Gaan na inhoud

Wide Angle Search for Planets

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
WASP-39b en sy moederster (kunstenaarsvoorstelling).[1]

WASP of Wide Angle Search for Planets is ’n internasionale konsortium van verskeie akademiese organisasies wat met behulp van oorgangsfotometrie soektogte met uiters wye hoeke uitvoer na eksoplanete. ’n Versameling teleskope word gebruik om die hele lugruim te bestudeer – in die proses word miljoene sterre met ’n skynbare magnitude van tussen 7 en 13 tegelykertyd gemonitor.[2]

Beskrywing

[wysig | wysig bron]

WASP is die opsporingsprogram wat bestaan uit die Isaac Newton-groep, Instituto de Astrofísica de Canarias en ses universiteite in Brittanje. Twee robotsterrewagte, wat aaneenlopend werk, dek die noordelike én suidelike lugruim. SuperWASP-North is geleë by die Roque de los Muchachos-sterrewag op die berg met dieselfde naam in La Palma op die Kanariese Eilande. WASP-South is geleë by die Suid-Afrikaanse Astronomiese Sterrewag by Sutherland, in die droë Roggeveldberge van Suid-Afrika. Hulle gebruik agt wyehoekkameras wat die lugruim tegelykertyd dophou vir planeetoorgange. Omdat soveel sterre gelyk waargeneem word, kan seldsame oorgange opgespoor word.[3]

Twee ander instrumente by die La Silla-sterrewag in Chili gebruik Doppler-spektroskopie om eksoplanete wat opgespoor is, se massa te bepaal.[4]

Ontdekkings

[wysig | wysig bron]

Op 26 September 2006 het die span die ontdekking van twee eksoplanete aangekondig: WASP-1b (wentel elke 2,5 dae op ’n afstand van sowat 0,038 AE, of 6 miljoen km, om sy ster) en WASP-2b (wentel elke twee dae sowat driekwart van dié afstand van sy ster af).[5]

Op 31 Oktober 2007 het die span die ontdekking van nog drie eksoplanete aangekondig: WASP-3b, WASP-4b en WASP-5b. Al drie het omtrent dieselfde massa as Jupiter en is so naby aan hul onderskeie sterre dat hul wentelperiodes minder as twee dae is. Dit is van die kortste wentelperiodes wat nog ontdek is. Omdat die planete so naby aan hul sterre is, is hul oppervlaktemperatuur vermoedelik meer as 2 000 °C. WASP-4b en WASP-5b is die eerste planete wat deur die navorsers in Suid-Afrika ontdek is.

In Augustus 2009 is die ontdekking van WASP-17b aangekondig. Dit is vermoedelik die eerste eksoplaneet wat nog ontdek is wat in ’n retrograde wentelbaan is, met ander woorde in die teenoorgestelde rigting as waarin sy ster roteer. Die ontdekte planete waarvan inligting beskikbaar is, is:

Ster Sterrebeeld Regte
klimming
Deklinasie Skynb.
mag.
Afstand (ligjare) Spektr.-
tipe
Pla-
neet
Massa
(MJUP)
Radius
(RJUP)
Wentel-
periode

