[1] sie/Sie sind gesehen worden sie/Sie wurden gesehen zij werden gezien they were seen

Meer volledig:

In Lydende/Passiewe vorm (Perfekt (Suid-Duitsers), Präteritum (Noord-Duitsers), Onvoltooide verlede tyd, Simple past tense) van sien
Tipe passief Afrikaans Duits
Perfekt vir Suid-Duitsers
Duits
Präteritum vir Noord-Duitsers
Nederlands Engels
Vorgangspassiv
Indikativ
ek is gesien (geword)[1] ich bin gesehen worden ich wurde gesehen ik werd gezien I was seen
Zustandspassiv
Indikativ
ek is gesien gewees ich bin gesehen gewesen ich war gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
jy is gesien (geword)[1] du bist gesehen worden du wurdest gesehen jij, je werd gezien you were seen
Zustandspassiv
Indikativ
jy is gesien gewees du bist gesehen gewesen du warst gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hy, sy, dit is gesien (geword)[1] er/sie/es ist gesehen worden er/sie/es wurde gesehen hij, zij, het werd gezien he, she, it was seen
Zustandspassiv
Indikativ
hy, sy, dit is gesien gewees er/sie/es ist gesehen gewesen er/sie/es war gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
ons is gesien (geword)[1] wir sind gesehen worden wir wurden gesehen wij werden gezien we were seen
Zustandspassiv
Indikativ
ons is gesien gewees wir sind gesehen gewesen wir waren gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
julle is gesien (geword)[1] ihr seid gesehen worden ihr wurdet gesehen jullie werden gezien you are seen
Zustandspassiv
Indikativ
julle is gesien gewees ihr seid gesehen gewesen ihr wart gesehen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hulle is gesien (geword)[1] sie/Sie sind gesehen worden sie/Sie wurden gesehen zij werden gezien they are seen
Zustandspassiv
Indikativ
hulle is gesien gewees sie, Sie sind gesehen gewesen sie waren gesehen - -

Voltooide verlede tyd[wysig | wysig bron]

In Bedrywende/Aktiewe vorm (Plusquamperfekt, Voltooide verlede tyd, Past Perfect) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek het gesien[1] ich hatte gesehen ik had gezien I had seen
jy het gesien[1] du hattest gesehen jij, je had gezien you had seen
hy, sy, dit het gesien[1] er/sie hatte gesehen hij, zij, het had gezien he, she, it had seen
ons het gesien[1] wir hatten gesehen wij hadden gezien we had seen
julle het gesien[1] ihr hattet gesehen jullie hadden gezien you had seen
hulle het gesien[1] sie/Sie hatten gesehen zij hadden gezien they had seen

By die voltooide verlede tyd word "Ek het gesien" in die bedrywende vorm (aktief) omgeskakel na "Ek was gesien" in die lydende vorm:

In Lydende/Passiewe vorm (Plusquamperfekt, Voltooide verlede tyd, Past Perfect)van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek was gesien[1] ich war gesehen worden ik was gezien I had been seen
jy was gesien[1] du warst gesehen worden jij, je was gezien you had been seen
hy, sy, dit was gesien[1] er/sie war gesehen worden hij, zij, het was gezien he, she, it had been seen
ons was gesien[1] wir waren gesehen worden wij waren gezien we had been seen
julle was gesien[1] ihr wart gesehen worden jullie waren gezien you had been seen
hulle was gesien[1] sie/Sie waren gesehen worden zij waren gezien they had been seen

Meer volledig:

In Lydende/Passiewe vorm (Plusquamperfekt, Voltooide verlede tyd, Past Perfect)van sien
Tipe passief Afrikaans Duits Nederlands Engels
Vorgangspassiv
Indikativ
ek was gesien[1] ich war gesehen worden ik was gezien I had been seen
Zustandspassiv
Indikativ
ek was gesien gewees ich war gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
jy was gesien[1] du warst gesehen worden jij, je was gezien you had been seen
Zustandspassiv
Indikativ
jy was gesien gewees du warst gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hy, sy, dit was gesien[1] er, sie, es war gesehen worden hij, zij, het was gezien he, she, it had been seen
Zustandspassiv
Indikativ
hy, sy, dit was gesien gewees er, sie, es war gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
ons was gesien[1] wir waren gesehen worden wij waren gezien we had been seen
Zustandspassiv
Indikativ
ons was gesien gewees wir waren gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
julle was gesien[1] ihr wart gesehen worden jullie waren gezien you had been seen
Zustandspassiv
Indikativ
julle was gesien gewees ihr wart gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hulle was gesien[1] sie, Sie waren gesehen worden zij waren gezien they had been seen
Zustandspassiv
Indikativ
hulle was gesien gewees sie, Sie waren gesehen gewesen - -

