Grumman A-6 Intruder
| Grumman A-6 Intruder | |
|---|---|
 | |
| Tipe | Vegvliegtuig |
| Vervaardiger | Grumman |
| Nooiensvlug | 19 April 1960 |
| Bekendstelling | 1963 |
| Onttrek | 1993 (Marinierskorps) 1997 (Vloot) |
| Hoofgebruikers | Amerikaanse Vloot Amerikaanse Marinierskorps |
| Aantal gebou | 693 |
Die Grumman A-6 Intruder is 'n Amerikaanse aanvalsvliegtuig wat deur die Amerikaanse Vloot en Amerikaanse Marinierskorps gebruik was. Die Intruder is 'n tweesitplek, alleweertoestand subsoniese aanvalsvliegtuig wat op vliegdekskepe gebaseer is. Die ontwerp was gedoen na aanleiding van 'n 1957 kompetisie van die Amerikaanse Vloot wat 'n taktiese aanvalsvliegtug wat op lae hoogtes kan werk met 'n lang reikafstand versoek het. Die eindresultaat was 'n vliegtuig wat nie oor die beste vliegvermoëns beskik het nie, maar wat uitstekend in die aanvalsrol presteer het. Die A-6 prototipe het sy nooiensvlug op 19 April 1960 voltooi en daarna is 482 produksie-eenhede aan die Vloot afgelewer vanaf vroeg 1963.
So begin 'n loopbaan van 34 jaar vir die vliegtuig; nagvlugte oor die oerwoude van Viëtnam tot missies tydens Operasie Desert Storm tydens die Golfoorlog oor goed bewapende vyandelike vestings oor Iran waartydens die Intruder 'n goeie reputasie opgebou het. Sy vermoë om in alle weertoestande, dag of nag sendings uit te voer, vermoë om laag te vlieg, groot togafstand, groot bomvrag en betroubaarheid het van die vliegtuig 'n staatmaker gemaak. Dit het deelgeneem aan elke konflik waarin die Verenigde State betrokke was sedert die Viëtnamoorlog tot in die laat 1990's.
Die Intruder is nie toegerus met enige masjiengewere nie en beskik nie oor 'n interne bomrak nie, maar dit kon konvensionele- of kernwapens, brandstoftenks of vuurpyle en missiele onder die vlerke dra.
Ontwikkeling
[wysig | wysig bron]
As gevolg van die beperking van die skroefaangedrewe A-1 Skyraider wat slegs in goeie weer tydens die Koreaanse Oorlog kon opereer, en die koms van turbine-enjins, het die Amerikaanse Vloot in 1955 voorlopige vereistes uitgereik vir 'n alleweer- vliegdek-gebaseerde aanvalsvliegtuig. Die Amerikaanse Vloot het in Oktober 1956 'n Operasionele Vereistesdokument (ORD) daarvoor gepubliseer. Dit het in Februarie 1957 'n Versoek om Voorstelle (RFP) vrygestel.[1] Die RFP het gevra vir 'n "aanvalsbomwerper met nabye lugsteun wat die vyand te eniger tyd kan tref". Die spesifikasie is gevorm deur die diens se Koreaanse Oorlog-ervarings, waartydens lugsteun gereeld onbeskikbaar was tensy goeie weerstoestande geheers het.[2]
In reaksie op die RFP is altesaam elf ontwerpvoorstelle deur agt verskillende maatskappye ingedien, insluitend Bell, Boeing, Douglas, Grumman, Lockheed, Martin, North American en Vought.[3] Grumman se voorlegging is intern aangewys as die Tipe G-128. Na evaluering van die tenders het die Amerikaanse Vloot die keuse van Grumman op 2 Januarie 1958 aangekondig. Die maatskappy is in Februarie 1958 'n kontrak toegeken vir die ontwikkeling van hul voorlegging, wat heraanwys is as A2F-1.[4]
Grumman se ontwerpspan is gelei deur Robert Nafis en Lawrence Mead, jr.; Mead het later 'n leidende rol gespeel in die ontwerp van die Apollo-maanmodule en die Grumman F-14 Tomcat.[5] Die span was versprei oor twee terreine, die maatskappy se vervaardigingsaanleg in Bethpage, New York, en die toetsfasiliteite by Naval Weapons Industrial Reserve Plant, Calverton in Riverhead, New York. Gedurende September 1959 is die ontwerp goedgekeur deur die Mock-Up Review Board.[2]
Die A2F-1-ontwerp het verskeie baanbrekende kenmerke vir die era ingesluit. In die vroeë 1960's was dit nuut vir 'n vegvliegtuig van die grootte van 'n vegvliegtuig om gesofistikeerde avionika te hê wat verskeie rekenaars gebruik het. Hierdie ontwerpervaring is deur NASA in ag geneem in hul besluit in November 1962 om Grumman bo ander maatskappye soos General Dynamics-Convair te kies (die F-111 het gerekenariseerde avionika-vermoëns vergelykbaar met die A-6 gehad, maar het eers in 1964 gevlieg) om die Apollo-maanmodule te bou, wat 'n klein ruimtetuig met twee aanboordrekenaars was.