(dae)
Halwe
lengteas

(AE)
Wentel-
eksen.
Wentel-
helling

(°)
Jaar
ontdek
WASP-1Andromeda00h 20m 40s+31° 59 2411,791 031F7V b0,861,4842,51994640,0382088,652006
WASP-2Dolfyn20h 30m 54s+06° 25 4611,98493K1V b0,8471,0792,152221440,03138084,732006
WASP-3Lier18h 33m 32s+35° 39 4210,64727F7V b2,061,4541,84683720,0313085,062007
WASP-4Feniks23h 34m 15s-42° 03 4112,6851G7V b1,12151,3631,338231870,02312088,82007
WASP-5Feniks23h 57m 24s-41° 16 3812,26967G4V b1,581,091,62842960,02683085,82007
WASP-6Waterdraer23h 12m 37s-22° 40 0612,41 001G8V b0,51,33,360,02690,05488,472008
WASP-7Mikroskoop20h 44m 10s-39° 13 319,51460F5V b0,960,9154,9546580,0618089,62008
WASP-8Beeldhouer23h 59m 36.07s-35° 01 52.99,9160G6 b2,231,178,160,07930,308288,522008
WASP-8Beeldhouer23h 59m 36.07s-35° 01 52.99,9160G6 c9,454 3235,282014
WASP-10Vlieënde Perd23h 15m 58s+31° 27 4612,7290K5 b3,061,083,09276160,03710,05786,82008
WASP-11 / HAT-P-10Perseus03h 09m 29s+30° 40 2511,89408K3V b0,4601,0453,72246900,0439088,52008
WASP-12Koetsier06h 30m 32.794s+29° 40 20.2911,7871G0V b1,4041,7361,09142220,022930862008
WASP-13Rooikat09h 20m 24.71s+33° 52 57.010,7509G1V b0,4851,3654,3530110,05379085,642008
WASP-14Veewagter14h 33m 06s+21° 53 419,75520F5V b7,7251,2592,24377040,0370,090384,792008
WASP-15Noordelike Waterslang13h 55m 42.71s-32° 09 34.610,91 005F5 b0,541,163,750,0472085,52008
WASP-16Maagd14h 18m 43.92s-20° 16 31.811,3520G3V b0,8551,0083,120,0421085,222009
WASP-17Skerpioen15h 59m 51s-28° 03 4211,61 000F6 b0,4861,9913,7354380,05150,02886,832009
WASP-18Feniks01h 37m 24.95s-45° 40 40.89,29330F9 b10,31,1060,941452990,020260,0092862009
WASP-19Seile09h 43m 40.077s-45° 39 33.0612,3815G8V b1,1681,3860,788840,016550,004679,42009
WASP-2000h 20m 38.53s-23° 56 08.610,7685F9 b0,311,4594,90,0600385,572011
WASP-21Vlieënde Perd23h 09m 58.23s+18° 23 46.011,6750G3V b0,31,214,3225060,052087,292010
WASP-22Jagter03h 31m 16.32s-23° 49 11.012980G1 b0,5881,1583,53273130,04698088,262010
WASP-23Agterdek06h 44m 31s-42° 45 4312,7K1V b0,8840,9622,94442560,0376< 0,06288,392010
WASP-24Maagd15h 08m 51.72s+02° 20 36.111,31 080F8-9 b1,031,12,3410,0359085,712010
WASP-25Noordelike Waterslang13h 01m 26.36s-27° 31 20.011,9550G4 b0,581,263,7650,0487087,72010
WASP-26Walvis00h 18m 24.70s-15° 16 02.311,3815G0 b1,0281,2812,75660040,03985082,912010
WASP-28Visse23h 34m 27.87s-01° 34 48.1121 090F8 b1,120,913,4090,04550,04688,612010
WASP-29Feniks23h 51m 31.08s-39° 54 24.211,3260K4V b0,250,743,9230,0456087,962010
WASP-31Beker11h 17m 45s-19° 03 1711,71 305F b0,4781,5373,4059090,04657084,542010
WASP-32Visse00h 15m 51s+01° 12 0211,3G b3,61,182,718650,03940,01885,32010
WASP-33Andromeda02h 26m 51.05s+37° 33 01.78,3378A5 b< 4,591,4381,219869670,02558087,672010
WASP-34Beker11h 01m 36s-23° 51 3810,4391G5 b0,591,224,31767820,05240,03885,22010
WASP-35G0 b0,721,323,1615750,0431787,962011
WASP-36Noordelike Waterslang08h 45m 19.0s-08° 01 3712,71 468G2 b2,2791,2691,537370,0262483,652010
WASP-37Maagd14h 47m 46.62s+01° 03 53.412,71 102G2 b1,6961,1363,5774710,04339088,782010
WASP-38Hercules16h 15m 50s+10° 01 579,42359F8 b2,7121,0796,8718150,075510,032188,692010
WASP-39Maagd14h 29m 18s-03° 26 4012,11750G8 b0,281,274,0552590,0486087,832011
WASP-40 / HAT-P-27Maagd14h 51m 04.25s+05° 56 50.412,21665G8 b0,661,0553,03957210,04030,07884,982011
WASP-41Sentour12h 42m 28.51s-30° 38 23.511,6587G8V b0,921,213,0523940,04087,32010
