Trappe van vergelyking
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Trappe van vergelyking is vorme van byvoeglike naamwoorde of bywoorde. 'n Byvoeglike naamwoord in Afrikaans kan drie vorme aanneem om die sterkte van die naamwoord aan te dui. As voorbeeld kan 'n voorwerp as groot, nog groter (meer as net groot) of as die heel grootste beskryf word. Soortgelyk kan 'n partytjie as lekker, nog lekkerder of as die heel lekkerste beskryf word.
Die middelste trap word die vergrotende trap genoem en die laaste trap die oortreffende trap. Die eerste trap is die basis woord. Die vergrotende (tweede) trap is gewoonlik die basis woord + die agtervoegsel 'er'. Die oortreffende (derde) trap is gewoonlik die basis woord + 'ste'.
Voorbeelde [wysig]
Een klinker [wysig]
- dik - dikker - dikste
- dun - dunner - dunste
- vet - vetter - vetste
Een klinker + g [wysig]
- sag - sagter - sagste
- lig - ligter - ligste
- matig - matiger - matigste
- pragtig - pragtiger - pragtigste
- sleg - slegter - slegste
- salig - saliger - saligste
Meer as een klinker [wysig]
- skoon - skoner - skoonste
- laat - later - laatste [1]
- geel - geler - geelste
Dubbele klinkers + g [wysig]
- laag - laer - laagste
- leeg - leër - leegste
- hoog - hoër - hoogste
- droog - droër - droogste
- moeg - moeër - moegste
- vroeg - vroeër - vroegste
Dubbele klinkers of konsonante [wysig]
- vuil - vuiler - vuilste
- koel - koeler - koelste
Dubbele klinkers + d [wysig]
- koud - kouer - koudste
- breed - breër - breedste
- oud - ouer - oudste
Woorde wat op 'n 'r' eindig [wysig]
- bitter - bitterder - bitterste
- dapper - dapperder - dapperste
- donker - donkerder - donkerste
- lekker - lekkerder - lekkerste
- swaar - swaarder - swaarste
- ver - verder - verste
Woorde wat op 'n 's' eindig [wysig]
- los - losser - losste
- boos - boser - boosste
- fluks - flukser - fluksste
- skaars - skaarser - skaarsste
- snaaks - snaakser - snaaksste
- vars - varser - varsste
- woes - woester - woesste [2]
Een klinker + 'f' [wysig]
- dof - dowwer - dofste
- grof - growwer - grofste
- laf - lawwer - lafste
- muf - muwwer - mufste
Een klinker + 'nk' [wysig]
- lank - langer - langste
- jonk - jonger - jongste
Dubbele klinker + 'f' [wysig]
- doof - dower - doofste
- braaf - brawer - braafste
- gaaf - gawer - gaafste
- lief - liewer - liefste
Uitsonderings [wysig]
- goed - beter - beste (botter?)
- dood - dood - dood [3]
- vrek - vrek - vrek [4]
- baie - meer - meeste
- veel - meer - meeste
- bietjie - minder - minste
- weinig - minder - minste
- kwaad - kwaaier - kwaadste
- kwaad - kwater - kwaadste
- na/naby - nader - naaste
- nuut - nuwer - nuutste
- ru - ruwer - ruuste
- sku - skuwer - skuuste
- slu - sluwer - sluuste
- wreed - wreder - wreedste
- vroeg - eerder - eerste (argaïese gebruik)
Sien ook [wysig]
Verwysings [wysig]
- ↑ Laatste verwys na tyd (hoe laat is dit). Laaste na volgorde (laaste persoon oor die wenstreep).
- ↑ Vergelyk:
Dit was 'n woeste storm wat die dorp geteister het, teenoor:
Dit was die woesste storm in jare. - ↑ Wel dooierig, dooieriger, dooierigste. Bv. Woensdagoggend was my kollegas dooierig, teen Donderdagmiddag was hulle dooieriger en teen Vrydagaand die dooierigste zombies op twee bene.
- ↑ Wel gevrek, gevrekker, gevrekste.