Toetsprogram
[wysig | wysig bron]Die eerste prototipe YA2F-1, sonder radar en die navigasie- en aanvalsvliegtuigelektronika, het sy eerste vlug op 19 April 1960 gemaak, met die tweede prototipe wat op 28 Julie 1960 gevlieg het.[6][7]
Die toetsprogram wat nodig was om die vliegtuig te ontwikkel, is verleng. Die baie gevorderde navigasie- en aanvalstoerusting het aansienlike ontwikkeling vereis, en veranderinge moes aangebring word om aërodinamiese tekortkominge reg te stel en ongewenste kenmerke te verwyder.[8] Die verlenging van die lugremme, wat op die agterste romp gemonteer was, het die afwaartse spoeling by die horisontale stertvlak verander wat die aktuator oorlaai het, sodat die stertvlak met 41 cm agtertoe geskuif is. Latere evaluering van die vliegtuig het getoon dat die lugremme nie effektief genoeg was om die spoed van die vliegtuig te beheer nie en hulle is na die vlerkpunte verskuif.[9]
Vroeë produksievliegtuie is toegerus met beide die romp- en vlerkpuntlugremme, hoewel die romp-gemonteerde remme gou gedeaktiveer is en van latere vliegtuie verwyder is.[9] Die agterste rand van elke vlerkpunt het gesplit om 'n baie meer effektiewe spoedrem te vorm wat bo en onder die vlerk uitgesteek het wanneer dit uitgestrek is.[10] Die roer het 'n breër koord by sy basis benodig om 'n groter blootgestelde area te gee om tolherstel te bevorder.[11]
'n Groot verskil tussen die eerste ses produksievliegtuie en daaropvolgende vliegtuie was die straalspuitstukke; die nabylugondersteuningsrol wat deur die Amerikaanse Marinierskorps nagestreef is, het STOL-prestasie vereis om vanaf voorste landingstroke te opereer. Straaldefleksie met behulp van kantelende uitlaatpype is voorgestel. Die prestasievoordele van die variasie van die hoek was nie die moeite werd nie, of dit nou vanaf kort aanloopbane of vliegdekskepe opereer is, daarom is dit vasgestel op 'n afwaartse hoek van sewe grade.[12]
Ontwerp
[wysig | wysig bron]_1983.JPEG)
Die Grumman A-6 Intruder is 'n tweesitplek-tweemotorige enkeldekker, toegerus om aanvalmissies vanaf vliegdekskepe uit te voer ongeag die heersende weer- of ligtoestande. Die kajuit het 'n ongewone dubbelvoorruit en sy-aan-sy sitplekke waarin die vlieënier in die linkersitplek sit, terwyl die bombardier/navigator (BN) regs en effens onder sit om die vlieënier 'n voldoende uitsig aan daardie kant te gee. Benewens 'n radarskerm vir die BN, is 'n unieke instrumentasiekenmerk vir die vlieënier 'n katodestraalbuisskerm wat bekend gestaan het as die Vertikale Vertoonaanwyser (VDI). Hierdie skerm het 'n sintetiese voorstelling van die wêreld voor die vliegtuig verskaf, tesame met stuurseine wat deur die BN verskaf is, wat blinde navigasie en aanval in die nag en in alle weersomstandighede moontlik maak.[13]
Die A-6 se vlerk is relatief doeltreffend teen subsoniese snelhede, veral in vergelyking met supersoniese vegvliegtuie soos die McDonnell Douglas F-4 Phantom II, wat ook beperk is tot subsoniese snelhede wanneer hulle 'n bomvrag dra. Die vlerk is ook ontwerp om 'n gunstige vlak van manuvreerbaarheid te bied, selfs terwyl 'n aansienlike bomlading gedra word. 'n Soortgelyke vlerk sou op spilpunte op Grumman se latere supersoniese swaaivlerk Grumman F-14 Tomcat geplaas word, sowel as 'n soortgelyke landingtoestel.[14]
Vir sy tyd het die Intruder gesofistikeerde avionika gehad, met 'n hoë mate van integrasie.[15] Om te help met die identifisering en isolasie van toerustingwanfunksies, is die vliegtuig voorsien van outomatiese diagnostiese stelsels, van die vroegste rekenaargebaseerde analitiese toerusting wat vir vliegtuie ontwikkel is.
