Grietman

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

'n Grietman (letterlik: "hy wat daag", van die Oud-Friesiese "greta" [dagvaar, dagvaar] ) is deels 'n voorloper van die huidige landelike burgemeester in die provinsie Friesland, en deels die voorloper van 'n regter, hy is ongeveer vergelykbaar met ´n landdros.

Die grietmanne was verantwoordelik vir die plaaslike bestuur en regspraak in die distrikte van Friesland ("grietnijen"). Die grietmanne is gekies of aangestel in samewerking deur die goewerneur en die Gedeputeerde Staten (provinsiale uitvoerende gesag). Die 11 stede van Friesland het burgemeesters gehad. Die Gemeentewet (munisipale wet) van Thorbecke (gepromulgeer in 1851) het die benaming van die amp van grietman afgeskaf en die grietmanne is voortaan as burgemeesters aangestel.

Heraldiek[wysig | wysig bron]

Boelardus Boelens wapen.svg

Dit word algemeen aanvaar dat die heraldiese arend van Friesland die eksklusiewe voorreg van 'n grietman en sy nageslag was. Die helfte van die arend verwys na die amp van regter of grietman. Dit is moontlik dat die arend die Heilige Romeinse Ryk uitbeeld en daarna verwys dat die draer geen ander heer as die keiser het nie.