Stressor

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

'n Stressor is 'n chemiese of biologiese agent, omgewings-toestand, eksterne stimulus of 'n gebeurtenis wat stres veroorsaak in 'n organisme.

'n Gebeurtenis wat snellers die stres reaksie kan die volgende insluit:

  • omgewing stressore (verhewe klank vlakke, oorbeligting, oorbevolking)
  • daaglikse stres gebeure (bv. verkeer, verlore sleutels, die gehalte en hoeveelheid van fisiese aktiwiteit)
  • lewe verander (bv. egskeiding, verlies)
  • werkplek stressore (bv. hoë werkseisekontrole teenoor lae werk beheer, herhaalde of aanhoudende inspanning, kragtig inspanning, uiterste posisies)
  • chemiese stressore (bv. tabak, alkohol, dwelms)
  • sosiale stressor (bv., maatskaplike en familie eise)

Stressore het fisiese, chemiese en geestelike reaksies binne die liggaam. 'n Fisiese stressor produseer meganiese spanning op die vel, bene, ligamente, spiere en senuwees wat weefsel vervorming veroorsaak en in uiterste gevalle weefsel breuke. Chemiese spanning veroorsaak ook biomeganiese reaksie wat verband hou met metabolisme en weefsel herstel. Fisiese stressore kan pyn veroorsaak en benadeel werkverrigting. Chroniese pyn en gestremdheid wat mediese aandag benodig kan ontstaan ​​as gevolg van uiterste fisiese stressore of indien daar nie voldoende herstel was in die tyd tussen opeenvolgende blootstellings nie.[1][2]

Stressors kan geestelike funksie en prestasie beïnvloed. Een moontlike meganisme behels die stimulasie van die hipotalamus , CRF (conticotrophin release factor) -> hipofise uitgawes "ACTH" (adrenokortikotrofiese hormoon) -> bynierkorteks skei verskeie stres hormone af (bv. kortisol ) -> stres hormone ( 30 spesies ) reis in die bloedstroom na relevante organe bv kliere, hart, ingewande. -> vlug-of-veg reaksie. Tussen hierdie vloei is daar 'n alternatiewe pad wat geneem kan word nadat die stressor oorgeplaas is na die hipotalamus, wat lei tot die simpatiese senuweestelsel. Waarna die byniermedulla adrenalien afskei.[3] Geestelike en sosiale stressore kan gedrag beïnvloed en hoe individue reageer op fisiese en chemiese stressore.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. National Research Council (2001). Musculoskeletal Disorders and the Workplace: Low Back and Upper Extremities. Washington, DC: The National Academies Press. National Academey Press. p. 512. ISBN ISBN 0-309-07284-0 Kontroleer |isbn=-waarde: invalid character (help).
  2. National Research Council (199). Work-Related Musculoskeletal Disorders: Report, Workshop Summary, and Workshop Papers. National Academy Press. p. 240. ISBN ISBN 0-309-06397-3 Kontroleer |isbn=-waarde: invalid character (help).
  3. "What is Stress?". S-Cool.