Waarnemingshorison

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

’n Waarnemingshorison of gebeurtenishorison is in natuurkunde ’n grens in ruimtetyd van waaragter inligting (in die vorm van materie of lig) nie meer ’n bepaalde ander punt kan bereik nie. ’n Waarnemingshorison is relatief en kan vir verskillende waarnemers op verskillende plekke voorkom.

Algemeen[wysig]

’n Waarnemingshorison is nie altyd staties nie. Vanweë die algemene snelheidsgrens waarvolgens niks vinniger as lig kan beweeg nie, verskil die waarnemingshorison van plek tot plek. ’n Sonuitbarsting sal ná sowat agt minute op die Aarde sigbaar wees. Die waarnemingshorison is hier ’n bolskil wat van die Son af in die rigting van die Aarde beweeg teen die snelheid van lig.

Swartkolk[wysig]

BH-no-escape-1 af.svg
Ver weg van die swartkolk kan ’n deeltjie in enige rigting beweeg. Dit word net beperk deur die snelheid van lig.
BH-no-escape-2 af.svg
Nader aan die swartkolk raak ruimtetyd verwronge. Daar is meer bane in die rigting van die swartkolk as weg van die swartkolk.
BH-no-escape-3 af.svg
Agter die waarnemingshorison bring alle bane die deeltjie nader aan die middel van die swartkolk. Dit is nou onmoontlik vir die deeltjie om te ontsnap.

Een van die algemeenste plekke waar ’n waarnemingshorison voorkom, is by ’n swartkolk. Alles wat binne die Schwarzschild-radius voorkom, lê agter die horison en kan dus nie van buite af gesien word nie weens die geweldige swaartekrag, waarvan nie eens lig kan ontsnap nie.

Waarneembare heelal[wysig]

Die heelal wat ons waarneem, het ’n waarnemingshorison van ongeveer 46,5 miljard ligjare. Ons kan dus niks sien wat verder weg van die Aarde af lê nie. Die heelal is wel net 13,8 miljard jaar oud en daar word dikwels gemeen ons kan dus niks sien wat verder as 13,8 miljard ligjare weg lê nie. Daar moet egter in gedagte gehou word dat die heelal voortdurend aan die uitdy is en daarom is die maksimum afstand van waarneembare voorwerpe heelwat verder as 13,8 miljoen ligjare.[1][2]

Sien ook[wysig]

Verwysings[wysig]

Eksterne skakels[wysig]