Tegniese tekenwerk

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Instrumente

In die breëre sin behoort al die tekenwerk wat nie vir artistieke doeleindes gedoen word nie, tot tegniese tekenwerk. Die doel met tegniese tekeninge is onder meer om 'n voorwerp sodanig weer te gee dat 'n produk daarvolgens vervaardig kan word. Tegniese tekenwerk word veral in die meganiese, elektrotegniese en siviele ingenieurswese gedoen. Werkstekeninge speel 'n belangrike rol in enige vervaardigingsproses aangesien dit besonderhede omtrent die vorm en afmetings bevat waarvolgens 'n produk vervaardig kan word.

Benewens die vorm en afmetings, bevat die tekeninge dikwels ook inligting aangaande die materiale en die noukeurigheid wat by die vervaardiging vereis word. Op 'n tegniese tekening verskyn daar gewoonlik minstens 1 syaansig, 1 vooraansig en 1 bo-aansig van 'n voorwerp. Vir ingewikkelder voorwerpe is meer aansigte egter nodig, wat dikwels gekombineer word met byvoorbeeld deursnee-aansigte.

Aangesien alle afmetings by 'n loodregte projeksie dieselfde bly (ten minste in die vlak gelyk aan die projeksievlak), gee die tekening dan 'n getroue weergawe van die afmetings. Die afmetings word gewoonlik met behulp van syfers en hulplyne aangedui. Om meer insig aangaande ʼn voorwerp te verkry, word dit dikwels ook in driedimensionele projeksies geteken.

By 'n skuins projeksie (45°-projeksie) word die sy- en bo-aansigte op vlakke geteken wat ʼn hoek van 45° met die basislyn van die vooraansig maak. By 'n isometriese projeksie (60° -projeksie) maak sowel die voor- as die sy- en die bo-aansig hoeke van 60° met die basislyn (horisontale lyn). Tegniese tekenwerk is internasionaal gestandaardiseer ten opsigte van die simbole, projeksies en die metodes waarvolgens afmetings aangedui word. Afgesien van die vermoë om besonderhede op 'n tekening korrek te interpreteer, is ervaring in 'n ruimtelike voorstelling ook nodig.

Vir die installering van byvoorbeeld pypstelsels, riolering, elektriese bedrading, sentrale verwarming, elektroniese kringe, ensovoorts, is die presiese vorm en afmetings van onderdele van minder belang, aangesien voorafvervaardigde produkte daarvoor gebruik word.

Hier word skematiese voorstellings gebruik, dit wil sê sterk vereenvoudigde diagram me waarin die vorms van voorwerpe nog herkenbaar is, of slegs skemas waarin simbole gebruik word.

Kleurgebruik[wysig | wysig bron]

Voorstelling van tegniese tekenwerk van 'n koets

Die meeste tegniese tekenwerk word geheel en al met swart lyne op wit papier gedoen. Dit is egter dikwels ook nuttig om byvoorbeeld kleur, skaduwees, ensovoorts, te gebruik aangesien dit veel meer insig met 'n enkele oogopslag verskaf. Verskillende onderdele word byvoorbeeld in verskillende kleure aangedui: rooi word vir positief en swart vir negatief gebruik, ensovoorts.

Op vloeidiagramme in chemiese fabrieke word die grondstowwe, hoofprodukte, neweprodukte, water, ensovoorts, ook in kleur aangedui. Voorstellings met behulp van kleur word funksionele kleurgebruik genoem en word veral toegepas in kunswerk, dit wil sê ruimtelike voorstellings waarin afmetings 'n minder belangrike rol speel. Perspektief word ook verkry met behulp van skaduwees en ligte kolle waarmee hol of bol vlakke byvoorbeeld toegelig kan word.

Bronnelys[wysig | wysig bron]

Verdere leesstof[wysig | wysig bron]

  • Peter J. Booker (1963). A History of Engineering Drawing. London: Northgate.
  • Franz Maria Feldhaus (1963). The History of Technical Drawing
  • Wolfgang Lefèvre ed. (2004). Picturing Machines 1400–1700: How technical drawings shaped early engineering practice. MIT Press, 2004. ISBN 0-262-12269-3

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]