Ampere

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Die ampere (simbool: A), dikwels verkort tot amp, [1] is die SI-basiseenheid van elektriese stroom,[2][3] [4] vernoem na die Franse wiskundige en fisikus André-Marie Ampère (1775–1836), wat saam met die Deense fisikus Hans Christian Oersted as die vader van elektromagnetisme beskou word.

Volgens die 2019-herdefinisie van die SI-basis-eenhede word die ampere gedefinieer deur die grootte van die elementêre lading te stel op 1,602176634×10−19,[2] wat beteken 'n ampere is 'n elektriese stroom gelykstaande aan 1019 elementêre ladings wat elke 1,602176634 sekondes verbygaan. Voor die herdefinisie is die ampere gedefinieer as die stroom wat deur 2 parallelle drade 1 meter uitmekaar gevoer moet word om 'n magnetiese krag van 2×10−7 newton per meter te produseer.

Die ampere is vernoem na die Franse fisikus en wiskundige André-Marie Ampère (1775–1836), wat elektromagnetisme bestudeer het en die grondslag van elektrodinamika gelê het. Ter erkenning van Ampère se bydraes tot die skepping van moderne elektriese wetenskap, het 'n internasionale konvensie, onderteken by die 1881 International Exposition of Electricity, die ampere as 'n standaardeenheid van elektriese meting vir elektriese stroom vasgestel.

Voormalige definisie in die SI[wysig | wysig bron]

Tot 2019 het die SI die ampere soos volg gedefinieer:

Die ampère is daardie konstante stroom wat, as dit in twee reguit parallelle geleiers van oneindige lengte, van weglaatbare sirkelvormige deursnee gehandhaaf word, en een meter van mekaar in vakuum geplaas word, tussen hierdie geleiers 'n krag gelykstaande aan 2×10−7 newton per meter lengte.[5]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. "Bureau International des Poids et Mesures" (PDF). 2006. p. 130. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 14 Augustus 2017. Besoek op 21 November 2011.
  2. 2,0 2,1 BIPM (20 Mei 2019). "Mise en pratique for the definition of the ampere in the SI". BIPM. Besoek op 18 Februarie 2022.
  3. SI brochure 
  4. Base unit definitions: Ampere Geargiveer op Wayback Machine Physics.nist.gov. Retrieved on 28 September 2010.
  5. Monk, Paul MS (2004), Physical Chemistry: Understanding our Chemical World, John Wiley & Sons, ISBN 0-471-49180-2, https://books.google.com/books?id=LupAi35QjhoC&q=ampere+definition+si&pg=PA16 

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]