Dr. D.F. du Toit

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Merge-arrows.svg   Hierdie artikel behoort versmelt te word met Daniël Francois du Toit.

D.F. du Toit (1853–1918; beter bekend as Dokter) was ’n lid van die Genootskap van Regte Afrikaners, wat die stryd om erkenning van Afrikaans as taal tydens die Eerste Afrikaanse Taalbeweging gelei het. Hy moet nie verwar word met D.F. du Toit (Oom Lokomotief) nie. Hy is wel familie van die broers S.J. du Toit en D.F. du Toit.[1]

Lewe en werk[wysig | wysig bron]

Daniël Francois du Toit is op 21 November 1853 op die plaas Nauwbepaald in Daljosafat gebore. Hierdie plaas is ’n gedeelte van die oorspronklike familieplaas Kleinbosch. Sy ouers is Daniël Francois du Toit en Maria Magdalena Malan.[2] In sy jeugjare werk hy op sy vader se wynplaas en die resultaat is dat hy nie veel skoolopleiding gekry het nie, hoewel hy tog enkele jare die wykskool in Daljosafat bywoon. Aangesien hy altyd ’n medisyne tassie by hom gedra het, kry hy die bynaam van “Dokter”. In 1873 gaan hy saam met ds. S.J. du Toit na die Transvaal wanneer laasgenoemde hier oral die Woord bedien met die oog op ’n beroep. Hy is op 14 Augustus 1875 ’n stigterslid van die Genootskap van Regte Afrikaners en is ’n groot kampvegter vir die erkenning van Afrikaans.[3]

As bestuurder van die drukpers in die huis van Gideon Malherbe in die Paarl vanaf 1875 is hy verantwoordelik vir die druk van Di Patriot en al die boeke van die G.R.A. is ook deur hom gedruk. Na die ondergang van Di Patriot in 1897 keer hy as boer terug na die familieplaas.

In die Paarl is hy verkies tot lid van die raad van die munisipaliteit en hy dien ook as burgemeester. Hy is getroud met Margaretha Magdalena van Nierop (gebore 6 Februarie 1860 en oorlede op 4 November 1916) en hulle het vyf kinders. Die twee seuns is die latere prof. Daniël Francois du Toit van Stellenbosch en die latere dr. Petrus Johann du Toit, opvolger van sir Arnold Theiler op Onderstepoort. Die drie dogters is Margaretha Magdalena,  Maria Catharina en Anna Dorothea.[2]

Dokter is op 3 April 1918 oorlede en is begrawe in die familiebegraafplaas op die plaas Kleinbosch in Daljosafat, waar S.J. du Toit en P.J. Malherbe ook begrawe is.[4]

Belang vir Afrikaans[wysig | wysig bron]

Hoewel hy nie self geskryf en gepubliseer het nie, is hy van besondere belang vir Afrikaans weens sy lidmaatskap van die G.R.A. en sy betrokkenheid by die publikasie van Di Patriot en vele ander van die vroegste Afrikaanse geskrifte.

Verwysings[wysig | wysig bron]

Boeke[wysig | wysig bron]

  • Bouwer, Alba. Afrikaans 100. Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe 1975
  • Dekker, G. Afrikaanse Literatuurgeskiedenis. Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
  • Grové, A.P. Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans. Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
  • Kannemeyer, J.C. Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1. Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984
  • Kannemeyer, J.C. Die Afrikaanse literatuur 1652–2004. Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
  • Totius. Ds. S.J. du Toit in weg en werk. Versamelde werke 9. Tafelberg-Uitgewers Beperk Eeufees-uitgawe 1977

Ander verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Geni: http://www.geni.com/discussions/136043?by_or_about=6000000009501697722
  2. 2,0 2,1 Geni: http://www.geni.com/people/Dani%C3%ABl-Francois-du-Toit/6000000026478672912
  3. Nienaber, P.J. Helde van ons taal. Die Taalgenoot, Augustus 1975
  4. Kotzé, D.J. Hier lê die G.R.A.-leiers begrawe. Die Huisgenoot, 15 Augustus 1975