Die Intruder was toegerus om kernwapens (B43, B57, B61) te dra wat met semi-outomatiese gooibomme afgevuur sou gewees het.[16]
Model A-6E
[wysig | wysig bron]Hierdie model was 'n opgradering van die A-6 en het bewys dat dit een van die beste alleweerstoestand en akkuraatste bomwerpers was. Tydens die Libië konflik het A-6E Intruders die Libiese lugverdediging stelsel binnegedring deur laag in die nag te vlieg, meer as 100 geleide missiele te vermy en die teikens te tref met laser geleide missiele.
Model EA-6B
[wysig | wysig bron]Model EA-6B is bekend as die Prowler en is ontwikkel van model EA-6A. Dit was in werklikheid 'n Intruder se raam wat volgepak is met elektroniese teenmaatreëls en intelligensie-versameltoerusting. Hulle is ontwikkel om saam met die Intruders te vlieg in Viëtnam. Maar die Prowler is 'n vliegtuig in sy eie reg wat 'n sambreel van beskerming verleen aan die aanvalsvliegtuie deur die vyande se beskermingsmaatreëls buite aksie stel of te onderdruk.
Tegniese besonderhede
[wysig | wysig bron]| Item | Statistiek |
|---|---|
| Aantal motore | 2 |
| Tipe motor | Straalmotor |
| Vervaardiger | Pratt & Whitney J52-P-8B turbostraal |
| Kraglewering per motor | 4 222 kg stukrag |
| Vlerkspan | 16,15 m |
| Lengte | 16,69 m |
| Hoogte | 4,93 m |
| Vlerkoppervlakte | 49,13 m2 |
| Maks. opstygmassa | 26 604 kg |
| Maks. snelheid | 1 035 km/h |
| Operasionele hoogte | 12 932 m |
| Togafstand | 1 627 km |
| Klimvermoë | 2 621 m per minuut |
| Bewapening | Tot 8 172 kg bomme of missiele onder die vlerke |
Sien ook
[wysig | wysig bron]Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ Jenkins 2002, pp. 5–6.
- 1 2 Gunston and Gilchrist 1993, p. 209.
- ↑ Jenkins 2002, pp. 6–7.
- ↑ Jenkins 2002, p. 7.
- ↑ "Lawrence Mead Jr., Aerospace Engineer, Dies at 94." The New York Times, 30 August 2012.
- ↑ Jenkins 2002, p. 11.
- ↑ Dorr World Air Power Journal Spring 1993, p. 40.
- ↑ Francillon 1990, p. 431.
- 1 2 Drendel 1991, p. 5.
- ↑ Evans 2025, p. 7.
- ↑ Francillon 1990, p. 432.
- ↑ Gunston 1974, p. 225.
- ↑ Andrews, Hal (September–Oktober 1997). "Life of the Intruder". Naval Aviation News. Vol. 79, no. 6. pp. 8–16.
- ↑ Gunston and Spick 1983
- ↑ Gunston and Gilchrist 1993, p. 209.
- ↑ Evans 2025, pp. 4–5
Bron
[wysig | wysig bron]- Crosby, Francis: THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9