Intensiewe

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Laurel en Hardy, een is brandmaer en die ander een spekvet.

Intensiewe vorme of intensiewe adjektiewe, vroeër bekend as versterkte vorme, is byvoeglike naamwoorde in die versterkende graad. Intensiewe vorme word gebruik om 'n sin trefkrag te gee en die taal op te kikker. 'n Voorbeeld hiervan is brandarm, wat baie arm beteken. In Afrikaans word intensiewe vorme altyd vas (as een woord) geskryf, behalwe by wawyd oop, nugter wakker en alom bekend.

Inhoud

Afrikaans [wysig]

Voorbeelde [wysig]

'n Paar voorbeelde van intensiewe:

  • af - morsaf
  • alleen - stokalleen, stoksielalleen, moedersielalleen, vingeralleen, doodalleen, sielalleen, stoksielsaligalleen, mensalleen, vroualleen, manalleen
  • arm - brandarm, doodarm, straatarm
  • bang - dood(s)bang, vrekbang, skytbang (obseen)
  • bedaard - doodbedaard
  • bekend - alom bekend, doodbekend, wêreldbekend, wydbekend
  • bekommerd - doodbekommerd
  • benoud - doodbenoud
  • beroemd - wêreldberoemd
  • bitter - galbitter, alsembitter, aalwynbitter, alweebitter
  • blank - lelieblank, spieëlblank, sneeublank, silwerblank, pêrelblank
  • bleek - doodsbleek, wasbleek, fletsbleek [1]
  • blind - stokblind, stekelblind
  • blink - bottelblink, skitterblink, sweetblink (spiere)
  • blond - bottelblond[2], vlasblond [3]
  • blou - potblou, erdblou[4], baftablou, hemelsblou[5], blouselblou
  • bly - doodbly[6]
  • breed - hemelsbreed
  • bruin - grondbruin, bergbruin (water;stroom), modderbruin [7], vetbruin [8]
  • deur - dwarsdeur
  • diep - enkeldiep, kniediep (kniediep in die moeilikheid; kniediep voordag (douvoordag)), pensdiep, skouerdiep
  • dig - potdig
  • dik - trommeldik, knuppeldik (met sy verwante knepeldik, kneweldik, knubbeldik, knipdik, knippeldik)
  • dom - aartsdom, eseldom, klipsteendom
  • donker - pikdonker, stikdonker, nagdonker, oliedonker[9], skemerdonker[10], gietdonker, angsdonker[11]
  • dood - morsdood, klipdood
  • doof - stokdoof, potdoof
  • droef - kerkhofdroef
  • dronk - smoordronk, stomdronk, stormdronk, papdronk, dikdronk, poepdronk (plat), horingdronk[12], duiseldronk, bibberdronk[13], katdronk, diepdronk, kanondronk
  • droog - kurkdroog, horingdroog, botdroog, tonteldroog
  • dun - plankdun, papierdun, kraakdun (porselein, glas of stem), flenterdun, ragdun, riemdun, naalddun, dennenaalddun[14]
  • duur - peperduur, bitterduur
  • eerlik - doodeerlik
  • eenvoudig - doodeenvoudig
  • eg - goudeg
  • ellendig - doodellendig
  • ernstig - doodernstig
  • flou - stokflou, doodflou
  • fris - perdfris
  • fyn - haarfyn, ragfyn, piekfyn, flenterfyn, naaldfyn, kraakfyn
  • geduldig - doodgeduldig [15]
  • geel - goudgeel, kerriegeel, borriegeel, knalgeel, vlamgeel, kanariegeel, mosterdgeel, giggelgeel (skertsend)
  • gek - stapelgek
  • gelukkig - doodgelukkig, dolgelukkig, sielsgelukkig, stralend gelukkig
  • gesond - blakend gesond, kerngesond[16]
  • gemaklik - doodgemaklik
  • gerus - houtgerus, perdgerus, doodgerus, houtpopgerus
  • gewoon - doodgewoon
  • gevaarlik - doodsgevaarlik
  • gevoelig - fyngevoelig[17]
  • glad - spieëlglad, seepglad, botterglad (tong), aalglad, ivoorglad, masjienglad, satynglad, roomglad[18], blinkglad[19]
