Michael Faraday
vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.
 |
Hierdie artikel moet skoongemaak of andersins verbeter word. Hierdie artikel voldoen nie tans aan die hoë standaarde van kwaliteit waarna Wikipedia streef nie. Voel vry om self in te spring en verbeterings te maak, en verwyder hierdie kennisgewing ná die tyd. Vir meer hulp, sien die redigeringshulp. Daar is moontlik kommentaar in die artikel of op die besprekingsblad oor wat verbeter moet word. |
Michael Faraday was een van die wêreld se belangrikste wetenskaplikes in die 19e eeu. Sy navorsing en ontdekkings rondom elektriese induksie en elektromagnetisme het dit moontlik gemaak om elektrisiteit op te wek en het dit prakties gemaak om elektrisiteit te gebruik vir alledaagse dinge. Een van sy belangrikste uitvindsels was die elektriese motor. Wat hom ook uniek gemaak het was dat, tenspyte van die feit dat hy nie van 'n ryk, welopgevoede, agtergrond gekom het nie, sy drang om wetenskap te studeer hom so vér gedra het.
Inhoud |
[wysig] Sy Oorsprong
Hy was op 22 September 1791 gebore in Newington Butts ('n deel van Londen waar die Elephant and Castle kruispaaie nou is). Sy vader was 'n grofsmid. In 1821 trou hy met Sarah Barnard. Beide van hulle was lede van die Sandemaniaanse sekte.
[wysig] Boekbinder Vakleerlingskap
Na basiese skoling het hy by die ouderdom van 14 in 1805 as 'n vakleerling by George Riebau, 'n boekbinder, aangesluit. Gedurende sy sewe jaar as 'n vakleerling het hy wetenskap oor die algemeen en veral chemie bestudeer. Hy het begin om sy eie eksperimente uit te voer en het sy eie elektrostatiese masjien gebou. Van meer belang is die feit dat hy in 1810 by die City Philsophical Society aangesluit het. Hier het hy saam met ander mense weekliks na wetenskaplike aanbiedings geluister en dìt bespreek. Hy het self ook die groep begin toespreek.
Naby die einde van sy vakleerlingskap, in 1812, ontvang Faraday kaartjies om na Humphry Davy se laaste vier verhandelings by die Royal Institution te gaan luister. Later in die jaar het Faraday vir Davy ontmoet en het by hom aansoek gedoen vir werk by die Instituut. Davy het blykbaar nie op die stadium 'n posisie om vir Faraday aan te bied nie maar die volgende jaar was die Instituut se Chemiese Assistent afgedank nadat hy in 'n geveg met die Instrumentmaker betrokke was. Davy het Faraday onthou en het die pos van Chemiese Assistent aan hom gebied op 1 Maart 1813.
[wysig] Faraday Werk vir William Brande
Kort hierna was Davy vervang as Proffessor van Chemie met William Thomas Brande en Faraday werk onder hom gedurende die dekades 1810 en 1820.
Sy tyd saam met Brande was onderbreek van Oktober 1813 tot April 1815 toe Faraday saam met Davy op 'n wetenskaplike toer van die Europese kontinent gegaan het. Davy se paspoort, toegestaan deur Napoleon, was slegs vir Davy, sy vrou, haar diensmeisie en 'n lyfkneg. Davy moes Faraday ompraat om in laasgenoemde rol saam te gaan. Davy het hom as 'n dienskneg behandel en dit het tot spanning tussen die twee gelei. Hulle het 'n aantal lande besoek. Terwyl hulle in Parys was het Davy aan die Franse chemici bewys dat Jodium 'n element is. In Italië het hulle Volta ontmoet en Davy het 'n diamant afgebreek na koolstof toe met die gebruik van die Hertog van Tuscany se groot lens. In April 1815 het hulle na Engeland teruggekeer.
Terug by die Royal Institute het Faraday voortgegaan met sy werk onder Brande as Chemiese Assistent en het hy ook vir Davy van tyd tot tyd gedurende 1816 en 1817 gehelp met sy werk aan die mynveiligheidslamp. Tussen 1818 en 1822 het hy chirurgiese instrumentmaker James Stoddart gehelp om 'n verbeterde staal te ontwikkel in die instituut se goed-toegeruste laboratorium.
[wysig] Bevordering en Navorsing by die Royal Institute
Gedurende die tyd, op 21 Mei 1821, word hy bevorder tot die Huissuperintendent by die Royal Institute. Op 2 Junie trou hy met Sarah Barnard, 'n lid van een van die prominente Sandemaniese Kerk families en op die 15e Julie lê hy geloofsbeleidenis af in die kerk. Hy het ook gedurende hierdie jaar sy eerste belangrike bydrae gelewer in die wetenskap.
In die vorige jaar, 1820, het die Deense wetenskaplike, Hans Christian Ørsted, eletromagnetisme ontdek. Alhoewel daar baie dinge in Ørsted se referaat was wat Britse wetenskaplikes nie mee saamgestem het nie of selfs nie verstaan het nie, was dit duidelik dat hy 'n groot deurbraak gemaak het. As gevolg van sy opvolg navorsing op Ørsted se werk het Faraday op die 3 en 4 September 1821 in sy eie laboratorium by die instituut elektromagnetiese rotasie ontdek. Dit het die deur oopgemaak vir die ontwikkeling van die elektriese motor.