Futur I, Onvoltooide teenwoordige toekomende tyd, Simple Future tense[wysig | wysig bron]

In Bedrywende/Aktiewe vorm (Futur I, Onvoltooide teenwoordige toekomende tyd, Simple Future tense) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek sal sien[1] ich werde sehen ik zal zien I shall see
jy sal sien[1] du wirst sehen jij, je zult/zal zien you will see
hy, sy, dit sal sien[1] er/sie/es wird sehen hij, zij, het zal zien he, she, it will see
ons sal sien[1] wir werden sehen wij zullen zien we shall see
julle sal sien[1] ihr werdet sehen jullie zullen zien you will see
hulle sal sien[1] sie/Sie werden sehen zij zullen zien they will see

Daar kan ook eenvoudig van die teenwoordige tyd gebruik gemaak word, sonder die sal, byvoorbeeld:

  • Ek speel môre; Ek vlieg Donderdagaand; Ons eet later. - Môre speel ek / Donderdag vlieg ek / Later eet ons.
  • Ek luister volgende keer na jou.
  • Ek wil nie hê jy moet jou verder oor die saak bekommer nie. (dat jy jou verder oor die saak sal bekommer nie)

By die onvoltooide teenwoordige toekomende tyd word "Ek sal sien" in die bedrywende vorm (aktief) omgeskakel na "Ek sal gesien word" in die lydende vorm:

In Lydende/Passiewe vorm (Futur I, Onvoltooide teenwoordige toekomende tyd, Simple Future tense) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek sal gesien word[1] ich werde gesehen werden ik zal gezien worden I shall be seen
jy sal gesien word[1] du wirst gesehen werden jij, je zult gezien worden you will be seen
hy, sy, dit sal gesien word[1] er/sie/es wird gesehen werden hij, zij, het zal gezien worden he, she, it will be seen
ons sal gesien word[1] wir werden gesehen werden wij zullen gezien worden we shall be seen
julle sal gesien word[1] ihr werdet gesehen werden jullie zullen gezien worden you will be seen
hulle sal gesien word[1] sie/Sie werden gesehen werden zij zullen gezien worden they will be seen

Meer volledig:

In Lydende/Passiewe vorm (Futur I, Onvoltooide teenwoordige toekomende tyd, Simple Future tense) van sien
Tipe passief Afrikaans Duits Nederlands Engels
Vorgangspassiv
Indikativ
ek sal gesien word[1] ich werde gesehen werden ik zal gezien worden I shall be seen
Zustandspassiv
Indikativ
ek sal gesien wees ich werde gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
jy sal gesien word[1] du wirst gesehen werden jij, je zult gezien worden you will be seen
Zustandspassiv
Indikativ
jy sal gesien wees du wirst gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hy, sy, dit sal gesien word[1] er, sie, es wird gesehen werden hij, zij, het zal gezien worden he, she, it will be seen
Zustandspassiv
Indikativ
hy, sy, dit sal gesien wees er, sie, es wird gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
ons sal gesien word[1] wir werden gesehen werden wij zullen gezien worden we shall be seen
Zustandspassiv
Indikativ
ons sal gesien wees wir werden gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
julle sal gesien word[1] ihr werdet gesehen werden jullie zullen gezien worden you will be seen
Zustandspassiv
Indikativ
julle sal gesien wees ihr werdet gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hulle sal gesien word[1] sie, Sie werden gesehen werden zij zullen gezien worden they will be seen
Zustandspassiv
Indikativ
hulle sal gesien wees sie, Sie werden gesehen sein - -

Futur II, Voltooide teenwoordige toekomende tyd, Future perfect tense[wysig | wysig bron]

In Bedrywende/Aktiewe vorm (Futur II, Voltooide teenwoordige toekomende tyd, Future perfect tense) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek sal gesien het[1] ich werde gesehen haben ik zal gezien hebben I shall have seen
jy sal gesien het[1] du wirst gesehen haben jij, je zal/zult gezien hebben you will have seen
hy, sy, dit sal gesien het[1] er/sie/es wird gesehen haben hij, zij, het zal gezien hebben he, she, it will have seen
ons sal gesien het[1] wir werden gesehen haben wij zullen gezien hebben we shall have seen
julle sal gesien het[1] ihr werdet gesehen haben jullie zullen gezien hebben you will have seen
hulle sal gesien het[1] sie/Sie werden gesehen haben zij zullen gezien hebben they will have seen