  • goed - bittergoed, doodgoed
  • goedkoop - spotgoedkoop, doodgoedkoop
  • graag - dolgraag, bittergraag
  • groen - grasgroen, lowergroen, knalgroen, nylgroen [20], knarsgroen, brommergroen (van jaloesie) [21] [22]
  • groot - reusegroot, lewensgroot
  • grou - loodgrou
  • grys - loodgrys[23]
  • hard - kliphard, ysterhard, keihard, keisteenhard, klipsteenhard, klipsteenkalbashard, skreeuhard, staalhard, steenhard, spykerhard, kwashard [24], rotshard [25]
  • heet - brandheet, snikheet, stikheet, smoorheet, bloedheet
  • helder - glashelder, klokhelder, kristalhelder, jenewerhelder, knalhelder, silwerhelder, skelhelder, stroophelder [26], skreeuhelder (kleure)
  • honger - hondshonger, doodhonger, skreeuhonger, wolfshonger, rasend honger, sterwend honger
  • hoog - hemelhoog, toringhoog, helhoog (in spreektaal gebruik)
  • jammer - doodjammer
  • jonk - bloedjonk, piepjonk
  • kaal - poedelnakendkaal [27] (kyk ook na naak)
  • kalm - doodkalm [28]
  • klaar - klinkklaar
  • klein - piepklein, muisklein, voëltjieklein [29]
  • koel - komkommerkoel, doodkoel[30]
  • koud - yskoud, piskoud (plat), klipkoud
  • krom - hoepelkrom
  • kwaad - smoorkwaad, doodkwaad, booskwaad
  • lam - boeglam
  • lang - ellelange
  • lank - doodlank, lewenslank
  • leeg - dolleeg
  • lelik - skreeulelik, skreelelik, skulelik, hondlelik, foeilelik, blêrlelik, vreklelik[31]
  • lekker - smullekker, watertandlekker, vreklekker, vingerleklekker
  • lewendig - springlewendig
  • lig - veerlig, vlinderlig, strooiligte (vermaak), helderlig, klaarlig
  • luiters - doodluiters [32]
  • maer - brandmaer, biltongmaer (informeel), doodmaer, plankmaer, seningmaer, vrekmaer
  • mak - hondmak, skaapmak[33], doodmak[34]
  • maklik - doodmaklik, spotmaklik
  • min - bloedmin
  • mislik - kotsmislik (plat)
  • moeg - doodmoeg, stokmoeg
  • mooi - beeldskoon, popmooi, prentjiemooi, wondermooi, beeldmooi, blinkmooi, feetjiemooi, poskaartmooi, sprokiesmooi, vrekmooi
  • naak (nakend) - poedelnaak (-nakend), spiernaak, splinternakend, moedernaak
  • nat - papnat, sopnat, waternat, papsopnat, watersopnat, druipnat, kletsnat, sweetnat [35]
  • netjies - kraaknetjies
  • nodig - broodnodig, hoognodig
  • nugter - doodnugter
  • nuut - splinternuut, spiksplinternuut, winkelnuut, kraaknuut [36], blinknuut, gloednuut, vonkelnuut, pronknuwe, skelnuut[37]
  • ongelukkig - sielsongelukkig, doodongelukkig
  • onnosel - kliponnosel, stomonnosel, domonnosel
  • onskuldig - doodonskuldig
  • oop - wawyd oop
  • oud - stokoud, horingoud, beenoud, oeroud[38]
  • oranje - skeloranje [39]
  • orent - penorent
  • pers - skreeupers, pimpelpers
  • pienk - skelpienk [40] knalpienk, skokpienk, skreepienk, skreeupienk, uitkloppienk, felpienk, fokkieng pienk (vulgêr; shocking + fok) [41]
  • raak - doodraak - ('n hou doodraak slaan)
  • reg - doodreg [42]
  • regop - penregop, kersregop, kiertsregop
  • reguit - pylreguit, penreguit, reëlreguit, koeëlreguit
  • rein - hemelrein, engelrein
  • rond - koeëlrond, appelrond (gesig)
  • rooi - bloedrooi, skarlakenrooi, knalrooi, krasrooi, tamatierooi [43], bitterrooi [44], oorlogrooi [45], vlamrooi (hare) [46]
  • ryk - skatryk, bossiesryk, stinkryk, vrotryk
