Zillertal
Die Zillervallei[1][2][3] is 'n vallei in Tirol, Oostenryk wat deur die Zillerrivier gedreineer word. Dit is die breedste vallei suid van die Innvallei en verleen sy naam aan die Zillertal Alpe, die sterk gletserde deel van die Alpe waarin dit lê.[4] Die Tux Alpe lê aan die westekant daarvan, terwyl die onderste graspieke van die Kitzbüheler Alpe in die ooste gevind word.
Die Zillervallei is een van die valleigebiede in Tirol wat die meeste deur toeriste besoek word.[5] Die grootste nedersetting in die vallei is Mayrhofen.
Geografie
[wysig | wysig bron]
Die Zillervallei vertak vanaf die Inn-sloot naby Jenbach, sowat 40 km noordoos van Innsbruck, wat meestal in 'n noord-suidelike rigting loop. Die eintlike Zillervallei strek van die dorpie Strass tot by Mayrhofen, waar dit dan in vier kleiner valleie verdeel, naamlik die Tux-vallei en die yl-bewoonde, sogenaamde 'Gründe' – die Zamsergrund, die Zillergrund en die Stilluppgrund. Langs die pad vertak nog twee Gründe en die Gerlos-vallei, wat na die Gerlospas en dan na Salzburg lei.
Anders as ander syvalleie van die Inntal, styg die Zillervallei voortdurend, alhoewel slegs marginaal, van die een kant na die ander – slegs sowat 100 m oor 'n afstand van 30 km. Permanente nedersettings beslaan ongeveer 9% van die hele grondgebied van die Zillervallei-munisipaliteite.
Geskiedenis
[wysig | wysig bron]Naby die Tuxer Joch, 'n pas tussen die Wipptal en die Tux-vallei, was daar argeologiese vondste uit die Middel Steentydperk. Die oudste oorblyfsels van nedersettings in die Zillervallei dateer uit die Illyriërs gedurende die laat Brons- en vroeë Ystertydperk – 'n stam van die Balkan-skiereiland wat in daardie gebied deur die Beiere (Baiuvarii) opgeneem is.
Die vroegste geskrewe rekord van die Zillervallei dateer uit 889, toe Arnulf van Karinthië grond in die "Cilarestale" toegeken het aan die aartsbiskop van Salzburg.[6] Eienaarskap van die vallei is volgens die Zillerrivier verdeel. Selfs vandag is hierdie verdeling steeds sigbaar, aangesien kerke op die regteroewer van die rivier oor die algemeen groen torings het en aan die bisdom van Salzburg behoort, terwyl kerke op die linkeroewer rooi torings het en aan die bisdom van Innsbruck behoort.
In 1248 is die grond wes van die Ziller deur die Grave van Tirol verkry, terwyl die gronde oos van die Ziller as sekuriteit aan die Grave van Tirol deur die Here van Rattenberg van 1290 tot 1380 verpand is. In 1504, toe beide die graafskap Tirol en die aartsbiskop van Salzburg deur die Habsburgers oorheers is, is die Zillervallei onder keiser Maximilian verenig en onder gesamentlike Tiroolse/Salzburgse heerskappy geplaas.
In 1805 het die Verdrag van Pressburg die Oorlog van die Derde Koalisie beëindig en Oostenryk gedwing om Tirol aan Beiere af te staan. Vir die doeleindes van hierdie verdrag is die Zillervallei as deel van Salzburg beskou en dit het dus deel van Oostenryk gebly. Die mense van die Zillervallei het nietemin by Andreas Hofer se Tiroolse Rebellie van 1809 aangesluit in die Slag van die Zillerbrug (14 Mei). Later daardie jaar is die opstand verslaan en die Zillervallei het kortstondig Beiers geword tot die Kongres van Wene in 1814/1815.
Terwyl die relatief toegeeflike benadering van die aartsbiskoppe van Salzburg die skepping van klein groepies van Protestantisme in hul lande moontlik gemaak het sedert die Protestantse Hervorming, is die oorblywende Protestante erger onderdruk tydens die Habsburgse bewind van die 19de eeu. In 1837 het 437 Protestantse inwoners van die Zillervallei die vallei verlaat nadat hulle die keuse gegee is om afstand te doen van die Augsburgse Belydenis of om na Silesië te emigreer, waar Frederik Willem III van Pruise vir hulle grond en behuising naby Erdmannsdorf (nou Mysłakowice in die weste van Pole) aangebied het.
In 1902 is die Zillervallei-spoorlyn gebou, wat tot vandag toe nog tussen Jenbach en Mayrhofen loop, wat die vallei, waarvan die ekonomie voorheen hoofsaaklik op landbou en mynbou staatgemaak het, oopgemaak het vir handel en toerisme. Vanaf 1921 tot en met 1976 is magnesiumkarbonaat (en later wolfram) ontgin rondom die Alpe-weivelde van die Schrofen en Wangl Almen bo die Tuxertal A - 'n touvervoerband van meer as 9 km in lengte is gebruik om die erts na onder na die Zillervallei Spoorweggoederestasie in die vallei te vervoer.
