Rovumarivier

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Rovumarivier
Naby die katarakte van die Rovumarivier
Naby die katarakte van die Rovumarivier
Ruvuma River basin map.svg

Die stroomgebied van die Rovumarivier

Oorsprong Net oos van die Malawimeer, Tanzanië (Matagoraberge)
Monding Op die grens tussen Tanzanië en Mosambiek
Indiese Oseaan
Stroomgebied Tanzanië, Mosambiek
Lengte 640 km
Oorspronghoogte 800 m
Mondinghoogte 0 m
Gemiddelde afloop 891 m³/s
Stroomgebiedopp. 155 500 km²
Kaart van die Rovumarivier-bekken in Afrika.
Kaart van die Rovumarivier-bekken in Afrika.

Die Rovumarivier (Rio Rovuma, Ruvumarivier) vorm die grens tussen Tanzanië en Mosambiek.

Oorsprong[wysig | wysig bron]

Die Rovuma ontspring by 10° 45′ suid en 35° 45′ oos, op 'n hoogte van 'n 1 000 m bo seespieël in die Matagoraberge, 50 km suid van die dorp Songea in die suidweste van Tanzanië. Dit is net oos van die Malawimeer.

Stroomgebied[wysig | wysig bron]

Daarna vloei dit 110 km suidwaarts tot die punt waar die Messingerivier uit die suidweste aansluit. Vanaf ongeveer daardie punt vloei die rivier oos en is dit vir 650 km die grens tot by die deltamonding in die Rovumabaai. Dit is suid van Mtwara, 430 km suid van Dar-es-Salaam en 'n 30 km noord van Cabo Delgado. Die rivier het 'n opvanggebied van 165 750 km², waavan ⅔ in Mosambiek geleë is. In die reëntyd is die rivier soms meters en die delta selfs 'n kilometer breed. In die droë jaargety kan 'n mens egter deur die rivier loop. Daar is baie sandbanke, rotse, stroomversnellings en selfs bewoonde eilande. 'n Ryke verskeidenheid visspesies kom die die rivier voor.

Sytakke[wysig | wysig bron]

Die beduidendste sytak is die Lugendarivier (Rio Lugenda) wat op 11 25 suid en 38 31 oos tussen Gomba en Masuguru by die Rovuma anasluit. Dit ontspring in die suidooste van Malawi in die Chiutameer op die grens tussen Malawi en Mosambiek. 'n Ander vername boloop is die Messinge. Kleiner strome wat vanuit Mosambiek aansluit is die Chiulezi-, Ludimile-, Lusanhandra- en die Lucheringoriviere. Uit Tanzanië kom die Mbangala-, Lukwika-, Lukwamba-, Sasawara-, Msangesi- en die Lukimwariviere se water tot by die Rovuma.

Vervoer[wysig | wysig bron]

Die rivier is eintlik net bevaarbaar met kano’s. Selfs die oorsteek van die rivier met motorvoertuie is 'n probleem. Dikwels word eenvoudige ponte gebruik. Sedert 1970 is daar 'n brug by die Mkwenda-grenspos by Matchedje in die Njassa-provinsie. By die Mtamaswala-grenspos tusssen Negomane in Mosambiek en Masuguru in Tanzanië is in 2010 die Eenheidsbrug (Ponte da Unidade) van 600 m lank geopen. Dit is die enigste brug werklik geskik vir motorvoertuie.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

In 1862 het die sendeling David Livingstone na bewering tot 'n 250 km van die mond af met sy boot Pioneer gevorder. Stroomversnellings het sy verdere vaart daar teengehou. Laat in die 19de eeu het daar politieke spanning in hierdie grensgebied geheers tusssen Brittanje, Portugal (die koloniale heerser in Mosambiek) en Duitsland (die koloniale bewindhebber in Tanganjika). Tydens die Eerste Wêreldoorlog het Duitse soldate op 25 November 1917 die rivier by Negomane na Mosambiek oorgesteek.

Bibliografie[wysig | wysig bron]