  • ryp - papryp, doodryp (vrugte)
  • saai - doodsaai (vervelend)
  • saf - papsaf
  • sag - papsag, doeksag/doeksaf, satynsag, troetelsag, murgsag, fluweelsagte (stem), katsag [47], engelsag [48]
  • seker - doodseker, klipseker
  • sekuur - fynsekuur
  • siek - hondsiek, doodsiek[49]
  • sindelik - kraaksindelik
  • skaam - doodskaam
  • skeef - windskeef
  • skelm - jakkalsskelm
  • skerp - vlymskerp, elsskerp, haarskerp (van foto's gesê), rasperskerp
  • skoon - silwerskoon, wonderskoon, beeldskoon, kraakskoon, blinkskoon[50], kristalskoon [51]
  • skraal - rietskraal
  • slap - papslap
  • sleg - daggasleg, vreksleg, vrotsleg, hondsleg, kaksleg (obseen)
  • snaaks - skreeusnaaks, skreesnaaks, rasend snaaks[52]
  • snel - blitssnel, bliksemsnel, koeëlsnel, pylsnel, rasendsnel
  • soet - suikersoet, stroopsoet
  • sout - pekelsout
  • stadig - doodstadig [53]
  • sterk - ystersterk, wondersterk, reusesterk, stormsterk (wind), oersterk
  • stil - doodstil, tjoepstil, botstil, stokstil, muisstil, grafstil, kerkstil, kerkhofstil, klipstil
  • styf - stokstyf, boomstyf (argaïes saam met liggaamsdele/ledemate gebruik; ook boomvas), snaarstyf (draad, senuwees, spanning, situasie), kraanstyf [54], kraakstyf, klipstyf
  • suinig - vreksuinig, stiksuinig
  • suiwer - kristalsuiwer, glassuiwer (klank)
  • suur - asynsuur
  • swaar - loodswaar, klipswaar
  • swak - kuikenswak, doodswak, hoenderswak
  • swart - pikswart, gitswart, pikgitswart, roetswart, koolswart, (pik)gietswart
  • toe - bottoe, pottoe
  • taai - seningtaai, biltongtaai, hondstaai, karootaai (plant), rateltaai, rubbertaai
  • tevrede - doodtevrede
  • vaal - asvaal, muisvaal, roetvaal[55]
  • vars - neutvars, oondvars, kraakvars, kersvers (of kersvars), douvars, kekkelvars (informeel), tuinvars, reënvars (grond, lug, groente ens.), seevars, stoomvars (gebak), lentevars (blomme, huis, voorkoms), bloedvars[56]
  • vas - rotsvas, doodvas, bankvas[57], paalvas (blik, kyk, uitdrukking; houding; feit of stelling), klipvas
  • veilig - doodveilig
  • verbaas - stomverbaas [58]
  • vererg - doodvererg
  • verlief - smoorverlief, doodverlief, dolverlief, malverlief [59]
  • vervelend - stomvervelend, doodvervelend
  • vet - blinkvet, spekvet, moddervet
  • vinnig - blitsvinnig, helvinnig, kwikvinnig [60]
  • vol - stampvol, propvol, barstensvol, tjokvol, tjok-en-blok vol (informeel), boordensvol[61] (ongewoon), skepvol [62], windvol[63]
  • vreemd - wildvreemd, wondervreemd
  • vriendelik - katvriendelik
  • vrot - papvrot
  • vry - voëlvry, skotvry
  • wakker - nugter wakker, haaswakker
  • warm - vuurwarm, gloeiwarm, rooiwarm, skroeiwarm, smoorwarm, snikwarm, stikwarm, witwarm, wreedwarm, helwarm
  • weinig - bloedweinig, broodweinig
  • wit - spierwit, raapwit, melkwit, krytwit, sneeuwit, wolkwit [64], haelwit [65], meelwit [66], lakenwit [67], wolwit, skitterwit
  • wyd - wawyd, wêreldwyd

Nederlands [wysig]

In Nederlands kan versterkte adjectieven ook vir verskillende beklemtonings in spesifieke kontekste gebruik word. So kan gortdroog gebruik word vir 'n vervelige (saai) boek en kurkdroog vir klimaat, of beeldschoon gesê geword van vroue en brandschoon van linnegoed.