WASP-4212h 51m 55.62s-42° 04 25.212,57K1 b0,51,084,981690,04580,0688,252011
WASP-43Sekstant10h 19m 38s-09° 48 2312,4K7V b1,780,930,8134750,0142082,62011
WASP-44Walvis00h 15m 37s-11° 56 1712,9G8V b0,8891,142,42380390,03473086,022011
WASP-45Beeldhouer00h 20m 57s-35° 59 5412K2V b1,0071,163,12608760,04054084,472011
WASP-46Indiër21h 14m 57s-55° 52 1812,9G6V b2,1011,311,430370,02448082,632011
WASP-47Waterdraer20h 40m 09.16s-00° 52 15.011,9652G9Vb1,141,154,1591489,22011
WASP-48Swaan19h 24m 39s+55° 28 2311,06F/Gb0,981,672,1436340,03444080,092011
WASP-4906h 04m 21.47s-16° 57 55.111,36G6b0,3781,1152,7817484,892011
WASP-50Eridanus02h 54m 45s-10° 53 5311,6750G9b1,4681,1531,95509590,029450,00984,742011
WASP-51 / HAT-P-30Draak08h 15m 48s+05° 50 1210,36629F9b0,7111,342,8105950,04190,03583,62011
WASP-52Vlieënde Perd23h 13m 59.0s+08° 45 4112457K2Vb0,461,271,7497885,352011
WASP-53b2,51,23,32011
WASP-5403h 41m 49.02 s-00° 07 4110,42F9V/IVb0,61,43,72011
WASP-55Maagd08h 15m 48s+05° 50 1211,81 076b0,571,34,465630,053389,22011
WASP-5602h 13m 27.90s+23° 30 20.211,48G6b0,61,24,62011
WASP-5714h 55m 16.84s-02° 03 27.513,34G6b0,81,12,82011
WASP-58Lier18h 18m 48.0s+45° 10 1911,66978G2Vb0,891,375,017180,056187,42011
WASP-59Vlieënde Perd23h 18m 30.0s+24° 53 2113408K5Vb0,70,97,92011
WASP-60Vlieënde Perd23h 15m 58s+31° 27 4612,181 305G1Vb0,50,864,3050,0531087,92011
WASP-61Haas05h 01m 12.0s-26° 03 1512,51 566F7b2,061,243,85590,051489,352011
WASP-62Swaardvis05h 48m 34.0s-63° 59 1810,31 566F7b0,571,394,411950,056788,32011
WASP-63Duif06h 17m 21.0s-38° 19 2411,21 076G8b0,381,434,378090,57487,82011
WASP-64b1,20,71,62011
WASP-65Kreef08h 53m 18s+08° 31 2311,91 010G6b1,61,32,32011
WASP-66Lugpomp10h 32m 54.0s-34° 59 2311,61 239F4b2,321,394,086050,054685,92011
WASP-67Boogskutter19h 42m 59.0s-19° 56 5812,5734K0Vb0,421,44,614420,051785,82011
WASP-6820h 20m 22.98s-19° 18 52.910,7G0b0,951,245,082011
WASP-69Kb0,313,92011
WASP-70AG4b0,60,83,72011
WASP-71Walvis01h 57m 03.0s00° 45 3210,57652F8b2,2581,52,9036784,22012
WASP-72Oond00h 10m 56.6s-30° 10 099,6F7b1,54611,272,216740,037082013
WASP-73Indiër21h 19m 47.91s-58° 08 5610,5F9b1,881,164,0870,055142013
WASP-75Walvis01h 31m 18.2s-10:40:32°11,45848F9b1,071,272,484190,0375822013
WASP-76Visse01h 46m 32.0s02° 42 0295390F7b0,921,831,809890,033882013
WASP-77AWalvis02h 28m 37.0s-07° 03 3811,29G8Vb1,761,211,3600389,42012
WASP-78Eridanus04h 15m 02.0s-22° 06 59121 794F8b1,161,752,175180,0415892012
WASP-79Eridanus04h 25m 29.0s-30° 36 0210,1783F3b0,891,72,175180,036283,22012
WASP-80Arend20h 12m 40.0s-02° 08 4411,88196K7Vb0,5540,9523,067850,03460,0789,922013
WASP-82Jagter04h 50m 39s+01° 53 3810,1650F5b1,241,672,705780,044787,92013
WASP-84Noordelike Waterslang08h 44m 26s+01° 50 36390K0b0,6940,9428,523490,077188,3682013
WASP-85A11h 43m 38.1s+06° 33 49.411,2407±260G5b1,091,442,660,1138~089,722014
WASP-87 ASentour12h 21m 17.92s-52° 50 27610,7780F5b2,181,3851,68279500,0294681,072014
WASP-88Indiër20h 38m 02.7s-48° 27 43.211,4F6b0,561,74,9540,064322013
WASP-90Vul21h 02m 08s+07° 03 2411,71 100F6b0,631,633,916240,056282,12013
WASP-94A20h 55m 07.94s-34° 08 07.910,1587F8b0,4451,723,950,055<0,1388,72014
WASP-94B20h 55m 09.16s-34° 08 07.910,5587F9b≥0,6172,0080,03352014
WASP-95Kraanvoël21h 02m 08s-48° 00 1110,1G2b1,131,212,184670,0341688,42013
WASP-96Feniks00h 04m 11s-47° 21 3812,2G8b0,481,23,425260,045385,62013
