Trappe van vergelyking

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Soet, soeter en soetste - of dalk stout, stouter en stoutste?

Trappe van vergelyking is vorme van byvoeglike naamwoorde of bywoorde. 'n Byvoeglike naamwoord in Afrikaans kan drie vorme aanneem om die sterkte van die naamwoord aan te dui. As voorbeeld kan 'n voorwerp as groot, nog groter (meer as net groot) of as die heel grootste beskryf word. Soortgelyk kan 'n partytjie as lekker, nog lekkerder of as die heel lekkerste beskryf word.

Die middelste trap word die vergrotende trap genoem en die laaste trap die oortreffende trap. Die eerste trap is die basis woord. Die vergrotende (tweede) trap is gewoonlik die basis woord + die agtervoegsel 'er'. Die oortreffende (derde) trap is gewoonlik die basis woord + 'ste'.

Voorbeelde[wysig]

Een klinker[wysig]

  • dik - dikker - dikste
  • dun - dunner - dunste
  • vet - vetter - vetste

Een klinker + g[wysig]

  • sag - sagter - sagste
  • lig - ligter - ligste
  • matig - matiger - matigste
  • pragtig - pragtiger - pragtigste
  • sleg - slegter - slegste
  • salig - saliger - saligste

Meer as een klinker[wysig]

  • skoon - skoner - skoonste
  • laat - later - laatste [1]
  • geel - geler - geelste

Dubbele klinkers + g[wysig]

  • laag - laer - laagste
  • leeg - leër - leegste
  • hoog - hoër - hoogste
  • droog - droër - droogste
  • moeg - moeër - moegste
  • vroeg - vroeër - vroegste

Dubbele klinkers of konsonante[wysig]

  • vuil - vuiler - vuilste
  • koel - koeler - koelste

Dubbele klinkers + d[wysig]

  • koud - kouer - koudste
  • breed - breër - breedste
  • oud - ouer - oudste

Woorde wat op 'n 'r' eindig[wysig]

  • bitter - bitterder - bitterste
  • dapper - dapperder - dapperste
  • donker - donkerder - donkerste
  • lekker - lekkerder - lekkerste
  • swaar - swaarder - swaarste
  • ver - verder - verste

Woorde wat op 'n 's' eindig[wysig]

  • los - losser - losste
  • boos - boser - boosste
  • fluks - flukser - fluksste
  • skaars - skaarser - skaarsste
  • snaaks - snaakser - snaaksste
  • vars - varser - varsste
  • woes - woester - woesste [2]

Een klinker + 'f'[wysig]

  • dof - dowwer - dofste
  • grof - growwer - grofste
  • laf - lawwer - lafste
  • muf - muwwer - mufste

Een klinker + 'nk'[wysig]

  • lank - langer - langste
  • jonk - jonger - jongste

Dubbele klinker + 'f'[wysig]

  • doof - dower - doofste
  • braaf - brawer - braafste
  • gaaf - gawer - gaafste
  • lief - liewer - liefste

Uitsonderings[wysig]

  • goed - beter - beste (botter?)
  • dood - dood - dood [3]
  • vrek - vrek - vrek [4]
  • baie - meer - meeste
  • veel - meer - meeste
  • bietjie - minder - minste
  • weinig - minder - minste
  • kwaad - kwaaier - kwaadste
  • kwaad - kwater - kwaadste
  • na/naby - nader - naaste
  • nuut - nuwer - nuutste
  • ru - ruwer - ruuste
  • sku - skuwer - skuuste
  • slu - sluwer - sluuste
  • wreed - wreder - wreedste
  • vroeg - eerder - eerste (argaïese gebruik)

Sien ook[wysig]

Verwysings[wysig]

  1. Laatste verwys na tyd (hoe laat is dit). Laaste na volgorde (laaste persoon oor die wenstreep).
  2. Vergelyk:
    Dit was 'n woeste storm wat die dorp geteister het, teenoor:
    Dit was die woesste storm in jare.
  3. Wel dooierig, dooieriger, dooierigste. Bv. Woensdagoggend was my kollegas dooierig, teen Donderdagmiddag was hulle dooieriger en teen Vrydagaand die dooierigste zombies op twee bene.
  4. Wel gevrek, gevrekter, gevrekste.