In 'n 2007-opname is 'n sekere aantal Nederlandse en Belgiese studente tussen 18 en 25 jaar oud gevra om die onderstaande byvoeglike naamwoorde (in vetdruk) in die spesifieke konteks van die voorbeeldsin te versterk. Die respondente is toegelaat om meer as een moontlikheid neer te pen:[68]

  • alleen: moederziel alleen, zielsalleen, doodalleen.
  • arm: straatarm, doodarm, hondsarm, broodarm, superarm, keiarm
  • bang: doodsbang, superbang, doodbang, hondsbang.
  • bekend: superbekend, alombekend, overbekend, wereldbekend, oerbekend, gigabekend, megabekend, welbekend.
  • bezopen: straalbezopen, strontbezopen, ladderzat, stomdronken, ladderbezopen.
  • bleek: lijkbleek, doodsbleek, lijkwit, witbleek.
  • blij: dolblij, superblij, reuzeblij, keiblij, zielsblij, doodblij, razendblij, doodsblij, hondsblij.
  • breed: kamerbreed, superbreed, megabreed, hemelsbreed, keibreed, duimbreed, stratenbreed, ultrabreed, oeverbreed, schouderbreed, gevelbreed, duimenbreed.
  • dom: oliedom, oerdom, keidom, megadom, steendom, ezelsdom, oerstom, oliekoekerdom, aartsdom.
  • donker: pikdonker, stikdonker, pikkedonker, aardedonker, aardsdonker, stekedonker, steendonker, aarddonker, aartsdonker, stikkedonker, oerdonker.
  • dood: morsdood, steendood.
  • dronken: stomdronken, ladderzat, steendronken, lamdronken, blauwdronken, straalbezopen.
  • dun: flinterdun, splinterdun, ultradun, extradun, superdun, filterdun, ragfijn, papierdun, vliesdun.
  • duur: peperduur, superduur, keiduur, pokkeduur, stikduur, strontduur, tyfusduur, steenduur.
  • eenvoudig: doodeenvoudig, poepeenvoudig, supereenvoudig, poepsimpel, simpeleenvoudig, doodsimpel, supersimpel.
  • ellendig: doodellendig, superellendig, doodsellendig, kei-ellendig, oerellendig, strontellendig, straatellendig, bere-ellendig, allerellendigst, zielsellendig, doodongelukkig, hondsellendig.
  • gek: stapelgek, knettergek, knotsgek, goedgek, supergek.
  • gelukkig: dolgelukkig, doodgelukkig, zielsgelukkig, overgelukkig, supergelukkig, reuzegelukkig, dolblij, ingelukkig.
  • gevaarlijk: levensgevaarlijk, supergevaarlijk, aartsgevaarlijk, doodsgevaarlijk, keigevaarlijk, reuzegevaarlijk, doodgevaarlijk, megagevaarlijk.
  • goed: beregoed, supergoed, steengoed, keigoed, megagoed, ingoed, reuzegoed, retegoed.
  • goedkoop: spotgoedkoop, supergoedkoop, megagoedkoop, ultragoedkoop.
  • groot: reuzegroot, supergroot, megagroot, levensgroot, beregroot, keigroot.
  • gruwelijk: doodgruwelijk, aartsgruwelijk, supergruwelijk, keigruwelijk, oergruwelijk, godsgruwelijk.
  • heet: bloedheet, superheet, snikheet, kokendheet, loeiheet, vuurheet, gloedheet, keiheet, pokkenheet, stikheet.
  • hoog: torenhoog, huizenhoog, superhoog, megahoog, metershoog, mijlenhoog, reuzehoog, hemelhoog, kilometershoog, wolkenhoog, knetterhoog.
  • jaloers: stikjaloers, superjaloers, doodjaloers, hondejaloers, strontjaloers, zielsjaloers, megajaloers, aartsjaloers.
  • jong: piepjong, superjong, berejong, kei-jong, megajong, bloedjong.
  • kalm: doodkalm, doodskalm, ijskalm.
  • lekker: superlekker, kiplekker, keilekker, berelekker, reuzelekker, megalekker, steenlekker, doodlekker, hemelslekker, ovenlekker, overheerlijk.
  • lief: poeslief, superlief, doodlief, keilief, hondslief, megalief.
  • lui: superlui, aartslui, aardslui, hondslui, keilui, oerlui, doodlui, vetlui, megalui, berelui.