Faraday het nog aan chemiese navorsing gewerk en het onder andere chloor suksesvol in vloeistof vorm verander en benseen ontdek maar sy navorsing het afgeneem omdat hy in ander aktiwiteite betrokke geraak het. Davy het hom byvoorbeeld omgepraat om die eerste sekretaris te word van die nuwe Athenaeumklub in 1824. Gedurende die volgende jare het hy hom gewend aan die maak van optiese glas vir die Royal Society en die Board of Longitude.
Hy het ook in 1826 sy Friday Evening Discourses en sy Kersfees referate vir jongmense begin. Dit het hom bekend gemaak as 'n uitstaande dosent en beide die Discourses en die Kersfees referate word nou nog gehou.
Nagenoeg tien jaar later het hy weer sy navorsing in verband met elektromagnetisme intensief kon hervat. Op 29 Augustus 1831 ontdek hy dus eletromagnetiese induksie, die beginsel wat na die elektriese kragopwekker en transformator gelei het. Nou word elektriese kragopwekking, verspreiding en verbruiking uiteindelik 'n werklikheid. Sy daaropvolgende werk was oor elektrochemiese aksie. Die mensdom het dus onder andere die volgende woorde aan hom te danke: elektrode, elektroliet, anode, katode en ioon. Hy het hom ook verdiep in die studie van statiese elektrisiteit en verdere studie van elektriese induksie. Belangrik was dat hy tot die gevolgtrekking gekom het dat dat die aanvaarde idee van elektrisiteit as 'n vloeistof verkeerd was. Hy het dit begin sien as 'n tipe krag wat van een atomiese deeltjie na 'n ander oorgedra word.
[wysig] Faraday en Ligtoring Lampe
Van 1836 to 1865 was Faraday aangestel as Wetenskaplike Raadgewer vir Trinity House wat verantwoordelik is vir skeepsveiligheid langs die kuste van Engeland en Wallis. Gedurende hierdie tyd het Faraday gepoog om die lampe van die ligtorings meer effektief te maak sodat hulle brandstofverbruik verminder kon word. In die 1840er jare het hy 'n lampskoorsteen ontwikkel wat meer van die lamp se ontbrandings produkte van die vlam af verwyder het. Die lamp is deur sy broer Robert gepantenteer en is in al die ligtorings geïnstalleer asook in die Athenaeumklub se gebou, Buckinghampaleis en ander plekke. Faraday het ook heelwat tyd gespandeer aan die ontwikkeling van elektriese lampe, veral gedurende die 1860er jare. Sy elektriese lampstelsels was in die Tynemouth en South Foreland ligtorings geïnstalleer.
Gedurende dieselfde bestek van tyd in bogenoemde paragraaf was hy ook Professor van Chemika by die Koninklike Militêre Akademie naby Woolwich. Offisiere van die Engelse leër het dus hulle kennis van chemika van hom geleer. Die Admiralty het hom dikwels raad gevra oor 'n verskeidenheid onderwerpe byvoorbeeld hoe hawer sal vaar wanneer dit op skepe gestoor word en wat die beste manier sal wees om Cronstadt aan te val gedurende die Krimoorlog. In 1844 was Faraday en Charles Lyell gevra om die ontploffing by Haswellkoolmyn te ondersoek om uit te vind wat dit veroorsaak het. Hulle gevolgtrekking was dat beter wentelasie die moontlikheid van ontploffings sal verminder maar die regering en myneienaars het hulle raad geïgnoreer.
[wysig] Die Later Jare
In die vroeë 1840er jare het Faraday se gesondheid versleg. Daarmee tesame het hy ook 'n ouderling geword in die Sandemaniese Kerk en as gevolg van beide die redes het hy merkbaar minder lesings gegee en minder wetenskaplike navorsing gedoen. In 1843 begin hy egter wonder of die ruimte elektrisiteit gelei. Hy kon wys dat dit onder sekere omstandighede 'n geleier is en onder ander omstandighede nie. Hy het begin om 'n oplossing te soek deur in 1844 'n lesing te gee oor die natuur van materie. Hy stel voor dat in plaas van Daltoniese atome, atome gesien moet word as sentrums van krag waar kraglyne ontmoet.
Gedurende daaropvolgende eksperimente het Faraday ontdek dat lig in 'n deurskynende materiaal deur magnetisme beïnvloed word, die magneto-optiese of Faraday Effek. Hieruit lei hy ook af dat 'n materiaal soos glas dus deur magnetisme beïnvloed word. Hy het dit bewys deur 'n swaar stuk glas tussen die pole van 'n elektromagneet te hang. Die glas was in lyn gebring met die magneet toe die magneet aangeskakel word. Hy het dieselfde eienskap opgemerk in baie ander materiale en het dit diamagnetisme genoem.
As 'n van teken van dank vir Faraday se werk met die ligtoring lampe het Prince Albert, die Koningin se man, vir hom 'n huis geskenk by Hampton Court. Hier is Faraday dan ook oorlede op die 25e Augustus 1867. Hy is in Highgate Begraafplaas begrawe.
