Lineêr A

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Brokstukke van Lineêr A-tablette wat in 'n skuur in Akrotiri, Santorini, gevind is.

Lineêr A is die moderne benaming van 'n antieke skryfstelsel wat deur mense van die Minoïese beskawing op die eiland Kreta in Griekeland gebruik is.

Lineêr A is 'n lettergreepskrif wat ongeveer 2000 v.C. in gebruik geneem is. Dit word nie ten volle verstaan nie en dit is nie heeltemal seker in watter taal dit geskryf is nie. Die skrif is waarskynlik hoofsaaklik gebruik vir rekeningkunde in die administrasie, wat in die groot paleise gebaseer was. Lineêr A is tot die 15de eeu v.C. gebruik.

Hierdie skrif is voorafgegaan deur die Kretensiese hiërogliewe (waaruit dit blykbaar ontwikkel het) en is deur Lineêr B vervang. Laasgenoemde is gebruik vir tekste in Grieks, maar die taal van Lineêr A was blykbaar anders. Daar word gedebatteer oor die verhouding tussen Lineêr A en Lineêr B; in die verlede is die algemene opinie gehuldig dat Lineêr B uit die vroeëre Lineêr A ontwikkel het, terwyl moderne navorsers ingewikkelder verhoudings oorweeg (dat hulle uit verskillende variëteite van hiërogliewe ontwikkel het).

LInear A is verwant aan die Siprominoïese lettergreepskrif (SM), wat ongeveer 100-200 jaar later op Siprus ontstaan het. Die verhouding tussen hierdie twee is onduidelik; dit is moontlik dat SM uit die hiërogliewe eerder as van Lineêr A ontwikkel het.

Die Suid-Afrikaanse taalkundige Maurice Pope het 'n korpus van inskripsies van Lineêr A (in samewerking met Jacques Raison) voorberei, wat later in België gepubliseer is.

Lineêr A
*01-*20 *21-*30 *31-*53 *54-*74 *76-*122 *123-*306
Linear A Sign A001.svg DA

*01

Linear A Sign A021.svg QI

*21

Linear A Sign A031.svg SA

*31

Linear A Sign A054.svg WA

*54

Linear A Sign A076.svg

*76

Linear A Sign A123.svg

*123

Linear A Sign A002.svg RO

*02

Linear A Sign A021f.svg

*21f

Linear A Sign A034.svg

*34

Linear A Sign A055.svg

*55

Linear A Sign A077.svg KA

*77

Linear A Sign A131a.svg

*131a

Linear A Sign A003.svg PA

*03

Linear A Sign A021m.svg

*21m

Linear A Sign A037.svg TI

*37

Linear A Sign A056.svg PA3

*56

Linear A Sign A078.svg QE

*78

Linear A Sign A131b.svg

*131b

Linear A Sign A004.svg TE

*04

Linear A Sign A022.svg MI?

*22

Linear A Sign A038.svg E

*38

Linear A Sign A057.svg JA

*57

Linear A Sign A079.svg WO2?

*79

Linear A Sign A131c.svg

*131c

Linear A Sign A005.svg

*05

Linear A Sign A022f.svg

*22f

Linear A Sign A039.svg PI

*39

Linear A Sign A058.svg SU

*58

Linear A Sign A080.svg MA

*80

Linear A Sign A164.svg

*164

Linear A Sign A006.svg NA

*06

Linear A Sign A022m.svg

*22m

Linear A Sign A040.svg WI

*40

Linear A Sign A059.svg TA

*59

Linear A Sign A081.svg KU

*81

Linear A Sign A171.svg

*171

Linear A Sign A007.svg DI

*07

Linear A Sign A023.svg MU

*23

Linear A Sign A041.svg SI

*41

Linear A Sign A060.svg RA

*60

Linear A Sign A082.svg

*82

Linear A Sign A180.svg

*180

Linear A Sign A008.svg A

*08

Linear A Sign A023m.svg

*23m

Linear A Sign A044.svg KE

*44

Linear A Sign A061.svg O

*61

Linear A Sign A085.svg

*85

Linear A Sign A188.svg

*188

Linear A Sign A009.svg S

*09

Linear A Sign A024.svg NE

*24

Linear A Sign A045.svg

*45

Linear A Sign A065.svg JU

*65

Linear A Sign A086.svg

*86

Linear A Sign A191.svg

*191

Linear A Sign A010.svg

*10

Linear A Sign A026.svg RU

*26

Linear A Sign A046.svg

*46

Linear A Sign A066.svg TA2

*66

Linear A Sign A087.svg TWE

*87

Linear A Sign A301.svg

*301

Linear A Sign A011.svg

*11

Linear A Sign A027.svg RE

*27

Linear A Sign A047.svg

*47

Linear A Sign A067.svg KI

*67

Linear A Sign A100.svg

*100/

*102

Linear A Sign A302.svg

*302

Linear A Sign A013.svg ME

*13

Linear A Sign A028.svg I

*28

Linear A Sign A049.svg

*49

Linear A Sign A069.svg TU

*69

Linear A Sign A118.svg

*118

Linear A Sign A304.svg

*303

Linear A Sign A016.svg QA2

*16

Linear A Sign A028b.svg

*28b

Linear A Sign A050.svg PU

*50

Linear A Sign A070.svg

*70

Linear A Sign A120.svg

*120

Linear A Sign A304.svg

*304

Linear A Sign A017.svg ZA

*17

Linear A Sign A029.svg

*29

Linear A Sign A051.svg DU

*51

Linear A Sign A073.svg MI

*73

Linear A Sign A120b.svg

*120b

Linear A Sign A305.svg

*305

Linear A Sign A020.svg ZO

*20

Linear A Sign A030.svg NI

*30

Linear A Sign A053.svg

*53

Linear A Sign A074.svg ZE

*74

Linear A Sign A122.svg

*122

Linear A Sign A306.svg

*306

Sien ook[wysig | wysig bron]