  • mager: graatmager, doodmager, broodmager, keimager, supermager, latmager.
  • moe: doodmoe, hondsmoe, supermoe.
  • naakt: poedelnaakt, spiernaakt, piemelnaakt.
  • nat: kletsnat, doornat, kleddernat, zeiknat, drijfnat, strontnat, druipnat, zuipnat, kliedernat.
  • nieuw: gloednieuw, splinternieuw, spiksplinternieuw, nagelnieuw, gladnieuw, ultranieuw.
  • rijk: schatrijk, steenrijk, superrijk, poeprijk, smoorrijk, keirijk, stinkrijk, strontrijk.
  • saai: oersaai, doodsaai, keisaai, megasaai, beresaai, supersaai, bloedsaai, pokkesaai, apesaai, doodvervelend.
  • serieus: bloedserieus, doodserieus, doodernstig, stikserieus.
  • trots: ape(n)trots, beretrots, supertrots, megatrots, reuzetrots.
  • verbaasd: stomverbaasd, superverbaasd, keiverbaasd.
  • vers: dagvers, supervers, kakelvers, kersvers, levensvers, kraakvers, marktvers, slachtvers, visvers, vriesvers, poepvers, botervers, krakelvers, diepvriesvers.
  • vervelend: oervervelend, stomvervelend, doodvervelend, strontvervelend, supervervelend, rotvervelend, stiervervelend, stikvervelend, stinkvervelend.
  • vlug: vliegensvlug, supervlug, razendvlug, razendsnel, keivlug, kattenrap, vingervlug.
  • vreemd: supervreemd, keivreemd, knalvreemd, wereldvreemd.
  • ziek: doodziek, hondsziek, keiziek, megaziek, paardeziek, strontziek.
  • zoet: mier(en)zoet, suikerzoet, superzoet, megazoet, honingzoet, overzoet, koekezoet, peperzoet, zeemzoet.
  • zot: stapelzot, apezot, stapelgek, superzot, stekezot, keizot, stikzot, toppezot, tokkezot, megazot, dolzot, oerzot, ladderzot, knetterzot, knettergek.

Verwysings [wysig]

  1. Soos verskyn op bl.122 van Die heidendogters jubel, Riana Scheepers, 1995: Sy is fletsbleek.
  2. Soos verskyn op bl. 60 van Dansmaat, Elsa Joubert, 1993: "Wounded," sê die bottelblonde vrou in die rooi geweefde jurk, "not my body, but my heart. I stoot in Budapest wen the tenks come in. My heart breaks. My heart still broken."
  3. Ferreira Jeanette. 1995. Die onsterflikes. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 10: Die liggaamsbou volmaak, die hare vlasblond en dig, die gesig sterk, met 'n vasberade uitdrukking in die ondeurdringbare blou van die oë.
  4. De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.934: Sy kon dit aanvoel in die lug; / in die erdblou Spaanse lug / kon sy haar verlange voel versprei.
  5. Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.67
  6. Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.67
  7. De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.941: vir die modderbruin konvooi wat dwars- / oor die landskap soos 'n ruspe knars.
  8. De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.941: maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, / vetbruin sooie en groen / weiding, wolkwit troppe, 'n bron,
  9. Soos verskyn op bl.64 van Die ambassadeur, André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): Die rivier is 'n trae, oliedonker strook onder die ligte van die brug verby.
  10. Soos verskyn op bl. 204 van Die ambassadeur, André P. Brink, 1963 (Sewende druk 1984): Die skemerdonker garage wat altyd na vars strooi geruik het, en effens muwwerig, en iets na teer of olie.
  11. Viljoen, Fanie. 2010. In die huis van nagskimme was daar... In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. 13 Spookstories. Pretoria:LAPA Uitgewers. bl. 72 Dirk en Pierre het glo deur die angsdonker veld na die leë ou huis toe gesluip.
  12. Marais, Danie. 2006. In die buitenste ruimte. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.77-78 (Bundesstraße 51): ...en die lawaaierige bloeisels wat vir jou tong uitsteek / is om soos 'n horingdronk cowboy / die oorbodige landskap soos leë bierbotteltjies / van die tafel te wil afvee...
