Entiteit-relasie datamodel

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Entiteit-relasie datamodel is die model waarmee data voorgestel word deur middel van data entiteite en relasies tussen die entiteite. Data word met hierdie modelleringstegniek visueel voorgestel deur data soorte te groepeer, terwyl die relasies (of verhoudings) tussen die entiteite voorgestel word met lyne. Die doel hiervan is om data te modelleer sodat 'n databasis daarvolgens gebou kan word. Data word dan vervolgens gestoor en onttrek vir rapportering, gebruik in applikasies en vir ander gebruiksdoeleindes. Goeie modellering in 'n deeglike entiteit-relasie datamodel, beteken dat die gebruikers van die data behoorlik gebruik kan maak van die data. 

Notasie[wysig | wysig bron]

Daar is 'n aantal notasies of skryfwyses om die relasie tussen entiteite voor te stel:

ER Notasies
  • Kraaivoet
  • Driepunt
  • 1-Pyltjie
  • 2-Pyltjies
  • Chen

Entiteite[wysig | wysig bron]

 'n Eenvoudige voorbeeld vir die modelering van data deur middel van 'n entiteit-relasie datamodel, sou wees om bates van 'n maatskappy met twee fabrieke voor te stel, met elke fabriek wat 'n aantal produksielyne het. Elke produksielyn het weer op sy beurt 'n aantal masjiene in die lyn.  Daar kan ook produksielyne wees wat in onbruik is, met ander woorde geen masjiene het nie. Om so 'n siutasie te modeleer sou mens eers die entiteite identifiseer:

  • Fabriek
  • Produskielyn
  • Masjien

Relasies[wysig | wysig bron]

 Dit is ook gebruiklik om 'n werkwoord op die relasielyn te voeg, om die relasie betekenis te gee. Die model sal as volg gelees word:

Voorbeeld van 'n Entiteit-relasie datamodel
  • Fabrieke bestaan uit produksielyne
  • Produksielyne bestaan uit masjiene

Aangesien die masjien reeds in verhouding staan tot die produksielyn en die prokusielyn in verhouding tot die fabriek, hoef daar nie weer 'n relasielyn tussen die masjien en die fabriek aangedui te word nie, want die verhouding word geïmpliseer.

Weergawes[wysig | wysig bron]

 Die weergawe verwys na die spesifieke entiteite wat geïdentifiseer kan word. In die voorbeeld is daar twee fabrieke en 'n aantal produksielyne in elke fabriek, en 'n hele aantal masjiene. Fabriek A is 'n weergawe van die entiteit Fabriek, en Fabriek B is nog weergawe van die entiteit Fabriek. Elke produksielyn van die entiteit Produksielyn ook 'n weergawe van 'n produksielyn, soos byvoorbeeld: die Tweewielfietslyn en die Driewielfiestlyn.

Attribute[wysig | wysig bron]

 Elke entiteit word gekenmerk deur attribute. Dit is die eienskappe wat elke weergawe van die entiteit uniek identifiseer. Die volgende is voorbeelde.

  • Attribute van Fabriek: fabrieknaam, adres, oppervlak, aantal werknemers, omset
  • Attribute van Produksielyn: lynnommer, lynnaam, funksie, lengte, fabriek, werkend
  • Attribute van Masjien: batenommer, naam, funksie, gewig, datum-laaste-diens, produskielyn, werkend

Die sleutelattribuut is die sleutel wat een weergawe van 'n entiteit uniek identifiseer, sodat die inligting oor die entiteite maklik geidentifiseer, gesorteer en uitgekies kan word. 'n Sleutelattribuut kan met _ID aangedui word, byvoorbeeld fabriek_ID, lyn_ID, of dit kan ook net 'n unieke nommer wees, soos 'batenommer' in die voorbeeld.

Kardinaliteit[wysig | wysig bron]

 Die kardinaliteit van 'n relasie is 'n aanduiding van die aantal kere wat 'n relasie van een weergawe van 'n entiteit met 'n ander weergawe van entiteit uitgevoer, of geassosieer kan word. Dit is gebruiklik om die enkelvoud van die entiteit te gebruik in verhouding tot die ander: Hoeveel produksielyne kan 'n fabriek hê? 'n Fabriek kan een of meer produksielyne hê. Dit hang ook af van die spesifieke situasie by die bepaalde maatskappy, sien Analisering- en modeleringstegnieke. Die volgende voorstelling van kardinaliteit van die relasie word onderken:

Voorstelling Betekenis Voorbeeld
1:1 'n entiteit kan slegs een keer met 'n ander entiteit gekoppel word 'n maatskappy kan slegs een JSE genoteerde inskrywing hê
1:N 'n entiteit kan 0, 1 or meerdere kere aan 'n ander entiteit gekoppel word 'n maatskappy kan meerdere fabrieke hê, maar 'n fabriek kan slegs aan een maatskappy behoort
N:M enige aantal entiteite kan aan enige aantal gekoppel word 'n Produksielyn kan meerdere masjiene hê en 'n masjiene kan op meerdere produksielyne aangewend word

  N, M stel enige getal van 0 tot oneindig voor.

Analisering- en Modelleringstegnieke[wysig | wysig bron]

 Reëls van die spesifieke situasie wat gemodelleer word in die praktyk, bepaal hoe die model saamgestel word. Wanneer die model dan gekonstrueer word, is dit belangrik om alle moontlike situasies uit te beeld in die model, al is dit onwaarskynlik. So kan die model vir meerdere doeleindes aangewend word, en hoef nie oopnuut ontwerp te word nie. Die waardes van die attribute speel dan 'n rol om die spesifieke reëls of beperkings aan te dui.

Die datamodel in die voorbeeld kan vir meerdere maatskappye aangewend word en nie alleen slegs vir die bepaalde fabriek waarvoor die modellering plaasgevind het nie. Waar daar twyfel bestaan oor die kardinaliteit, is dit raadsaam om dit aan te dui as N:M, byvoorbeeld,

  • masjiene sou tussen produksielyne en fabrieke kon rondbeweeg, of installeer word.
  • 'n fabriek sou ook geen produksielylne kon he, hoe onwaarskynlik ook.

 Dit kan ook wees dat daar wel 'n direkte relasie tussen Fabriek en Masjien bestaan, vanweë masjiene wat rondstaan sonder om werkend in 'n produksielyn te wees - dan word 'n relasielyn wel aangedui (en nie geimpliseer soos vroeer genoem nie). 'n Masjien kan byvoorbeeld nie in twee plekke gelyktydig voorkom nie, maar kan wel aangewend word op twee lyne. Die datamodel kan aangepas word om aan te dui dat die masjien bruikbaar is oor meerdere lyne, terwyl die spesifieke tydperk wanneer dit in 'n spesifieke lyn aangewend is, vasgelê kan word in die datamodel deur byvoorbeeld 'n entiteit 'Gebruikstydperk' in te voeg.

Logiese en Fisiese datamodellering[wysig | wysig bron]

 'n Databasis word aanvanklik gemodelleer op logiese vlak en daarna fisiese vlak sodat die data eers konsepsueel voorgestel kan word (wanneer die aanvanklike analise gedoen word) en daarna fisies, waneer die datatipes in velde omgesit word (soos tekst, numeries en alfanumeriese veldtipes).

Bronne[wysig | wysig bron]

  • Fertuck, Len (1995). System Analysis and Design with Modern Methods. Business and Educational Technologies. ISBN 0-697-16218-4.