Grafeem

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

'n Grafeem of skryfteken dui die atomiese eenheid in 'n geskrewe taal aan. Grafeme sluit letters, sjinese ideogramme, syfers, leestekens en ander simbole in.

In 'n fonologiese ortografie stem 'n grafeem ooreen met een foneem. In spelstelsels wat nie-foneties is; sulke spelstelsels word mees algemeen gebruik vir geskrewe Engels — kan veelvuldige grafeme 'n enkele foneem voorstel. Dit word digrawe (twee grafeme vir 'n enkele foneem) en trigrawe (drie grafeme) genoem. Selfs in Afrikaans wat meer foneties is as Engels, bevat die woord Sjina byvoorbeeld vyf grafeme (s, j, i, n en a) maar slegs vier foneme, omdat sj is 'n digraaf is. 'n Voorbeeld van 'n trigraaf is die tsj in Tsjad.

Verskillende gliewe kan dieselfde grafeem verteenwoordig, wat beteken dat hulle allograwe is. Byvoorbeeld die kleinletter a kom in twee variante voor, met 'n hak aan die bokant, en daarsonder. Nie alle gliewe is grafeme nie; byvoorbeeld die logogram ampersand (&) verteenwoordige die Latynse woord et (Afrikaans: en), wat twee foneme bevat.

Kyk ook[wysig]