  13. Brink, André P. 1965. Orgie. Kaapstad: John Malherbe Edms. Bpk. bl.83: Kom terug na my, kom terug duiseldronk, bibberdronk dronk
  14. Steenberg, Elsabe. 1987. O, om te fluit. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 32: Sy sing so dennenaalddun dat die ou kabouter die klip laat val en sy hande onder sy baard vou.
  15. Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.68
  16. Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.68
  17. Fourie, Pieter. 2002. Ek, Anna van Wyk. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 19: STEM: Is dit nie net 'n geval van 'n fyngevoelige kind wat 'n insident nie kon verwerk nie?
  18. Venter, De Waal. 1988. Vyffff. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.58: Ons styg roomglad op en doen ons eerste sprong.
  19. Venter, De Waal. 1992. Mieg se kort en lang middag. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 7: Hy kyk 'n rukkie aandagtig daarna en vat dan versigtig aan die blinkgladde oppervlak van die kleinste enetjie, dan aan 'n ander een en streel lig oor die grote.
  20. De Lange, Johann. 2008. Correspondences. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.938: van sy welige krag is weinig oor: / uitgekalf, flanke modderdik gestol, / die blinkvet rug in dongas uitgehol, / het tyd, langsaam in 'n delta verstrik, / die nylgroen oë moerassig toegeslik.
  21. Hambidge, Joan. 'n Belydenis van 'n geskryfde: Joan Hambidge (LitNET) : Die roman beslaan 244 bladsye, is uitgegee deur Tafelberg en gaan alle gefrustreerde joernaliste wat nog altyd ’n roman oor Naspers wou skryf, brommergroen van jaloesie maak.
  22. Hambidge, Joan. 1990. Prys vir slegste Afrikaanse digbundel (Beeld): Dié vers se onsubtiele beeld en toepassing word so grotesk uitgevoer dat 'n mens dit nie kan vergeet nie en die wyse waarop die natuur in seksuele beelde beskryf word, sou De Sade brommergroen van jaloesie gehad het.
  23. Venter, De Waal. 1992. Mieg se kort en lang middag. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 41: Sy wys oor die water en dan sien hy die swart driehoekvorms van haaivinne in die loodgrys water, voor dit agter 'n golf verdwyn.
  24. De Lange, Johann. 2008. Alpebok. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.940-941: die klipram las / sy kloutjie voeg- / vas in 'n klip- / lys in hy knak / sy knie en / hys hom rats / die saagtand-/ kransrif uit - / teen sy kop / perfekte frats kwas- / hard soos skroef- / draad gedraai / lê die groewe / van die nautilus / en onder hoewe / kletter oerklip / van 'n baai
  25. Venter, De Waal. 1984. Die vyf-millimeter-avontuur. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.86: Uit hierdie kol wat rotshard aan die plastiek van die pyp vassit, groei die tou waarmee hulle opgeklim het.
  26. De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: 1 / Die dag krimp. Die klok lui stroophelder.
  27. Smit, Bartho. 2008. Die Keiser. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.3: KULTUUR: Dis juis ons grootste bedreiging - die hitte. As ons eers aan die hitte begin toegee en maar ons klere begin afgooi, dan staan ons netnou poedelnakendkaal voor die wêreld - soos ons Majesteit se vader - en waar's ons beskawing dán?
  28. Aspe, Pieter. 2011. Die Midasmoorde (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA-Uitgewers. Bl. 52: Dit gebeur selde dat julle 'n moordsaak kry en jy sê doodkalm : uitstekend.
  29. Hambidge, Joan. 2008. Uit: My ou Dad, 'n reeks. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.1003: Sy's voëltjieklein , / broos soos 'n eierdop / rats soos 'n raaf / skraal soos 'n tinktinkie...
  30. Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.69
  31. Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.69
  32. Fourie, Pieter. 2002. Ek, Anna van Wyk. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 92: Dit het gebeur, presies só gebeur. Doodluiters asof daar gepraat word oor die weer of die dag se gebeure in die wingerd.
  33. Soos verskyn op bl. 75 van 'n Annerster soort, Thijs Nel, 1997: Die vis is skaapmak.
  34. Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.69
  35. Steyn, Ilse. 1998. Liefde in die ruimte. Pretoria: J.P. van der Walt en Seun. Bl. 119: Sy klap liggies teen sy sweetnat wang.
