Jay Forrester

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Digitale rekenaarbaanbreker

Belangrikste prestasies[wysig]

Jay Forrester, professor in Bestuurswetenskappe aan die Massachusetts Instituut van Tegnologie (MIT) het baanbrekerswerk gedoen ten opsigte van twee belangrike ontwikkelings tydens sy twee uiteenlopende en baie suksesvolle loopbane. Hy was eerstens verantwoordelik vir 'n digitale rewolusie. Hy het Whirlwind I, die wêreld se eerste grootskaalse, hoë spoed, digitale rekenaar, ontwerp en gebou. Hy het ook die multi-koördinerende digitale toestel vir die opberging van inligting ("Multi-co-ordinate Digital Information Storage Device") ontwerp wat bekend is as die magnetiese kern van geheue opberging, 'n voorloper van die hedendaagse RAM-tegnologie wat dit moontlik maak om rekenaars kleiner, vinniger en kragtiger te maak. Tweedens het hy 'n dissipline ontwikkel wat bekend is as Stelseldinamiek ("system dynamics") wat gebruik maak van rekenaarnabootsings om te evalueer hoe alternatiewe beleidsrigtings groei, stabiliteit wisseling en verandering in die gedrag van korporasies, stede en lande beïnvloed. Hy het agt eregrade van universiteite van oor die wêreld heen ontvang en het verskeie toekennings ontvang wat insluit dat hy in 1979 opgeneem is in die Nasionale Heldesaal vir Ontdekkers. (National Inventors' Hall of Fame).

Lewensgeskiedenis[wysig]

Jay Forrester is op 14 Julie 1918 op 'n beesplaas in Nebraska naby Climax gebore. Na sy hoërskoolopleiding is Forrester na die Universiteit van Nebraska waar hy in 1939 'n B Sc graad in elektriese ingenieurswese verwerf. Hy het toe met sy graadstudie aan MIT begin en sy meestersgraad in 1945 behaal. Forrester het eers as navorsingassistent by MIT se sterkstroomlaboratorium gewerk voordat hy na die nuwe servomeganiese ("servomechanisms") laboratorium gegaan het. Gedurende hierdie tydperk het die Verenigde State se vloot vir MIT opdrag gegee om 'n vlugnabootser vir vliegtuie te bou en is Forrester aangestel vir die projek. Terwyl Forrester met die projek besig was, het hy besef dat as hy daarin wil slaag om 'n vlugnabootser te bou, hy 'n elektroniese digitale rekenaartoestel sal nodig hê eerder as 'n meganiese toestel. In plaas van 'n vlugnabootser te bou, het hy begin om Whirlwind I te ontwerp en te bou, die eerste grootskaalse, hoë spoed digitale rekenaar wat in reële tyd sou werk. Na voltooiing en by indiensneming laat in 1949 het die groot rekenaar 'n dubbelverdieping huis nodig gehad om dit te huisves. Terwyl hy besig was met rekenaartegnologie, het hy ook 'n dramaties, verbeterde metode om geheue te berg ontwerp wat willekeurige toegang ("random-access") genoem is, gelyktydige stroom magnetiese opberging ("coincident-current magnetic storage") wat die standaard geheuetoestel vir digitale rekenaars vir die hele rekenaarindustrie geword het. Nadat die Sowjet-Unie sy eerste atoombom laat ontplof het en die Verenigde State se militariste besef het dat rekenaars noodsaaklik gaan wees vir die verdediging van die land, het Forrester direkteur van die SAGE-projek geword ("Semi-Automated Ground Environment"). Dit was 'n stelsel vir kontinentale lugverdediging wat 'n netwerk van Whirlwind-gebaseerde prototipe rekenaars gebruik het in 23 rigtingsentra, drie aanvalsentra en een programmeringsentrum wat oor die hele Noord-Amerika versprei is. Forrester het die SAGE-projek verlaat nadat dit in 1956 ingestel is en met 'n nuwe loopbaan begin. Forrester het 'n professor aan MIT se Sloan Skool vir Bestuurswetenskappe geword waar hy baanbrekerswerk gedoen het op 'n nuwe terrein wat dinamiese stelseldinamiek ("system dynamics") genoem is. Hy het rekenaarnabootsings gebruik om sosiale stelsels te ontleed. Forrester het aangevoer dat die menslike verstand nie aangepas is om die wyse waarop sosiale stelsels optree te interpreteer nie. Hy het geglo dat die vervaardiging van modelle van sosiale stelsels en die uitvoer van laboratoriumeksperimente op daardie modelle voordat nuwe wette en regeringsprogramme beproef word, tot beter resultate sal lei as om bloot besluite te neem op grond van besinning, bespreking, beredenering en raaiwerk. Hy het die MIT Stelseldinamiekgroep gestig en die Stelseldinamiekprogram vir die Sloan Skool tot 1989 bestuur. Sedert 1989 werk hy aan die Nasionale modelprojek, 'n groot rekenaarmodel van die Verenigde State se ekonomie en die Stelseldinamiek in Onderwys Projek (SDEP). Die SDEP ontwikkel wyses waarop stelseldinamiek as grondslag vir 'n nuwe soort van onderwys gebruik kan word wat vanaf kleuterskool tot by graad 12 strek. Hy is tans "Germeshausen" professor by MIT waar hy die Stelseldinamiekprogram by die Sloan Skool vir Bestuurwetenskappe bestuur.