Wikipedia:Voorbladartikel week 33 2013

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Giants Causeway, 'n kenmerkende basaltrots-formasie en toeristetrekpleister aan die noordkus van Antrim.

Noord-Ierland (Engels: Northern Ireland, Iers: Tuaisceart Éireann, Ulster Scots: Norlin Airlann) is een van die vier deelstate van die Verenigde Koninkryk. Dit lê in die noordooste van die eiland van Ierland, in die provinsie van Ulster, en beslaan ses graafskappe van die ou provinsie: Antrim, Londonderry, Tyrone, Fermanagh, Armagh en Down. Drie ander graafskappe van Ulster, Cavan, Donegal en Monaghan, maak deel uit van die Republiek van Ierland.

Noord-Ierland is die enigste deelstaat van die Verenigde Koninkryk wat 'n gemeenskaplike landgrens met 'n ander nasie (die Republiek van Ierland) het. Noord-Ierland is volgens die Wet van die Regering van Ierland in 1920 gestig en het net soos Skotland en Wallis oor sy eie regering beskik. Ná drie dekades van gewapende konflikte tussen Protestantse en Rooms-Katolieke groeperings is in 1998 met die Goeie Vrydag-ooreenkoms die basis vir Noord-Ierse selfregering geskep. Volgens hierdie ooreenkoms is daar op bepaalde gebiede samewerking met die Republiek van Ierland, waarvan Noord-Ierland in 1921 geskei is, terwyl ander politieke aangeleenthede deur die regering van die Verenigde Koninkryk gehanteer word, alhoewel die Ierse regering sy opinies in hierdie verband mag inbring en voorstelle kan maak.

Noord-Ierland se oppervlak van 14 139 vierkante kilometer is sowat 'n sesde van Ierland se totale oppervlak, met 'n bevolking van 1 810 863 volgens die sensus van 2011. Die hoofstad en grootste stad is Belfast.

...lees verder