Die Zillervallei was bekend vir sy rondreisende ambagsmanne, "plaasdokters" en singende gesinne. In die tweede helfte van die 19de eeu is toevlugshutte opgerig en roetes is gevestig namate bergklim 'n massasport geword het. Die ontwikkeling van die gebied vir toerisme het in 1953/1954 begin met die bou van die Gerlosstein-skigebied, vandag bekend as die Zillertal Arena, wat spoedig deur ander kabelkarre gevolg is en die opening van die Mayrhofner Penkenbahn in 1954. Die gebruik van waterkrag het in die 1970's begin.
Ekonomie
[wysig | wysig bron]
In die tweede helfte van die 20ste eeu, na die beëindiging van mynbou in die vallei, het toerisme die gebied se oorheersende ekonomiese aktiwiteit geword. In 2003 het toeriste altesaam 6 miljoen nagte in die vallei gebly, meestal tydens wintersportvakansies. Na 'n fase van samesmeltings deur die bou van verbindingshysers gedurende die 1990's en vroeë 2000's, is daar nou vier groot ski-areas, waarvan die grootste die Zillertal Arena is, en drie kleiner satellietgebiede in die vallei. Gekombineer bied dit 'n totaal van meer as 170 kabelkarre en meer as 630 km se ski hellings.
Tradisionele landbou – meestal bees-, melk- en skaapboerdery op die Alm- weidings – is steeds wydverspreid en die groot saagmeule buite die dorpie Fügen is ’n teken van die houtbedryf wat ook ’n beduidende rol speel. Die periferie van die gebied is die tuiste van 'n aantal fabrieke. Vier groot reservoirs in die Gründe voorsien water aan 'n totaal van agt hidro-elektriese kragstasies, wat effens meer as 1 200 GWh per jaar opwek.
Kultuur
[wysig | wysig bron]Die Zillervallei is veral bekend vir sy musiektradisie. Verskeie families van reisende sangers en orrelbouers uit die vallei is byvoorbeeld gekrediteer met die verspreiding van die Kerslied Stille Nag oor die wêreld gedurende die 19de en vroeë 20ste eeue. Meer onlangs het die Schürzenjäger-groep geweldige sukses in Duitssprekende lande gehad met hul crossover- mengsel van Volksmusik en pop.
Godsdiens
[wysig | wysig bron]Katolieke Kerk
[wysig | wysig bron]Die meerderheid van die bevolking behoort aan die Katolieke Kerk, wat 'n belangrike rol in die sosio-kulturele lewe speel.
Protestantisme
[wysig | wysig bron]Na die Hervorming het 'n dinamiese Protestantse beweging in die Zillervallei ontwikkel. Daar was vyandigheid vanaf die Katolieke Kerk, wat uitgeloop het op die gedwonge uittog van Zillervallei Protestante in 1837.[7] Vandag bestaan 'n paar kleiner Protestantse gemeentes in Mayrhofen, Jenbach en Schwaz.
Galery
[wysig | wysig bron]
Berliner Hütte
Neue Post in Mayrhofen
Hoofstraat in Mayrhofen
Hoofstraat in Mayrhofen
Hintertux-gletser
Pfitscherjochhaus en die Jochsee
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ "Glacier Express and the Ziller Valley Steam Railway: Scenic Alpine Journeys". The Observer. February 15, 1998. p. 144. Retrieved December 26, 2019 – via Newspapers.com.
- ↑ "A Song and Its Power". Santa Ynez Valley News. December 13, 2018. p. B1. Retrieved December 26, 2019 – via Newspapers.com.
- ↑ "Tirol Has Lots of Charm". The Province. January 12, 2003. p. 72. Retrieved December 26, 2019 – via Newspapers.com.
- ↑ "Zillertal". Encyclopedia of Austria. Besoek op 2 November 2013.
- ↑ https://www.zillertal.at/en/
- ↑ Martin Bitschnau; Hannes Obermair (2009) (in German), Tiroler Urkundenbuch. II. Abteilung: Die Urkunden zur Geschichte des Inn-, Eisack- und Pustertals. Band 1: Bis zum Jahr 1140, Universitätsverlag Wagner, pp. 80, no. 111, ISBN 978-3-7030-0469-8
- ↑ Der geschichtliche Ablauf der Auswanderung aus dem Zillertal. Geargiveer 7 Mei 2016 op Wayback Machine In: 1837-auswanderer.de. Zillertaler Auswanderer 1837. Retrieved 11 October 2016.
Eksterne skakels
[wysig | wysig bron]- Zillertal webwerf (Summer)
- Zillertal webwerf (Winter)
- Rotsklim en bouldering in Zillertal
