Gammelstad

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Gammelstad
Gammelstaden
Gammelstad kerkstad
Gammelstad kerkstad
Ligging van Gammelstad op 'n kaart (Swede)
Gammelstad
Gammelstad
Ligging van Gammelstad in Swede
Koördinate: 65°38′20″N 22°00′50″O / 65.63889°N 22.01389°O / 65.63889; 22.01389Koördinate: 65°38′20″N 22°00′50″O / 65.63889°N 22.01389°O / 65.63889; 22.01389
Administrasie
Land Swede
Provinsie Norrbotten
Distrik Norrbotten län
Munisipaliteit Luleå Munisipaliteit
Oppervlak[1]
 - Stad 6,17 km²  (2,4 vk m)
Bevolking (31 Desember 2005)[1]
 - Stad 4 892
 - Digtheid 793/km² (2 053,9/myl2)
Tydsone SET (UTC+1)
 - Somer (DST) SEST (UTC+2)
Poskode 954 XX

Gammelstad is 'n nedersetting naby die Noord-Sweedse stad Luleå waarna dikwels as dié stad se oudste deel verwys word. Dit het as 'n tipiese kerkdorp met 408 huisies rondom die plaaslike steenkerk uit die 14de eeu ontstaan.

Gammelstad word as die bes bewaarde kerkdorp in Swede beskou en is deur UNESCO in 1996 as wêrelderfenisgebied gelys.

Die tradisie van kerkdorpe[wysig | wysig bron]

In die ylbevolkte noorde van Swede het tientalle van sogenaamde kyrkstäder of kerkdorpies met 'n kerk en 'n aantal klein huise ontstaan wat deur die bevolking van verafgeleë nedersettings net op kerklike feesdae en markdae en ter geleentheid van politieke vergaderings besoek en bewoon is. Hier het mense met vriende en kennisse uit ander landelike gemeenskappe gesels. Kerkfeeste is geleidelik in feeste vir ouer en jongmense ingedeel, en tydens die feeste vir jonger bewoners het mense dikwels kennis gemaak met hul latere eggenote.

Die huidige wêrelderfenisgebied van Gammelstad het sy oorspronklike Middeleeuse straatuitleg bewaar en bestaan naas die kerk en sy aangrensende geboue uit rooi houthuise wat uit die 17de eeu dateer en hul funksie as tydelike veblyfplek vir kerkgangers nog tot in die vyftigerjare van die 20ste eeu vervul het. Gammelstad het vandag 'n lewendige kerkgemeente waarvan sommige lede op kerklike feesdae steeds hul eie huise bewoon - veral in die somer wanneer jongmense hier hul aanneming vier.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 (se) "Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km2 2000 och 2005" (xls) (in Sweeds). Statistics Sweden. Besoek op 2009-05-09.