By die voltooide teenwoordige toekomende tyd word "Ek sal gesien het" in die bedrywende vorm (aktief) omgeskakel na "Ek sal gesien geword het" in die lydende vorm:

In Lydende/Passiewe vorm (Futur II, Voltooide teenwoordige toekomende tyd, Future perfect tense) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek sal gesien geword het[1] ich werde gesehen (worden) sein ik zal gezien zijn I shall have been seen
jy sal gesien geword het[1] du wirst gesehen (worden) sein jij, je zult gezien zijn you will have been seen
hy, sy, dit sal gesien geword het[1] er, sie, es wird gesehen (worden) sein hij, zij, het zal gezien zijn he, she, it will have been seen
ons sal gesien geword het[1] wir werden gesehen (worden) sein wij zullen gezien zijn we shall have been seen
julle sal gesien geword het[1] ihr werdet gesehen (worden) sein jullie zullen gezien zijn you will have been seen
hulle sal gesien geword het[1] sie, Sie werden gesehen (worden) sein zij zullen gezien zijn they will have been seen

Meer volledig:

In Lydende/Passiewe vorm (Futur II, Voltooide teenwoordige toekomende tyd, Future perfect tense) van sien
Tipe passief Afrikaans Duits Nederlands Engels
Vorgangspassiv
Indikativ
ek sal gesien geword het[1] ich werde gesehen worden sein ik zal gezien zijn I shall have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
ek sal gesien gewees het ich werde gesehen gewesen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
jy sal gesien geword het[1] du wirst gesehen worden sein jij, je zult gezien zijn you will have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
jy sal gesien gewees het du wirst gesehen gewesen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hy, sy, dit sal gesien geword het[1] er, sie, es wird gesehen worden sein hij, zij, het zal gezien zijn he, she, it will have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
hy, sy, dit sal gesien gewees het er, sie, es wird gesehen gewesen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
ons sal gesien geword het[1] wir werden gesehen worden sein wij zullen gezien zijn we shall have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
ons sal gesien gewees het wir werden gesehen gewesen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
julle sal gesien geword het[1] ihr werdet gesehen worden sein jullie zullen gezien zijn you will have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
julle sal gesien gewees het ihr werdet gesehen gewesen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hulle sal gesien geword het[1] sie, Sie würden gesehen sein zij zullen gezien zijn they will have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
hulle sal gesien gewees het sie, Sie werden gesehen gewesen sein - -

Onvoltooide verlede toekomende tyd[wysig | wysig bron]

Vir Duits gebruik ons hier Konjunktiv II en Futur I.

In Bedrywende/Aktiewe vorm (Onvoltooide verlede toekomende tyd, Conditional present) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek sou sien[1] ich würde sehen ik zou zien I would see
jy sou sien[1] du würdest sehen jij, je zou zien you would see
hy, sy, dit sou sien[1] er/sie/es würde sehen hij, zij, het zou zien he, she, it would see
ons sou sien[1] wir würden sehen wij zouden zien we would see
julle sou sien[1] ihr würdet sehen jullie zouden zien you would see
hulle sou sien[1] sie/Sie würden sehen zij zouden zien they would see

By die Onvoltooide verlede toekomende tyd word "Ek sou sien" in die bedrywende vorm (aktief) omgeskakel na "Ek sal gesien geword het" in die lydende vorm:

In Lydende/Passiewe vorm (Onvoltooide verlede toekomende tyd, Conditional present) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek sou gesien word[1] ich würde gesehen werden ik zou gezien worden I would be seen
jy sou gesien word[1] du würdest gesehen werden jij, je zou gezien worden you would be seen
hy, sy, dit sou gesien word[1] er/sie/es würde gesehen werden hij, zij, het zou gezien worden he, she, it would be seen
ons sou gesien word[1] wir würden gesehen werden wij zouden gezien worden we would be seen
julle sou gesien word[1] ihr würdet gesehen werden jullie zouden gezien worden you would be seen
hulle sou gesien word[1] sie/Sie würden gesehen werden zij zouden gezien worden they would be seen

Meer volledig:

In Lydende/Passiewe vorm (Onvoltooide verlede toekomende tyd, Conditional present) van sien
Tipe passief Afrikaans Duits Nederlands Engels
Vorgangspassiv
Indikativ
ek sou gesien word[1] ich würde gesehen werden ik zou gezien worden I would be seen
Zustandspassiv
Indikativ
ek sou gesien wees ich würde gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
jy sou gesien word[1] du würdest gesehen werden jij, je zou gezien worden you would be seen
Zustandspassiv
Indikativ
jy sou gesien wees du würdest gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hy, sy, dit sou gesien word[1] er/sie/es würde gesehen werden hij, zij, het zou gezien worden he, she, it would be seen
Zustandspassiv
Indikativ
hy, sy, dit sou gesien wees er/sie/es würde gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
ons sou gesien word[1] wir würden gesehen werden wij zouden gezien worden we would be seen
Zustandspassiv
Indikativ
ons sou gesien wees wir würden gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
julle sou gesien word[1] ihr würdet gesehen werden jullie zouden gezien worden you would be seen
Zustandspassiv
Indikativ
julle sou gesien wees ihr würdet gesehen sein - -
Vorgangspassiv
Indikativ
hulle sou gesien word[1] sie/Sie würden gesehen werden zij zouden gezien worden they would be seen
Zustandspassiv
Indikativ
hulle sou gesien wees sie, Sie würden gesehen sein - -

Voltooide verlede toekomende tyd[wysig | wysig bron]

Duits gebruik hier die Konjunktiv II in Plusquamperfekt.

In Bedrywende/Aktiewe vorm (Voltooide verlede toekomende tyd, Conditional perfect) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek sou gesien het[1] ich hätte gesehen ik zou gezien hebben I would have seen
jy sou gesien het[1] du hättest gesehen jij, je zou gezien hebben you would have seen
hy, sy, dit sou gesien het[1] er/sie/es hätte gesehen hij, zij, het zou gezien hebben he, she, it would have seen
ons sou gesien het[1] wir hätten gesehen wij zouden gezien hebben we would have seen
julle sou gesien het[1] ihr hättet gesehen jullie zouden gezien hebben you would have seen
hulle sou gesien het[1] sie/Sie hätten gesehen zij zouden gezien hebben they would have seen

By die Voltooide verlede toekomende tyd word "Ek sou gesien het" in die bedrywende vorm (aktief) omgeskakel na "Ek sou gesien geword het" in die lydende vorm:

In Lydende/Passiewe vorm (Voltooide verlede toekomende tyd, Conditional perfect) van sien

 Afrikaans Duits Nederlands Engels
ek sou gesien geword het[1] ich wäre gesehen worden ik zou gezien zijn I would have been seen
jy sou gesien geword het[1] du wärest gesehen worden jij, je zou gezien zijn you would have been seen
hy, sy, dit sou gesien geword het[1] er/sie/es wäre gesehen worden hij, zij, het zou gezien zijn he, she, it would have been seen
ons sou gesien geword het[1] wir wären gesehen worden wij zouden gezien zijn we would have been seen
julle sou gesien geword het[1] ihr wäret gesehen worden jullie zouden gezien zijn you would have been seen
hulle sou gesien geword het[1] sie/Sie wären gesehen worden zij zouden gezien zijn they would have been seen

Meer volledig:

In Lydende/Passiewe vorm (Voltooide verlede toekomende tyd, Conditional perfect) van sien
Tipe passief Afrikaans Duits Nederlands Engels
Vorgangspassiv
Indikativ
ek sou gesien geword het[1] ich wäre gesehen worden ik zou gezien zijn I would have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
ek sou gesien gewees het ich wäre gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
jy sou gesien geword het[1] du wärest gesehen worden,
du wärst gesehen worden
jij, je zou gezien zijn you would have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
jy sou gesien gewees het du wärest gesehen gewesen,
du wärst gesehen gewesen
- -
Vorgangspassiv
Indikativ
hy, sy, dit sou gesien geword het[1] er/sie/es wäre gesehen worden hij, zij, het zou gezien zijn he, she, it would have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
hy, sy, dit sou gesien gewees het er/sie/es wäre gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
ons sou gesien geword het[1] wir wären gesehen worden wij zouden gezien zijn we would have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
ons sou gesien gewees het wir wären gesehen gewesen - -
Vorgangspassiv
Indikativ
julle sou gesien geword het[1] ihr wäret gesehen worden,
ihr wärt gesehen worden
jullie zouden gezien zijn you would have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
julle sou gesien gewees het ihr wäret gesehen gewesen,
ihr wärt gesehen gewesen
- -
Vorgangspassiv
Indikativ
hulle sou gesien geword het[1] sie/Sie wären gesehen worden zij zouden gezien zijn they would have been seen
Zustandspassiv
Indikativ
hulle sou gesien gewees het sie/Sie wären gesehen gewesen - -

