Asma
Asma (van Grieks: άσθμα, ásthma, "hyging") is 'n algemene kroniese inflammatoriese siekte van die lugweë, gekarakteriseer deur verskillende en herhalende simptome, omkeerbare lugvloei-obstruksie, en bronchospasma.[1] Simptome sluit in hyging, hoes, borsbenoudheid, en kortasem.[2]
Behandeling van akute simptome geskied gewoonlik met 'n vinnigwerkende inasemings beta-2 agonis (soos salbutamol).[3] Simptome kan voorkom word deur die snellers daarvan, soos allergene[4] en irritante, te vermy deur identifisering en afskerming daarvan, asook deur inaseming van kortikosteroïde (bynierskorshormone).[5] Leukotriene antagoniste (middels wat leukotriene inhibeer) is minder effektief as kortikosteroïde en dus minder gewild.[6]
Die voorkoms van asma het sedert die 1970's aansienlik toegeneem. In 2009 is 300 miljoen mense ter wêreld daardeur geraak.[7] In 2009 het asma globaal 250 000 sterftes veroorsaak.[7] Ten spyte hiervan, is die prognose van asma, met behoorlike kontrole deur stapsgewyse terapie, oor die algemeen goed.
[wysig] Geskiedenis
Asma is vir die eerste keer deur Hippokrates, om en by 450 v.C., herken en benoem. Tydens die 1930's–50's, is asma beskou as een van die 'heilige sewe' psigosomatiese siektes. Die aetiologie daarvan is as psigologies beskou, met behandeling wat dikwels op psigoanalise en ander 'beradingskure' gebaseer is.[8] Aangesien hierdie psigoanaliste die asmatiese hyg gesien het as die onderdrukte uitroep van 'n kind vir sy of haar ma, was hulle van mening dat die behandeling van depressie veral belangrik was vir indiwidue met asma.[8]
[wysig] Verwysings
- ^ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namednhlbi2007p11-12 - ^ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedbts2009p3 - ^ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namednhlbi2007p214 - ^ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namednhlbi2007p169 - ^ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedgina2009p69 - ^ Fanta CH (March 2009). "Asthma". N Engl J Med 360 (10): 1002–14. DOI:10.1056/NEJMra0804579.
- ^ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedgina2009p2 - ^ 8,0 8,1 Opolski M, Wilson I (September 2005). "Asthma and depression: a pragmatic review of the literature and recommendations for future research". Clin Pract Epidemol Ment Health 1. DOI:10.1186/1745-0179-1-18.
- Bibliography