WASP-97Eridanus01h 38m 25s-55° 46 1910,6G5b1,321,132,072760,03303882013
WASP-98Eridanus03h 53m 42s-34° 19 4213G7b0,831,12,962640,03686,32013
WASP-99Eridanus02h 39m 35s-50° 00 299,5F8b2,781,15,752510,071788,82013
WASP-100Net04h 35m 50s-64° 01 3710,8F2b2,031,692,849380,045782,62013
WASP-101Groot Hond06h 33m 24s-23° 29 1010,3F6b0,51,413,585720,0506852013
WASP-103Hercules16h 37m 15.5s+07° 11 00.0712,1F8b1,491,530,9250,0198586,32014
WASP-10410h 42m 24.61s+07° 26 6.311,12466G8b1,2721,1371,75541370,0291883,632014
WASP-10611h 05m 43.13s-05° 04 45.911,21923F9b1,9251,0859,2897150,091789,492014
WASP-10813h 03m 19s-49° 38 2311,2717F9b1,1671,2152,67554630,039788,492014
WASP-10915h 28m 13.0s-16° 24 3911,41 076F4b0,911,4433,31902330,046384,282014
WASP-11020h 23m 30s-44° 03 3012,31 043G9b0,5151,2383,77839770,045788,062014
WASP-11121h 55m 04s-22° 36 4510,3684F5b1,831,4422,3109650,0391481,612014
WASP-11222h 37m 57s-35° 09 1413,31 337G6b0,881,1913,03539920,038288,682014
WASP-11702h 27m 06.09s-50° 17 04.310,15F9Vb0,27551,02110,021650,094590,30289,142014 [6]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. "Hubble observes exoplanet atmosphere in more detail than ever before". www.spacetelescope.org (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 April 2019. Besoek op 1 Maart 2018.
  2. R. A. Street, D. L. Pollacco, A. Fitzsimmons, F. P. Keenan, Keith Horne, S. Kane, A. Collier Cameron, T. A. Lister, C. Haswell, A. J. Norton, B. W. Jones, I. Skillen, S. Hodgkin, P. Wheatley, R. West, D. Brett (2002). "SuperWASP: Wide Angle Search for Planets" (PDF).
  3. "SuperWASP Survey Information". NASA Exoplanet Science Institute (in Engels). 5 Februarie 2015. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 April 2020.
  4. Queloz, D.; Anderson, D. R.; Collier Cameron, A.; Gillon, M.; Hebb, L.; Hellier, C.; Maxted, P.; Pepe, F.; Pollacco, D.; Ségransan, D.; Smalley, B.; Triaud, A. H. M. J.; Udry, S.; West, R. (2010). "WASP-8b: a retrograde transiting planet in a multiple system". Astronomy and Astrophysics. 517: L1. arXiv:1006.5089. Bibcode:2010A&A...517L...1Q. doi:10.1051/0004-6361/201014768.
  5. Collier Cameron, A; Bouchy, F; Hébrard, G; Maxted, P; Pollacco, D; Pont, F; Skillen, I; Smalley, B; Street, R. A; West, R. G; Wilson, D. M; Aigrain, S; Christian, D. J; Clarkson, W. I; Enoch, B; Evans, A; Fitzsimmons, A; Fleenor, M; Gillon, M; Haswell, C. A; Hebb, L; Hellier, C; Hodgkin, S. T; Horne, K; Irwin, J; Kane, S. R; Keenan, F. P; Loeillet, B; Lister, T. A; Mayor, M (2007). "WASP-1b and WASP-2b: Two new transiting exoplanets detected with SuperWASP and SOPHIE". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 375 (3): 951–957. arXiv:astro-ph/0609688. Bibcode:2007MNRAS.375..951C. doi:10.1111/j.1365-2966.2006.11350.x. {{cite journal}}: Onbekende parameter |displayauthors= geïgnoreer (hulp)
  6. Lendl, M; Triaud, A. H. M. J; Anderson, D. R; Collier Cameron, A; Delrez, L; Doyle, A. P; Gillon, M; Hellier, C; Jehin, E; Maxted, P. F. L; Neveu-Vanmalle, M; Pepe, F; Pollacco, D; Queloz, D; Ségransan, D; Smalley, B; Smith, A. M. S; Udry, S; Van Grootel, V; West, R. G (2014). "WASP-117b: A 10-day-period Saturn in an eccentric and misaligned orbit". Astronomy and Astrophysics. 568: A81. arXiv:1406.6942. Bibcode:2014A&A...568A..81L. doi:10.1051/0004-6361/201424481.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]