  36. Soos verskyn op bl. 99 van My Kubaan, Etienne van Heerden, 1983:Geel soos van 'n eiland, vreemd met die fyn neusvleuels en die sensuele neusvleuels het hy uit die skaduwee gestap 'n plas son binne, sy roomkleurige uniform kraaknuut en hiperkorrek aan sy lyf.
  37. Bloemhof, François. 1991. Die nag het net een oog. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. Bl. 34: Sy het skynbaar nou eers agtergekom dat daar klandisie is, of miskien ook nie, want die naels wat die spyskaarte - met 'n rooi-en-wit geruite patroon... - voor hulle neersit, glim van 'n skelnuwe laag lak.
  38. Venter, De Waal. 1992. Mieg se kort en lang middag. Somerset-Wes: Queillerie-Uitgewers. Bl. 101: Die son skyn oor die oeroue, steriele maanlandskap en straal energie uit oor die klein groen wêreldjie waar Daaf se plante so welig groei.
  39. Kirsten, Jaco. 2009. Om na 'n wit plafon te staar. Kaapstad:Tafelberg Uitgewers. bl.116: Pylgewere en 'n skeloranje boei.
  40. Soos verskyn op bl. 34 en 41 van Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis, Yvonne Botha, 1996: Boonop is alle oppervlakke die aakligste kombinasie van olyfgroen, pers, oranje en skelpienk;Kommandeur Secundo het al byna al sy skelpienk hare uit sy kop getrek terwyl hy saggies, met sy oë toe, voorraadopnames geprewel het.
  41. Scheepers, Riana. 1995. Nou lieg jy mos, Katriena! Pretoria:JP van der Walt. Bl. 80: Toe raak sy naderhand ongedurig en skree sommer vir Vaselina daar op die steppies: "Ek soek nie die gryspienk daar onner nie, ek soek daai fokkieng pienk heel bo"
  42. Venter, De Waal. 1984. Die vyf-millimeter-avontuur. Kaapstad: Human & Rousseau. Bl.25: "Alles is doodreg, ou maat," lag hy.
  43. Soos verskyn op bl. 9 van Sending na Planeet 55-7:Die Artaarse koffie-krisis, Yvonne Botha, 1996: Sy gesig word tamatierooi.
  44. Marais, Danie. 2009. Al is die maan 'n misverstand. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.23 (Asseblief II): Onthou, Marais, niks was ooit soos jy gedink het / dit gaan wees nie - / jou laaste liefde het jou / "Alles Schlechte!" toegewens / voor sy vir altyd / met haar bitterrooi Volkswagen Polo / weggery het...
  45. Marais, Danie. 2006. In die buitenste ruimte. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.85 (Barcelona - 2 en 'n ½ jaar later): en jou bril is donker en jou top is oorlogrooi
  46. Diedericks-Hugo, Carina. 2011. Permanente ink. Pretoria: LAPA Uitgewers. Bl. 8: Robert met sy vlamrooi hare wat dink die lewe is 'n enorme grap.
  47. Marais, Danie. 2009. Al is die maan 'n misverstand. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.27 (Groot was my verbasing): Ek het oor jou vel gestreel / en die bang nag het katsag in my skoot opgekrul.
  48. Ferreira, Jeanette. 1995. Die onsterflikes. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 76: Behalwe die weerloosheid van 'n bokkie, behalwe die engelsagte soetheid en skoonheid, behalwe die vlymskerp intellek en die gevatte sarkasme, sou daar uiteindelik tog vuur in die vou van haar donkerrooi mantel verskuil wees, hartstogtelike asem en begeerte as hy sou . . . ?
  49. Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.70
  50. Soos verskyn op bl. 9 van Monsterduiwe, Lien Roux-de Jager, 2001: Hy kan nie help om die dorp met die kliniese ruimtestasie en die blinkskoon tuig te vergelyk nie.
  51. De Wit, Andries. 1989. Operasie bom. Tafelberg-uitgewers. Bl. 20: Chris en Linda kyk asemloos om hulle rond: die kolossale span van Springbok se vlerke bo hulle, miljarde sterre reg rondom en 'n kristalskoon planeet onder hulle.
  52. Steyn, Ilse. 1996. Prinses in die ruimte. Parow: JP van der Walt en Seuns. Bl.52 Dit mag vir jou rasend snaaks wees om so 'n grappie met 'n agterlike Aardmens en die onbelangrikste van jou bemanning te maak, maar laat ek jou vertel, Kaptein: ek sou nie met jou getrou het al was jy die laaste man in die heelal nie!