NOTA: Dit wil voorkom of sulke voorgestelde vertalings selde, indien ooit, in die volksmond opgang maak. Kyk byvoorbeeld na die volgende kommentaar:
  • Die leeu sou ons opgevreet het, maar ons is vroegtydig deur ander toeriste gewaarsku,

in stede van die lydende vorm:

  • Ons sou deur 'n leeu opgevreet geword het, maar ons is vroegtydig deur ander toeriste gewaarsku
Oorspronklike plasing: Leeu sou ons opgevreet het maar ons was genadiglik gewaarsku deur ander toeriste 20 km voor ons sou stop.)

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,000 1,001 1,002 1,003 1,004 1,005 1,006 1,007 1,008 1,009 1,010 1,011 1,012 1,013 1,014 1,015 1,016 1,017 1,018 1,019 1,020 1,021 1,022 1,023 1,024 1,025 1,026 1,027 1,028 1,029 1,030 1,031 1,032 1,033 1,034 1,035 1,036 1,037 1,038 1,039 1,040 1,041 1,042 1,043 1,044 1,045 1,046 1,047 1,048 1,049 1,050 1,051 1,052 1,053 1,054 1,055 1,056 1,057 1,058 1,059 1,060 1,061 1,062 1,063 1,064 1,065 1,066 1,067 1,068 1,069 1,070 1,071 1,072 1,073 1,074 1,075 1,076 1,077 1,078 1,079 1,080 1,081 1,082 1,083 1,084 1,085 1,086 1,087 1,088 1,089 1,090 1,091 1,092 1,093 1,094 1,095 1,096 1,097 1,098 1,099 1,100 1,101 1,102 1,103 1,104 1,105 1,106 1,107 1,108 1,109 1,110 1,111 1,112 1,113 1,114 1,115 1,116 1,117 1,118 1,119 1,120 1,121 1,122 1,123 1,124 1,125 1,126 1,127 1,128 1,129 1,130 1,131 1,132 1,133 1,134 1,135 1,136 1,137 1,138 1,139 1,140 1,141 1,142 1,143 1,144 1,145 1,146 1,147 1,148 1,149 1,150 1,151 1,152 Potgieter, D.J. 1942. Juta se Nuwe Afrikaanse Grammatika vir Middelbare Skole. Kaapstad: Juta en Kie, bl. 149 (Gebaseer op "Vervoeging van Werkwoord Kies"-tabel).
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Aangepas uit: Burgers, M.P.O. 1957. Teach youself Afrikaans. London: The English University Press, bl. 118-119.
  3. Potgieter, D.J. 1942. Juta se Nuwe Afrikaanse Grammatika vir Middelbare Skole. Kaapstad: Juta en Kie, bl. 147
  4. 4,0 4,1 Van der Merwe, H.J.J.M.. 1970. Die korrekte woord. Pretoria: Van Schaik-uitgewers, bl. 140: 1. dit is ontstaan uit... is 'n "deftige" vorm wat tog nie meer in Afrikaans gebruik word nie; dit moet wees: dit het ontstaan uit … Moontlik word hierdie gebruik onder Nieunederlandse/Duitse invloed aangewend (vergelyk Duits: er ist gekommen), maar hierdie ou verskil word nie in Afrikaans aangetref nie en geen natuurliksprekende Afrikaner sal dit nog laat hoor nie – dis dan ook meestal beperk tot die skryftaal.
    2. Is geword: hulle dialektiese uitspraak is vermeng geword; dit moet lui: is vermeng x het vermeng. Hierdie oorbodige "geword" doen "deftig" aan en dis nie te verdedig nie. In die verband word dikwels beweer dat geword 'n ander, sterker betekenis daaraan verleen, maar hoekom nie het vermeng geraak nie? Of sê diegenes ook nog: die diere is almal geslag geword / die goed is gebruik geword? Nee, vermy dit; deur is geword het u taal nog nie Afrikaans geword nie!