  53. Groenewald, P.W.J. 1944. Praat en skryf Afrikaans: hulpboek vir Engelssprekende leerlinge. Shuter and Shooter Publishers: Pietermaritzburg. bl.70
  54. De Lange, Johann. 2008. Kusdorp. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.937: Hier veg die see sy landgoed terug: / dit sien mens aan die soutsweet / teen 'n ruit, 'n windpomp kraanstyf /vasgeroes, bome deur die seewind / teruggedryf, 'n plaag duiwe / op 'n weggeroesde dak.
  55. Van Rooyen, Piet. 2005. Akwarius. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 19: Deur aangewasemde ruite kan hy meeue in mistroostige groepies op die kaai sien sit, sommige helderwit, ander roetvaal
  56. Viljoen, Fanie. 2010. Modderdonker Christiaan. In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. 13 Spookstories. Pretoria:LAPA Uitgewers. bl. 31 In my het 'n droom nog bloedvars gebroei.
  57. Smit, Bartho. 2008. Die Keiser. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.55: KEISERIN: Dis 'n lieflike dag buite, Majesteit. Hulle sê daar's nie meer plek vir 'n muis langs die strate nie - die mense staan bankvas ingeryg om ons optog te sien.
  58. Aspe, Pieter. 2011. Die Midasmoorde (Afrikaanse vertaling deur Daniel Hugo). Pretoria: LAPA-Uitgewers. Bl. 157: Croos luister stomverbaas.
  59. Marais, Danie. 2009. Al is die maan 'n misverstand. Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.92 (Help): Toe ek malverlief was op jou / het jy sag en kaal vir my dankie, dankie gesê: / "Dankie dat jy my raakgesien het."
  60. De Lange, Johann. 2008. Oer. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.942: 'n oog soos jaspis en kwik- / vinnig, blits sonder deernis,
  61. De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: Die ouspens is boordensvol bottels.
  62. De Lange, Johann. 2008. Laatherfs. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.935: Die knus kombuis is skepvol skottels / heuning, room en deeg. Voëls in pare verlaat hul neste onder geute.
  63. De Lange, Johann. 2008. Vrywillige balling. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.934: Sy het voor die ruit bly staan / en sy het ruim en sterk gevoel / en haar hande was windvol papiere
  64. De Lange, Johann. 2008. Inval. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.941: maak plek vir die ysblou lug, / vir klitsgras tussen landerye, / vetbruin sooie en groen / weiding, wolkwit troppe, 'n bron,
  65. Hambidge, Joan. 2008. My jeug. In: Brink, André P. (samest.) Groot Verseboek. (Eerste uitgawe in drie dele). Kaapstad:Tafelberg-Uitgewers. bl.998: Ek loop deur die nuwe huis; / besigtig alles voetjie vir voetjie: / 'n engel wat harp speel / voor die hemelpoorte; / die Bybel-in-kalfsleer; / 'n skildery / wat iets uitblaker / van "haelwit gestapelde wolke" / en vele boeke oor die politiek / deur Verwoerd en Malan, / die wysvinger van P.W. / ook hier verewig.
  66. Ferreira Jeanette. 1995. Die onsterflikes. Kaapstad: Human & Rousseau. bl. 9: Maar die ontvangsdame het reeds begin om op die Nederlanders met hulle meelwit hare en hulle pienkgebrande velle, se talryke vrae te probeer antwoord.
  67. Van den Heever, C.M. 1939. Laat vrugte Kaapstad: Nasionale Pers. 127-128: Mense kuier daarheen aan en vir 'n oomblik kyk hulle na die uitgeleefde, bleekgeel gesig, nou klein en verrimpel onder haar wit mussie, na die taai hande, wat soveel gewerk, soveel dinge op hulle regte plek laat staan het, lakenwit hande wat nou vir goed gekruis lê op haar bors, op die wit nagkleed wat sy eenmaal, jare, jare gelede gedra het gedurende haar wittebroodsdae.
  68. Het gebruik van samengestelde adjectieven met een versterkend betekenisaspect in het Nederlands Philippe Hiligsmann & Christine Meurs

Sien ook [wysig]