Argeïkum

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek

Die Argeïkum of Argeïese Eon is die tweede geologiese eon in die Aarde se bestaan. Dit het sowat 4 miljard jaar gelede begin met die einde van die Hadeïkum en geduur tot die begin van die Proterosoïkum sowat 2,5 miljard jaar gelede.

Die eon word nie bepaal op grond van stratigrafie soos ander geologiese tydperke nie, maar chronometries. In sommige geskrifte word die Hadeïkum beskou as deel van die Argeïkum. Die naam kom van die Antieke Griekse Αρχή (Arkhē; "begin, oorsprong").

Toe die Argeïkum begin, was die Aarde se hittevloei byna drie keer so groot as vandag, en dit was steeds twee keer so groot met die oorgang na die Proterosoïkum. Die ekstra hitte is veroorsaak deur ’n mengsel van oortollige hitte ná die vorming van die planeet en sy kern en radioaktiewe elemente.

Tektoniese aktiwiteit het waarskynlik verskil van vandag s'n. Sommige wetenskaplikes meen dat omdat die Aarde baie warmer was, tektoniese aktiwiteit groter was. Dit het die vorming van kontinente voorkom totdat die mantel afgekoel en konveksie afgeneem het. Ander meen die oseaniese litosfeer was te lewendig dat tektoniese plate onder mekaar kon inbeweeg en dat die gebrek aan Argeïese rotse die gevolg is van erosie deur daaropvolgende tektoniese aktiwiteit.

Vandag word steeds navorsing gedoen om te bepaal of tektoniese aktiwiteit in die Argeïkum voorgekom het.[1]

Lewe[wysig]

Wetenskaplike bewyse dui aan dat lewe op Aarde minstens 3,5 miljard jaar gelede begin het.[2][3] Die vroegste bewyse van lewe is grafiet wat biogenies blyk te wees en voorkom in 3,7 miljard jaar oue afsettingsgesteentes wat in Wes-Groenland ontdek is[4] en fossiele in 3,48 miljard jaar oue sandsteen wat in Wes-Australië ontdek is.[5][6]

Fossiele van sianobakteriese lae wat gehelp het met die vorming van suurstof in die atmosfeer[7] het regdeur die Argeïkum voorgekom en veral algemeen geraak laat in die eon.[8] Benewens die domein Bacteria (voorheen bekend as Eubacteria), is mikrofossiele van die domein Archaea ook al ontdek.

Lewe het waarskynlik regdeur die Argeïkum bestaan, maar was beperk tot eenvoudige, eensellige organismes bekend as Prokaryota.

Verwysings[wysig]

  1. Stanley, Steven M. (1999). Earth System History. New York: W.H. Freeman and Company, 297–301. ISBN 0-7167-2882-6. 
  2. Christian de Duve (Oktober 1995). “The Beginnings of Life on Earth”. American Scientist. Besoek op 15 Januarie 2014.
  3. Timmer, John (4 September 2012). “3.5 billion year old organic deposits show signs of life”. Ars Technica. URL besoek op 15 Januarie 2014.
  4. Evidence for biogenic graphite in early Archaean Isua metasedimentary rocks”. Nature Geoscience: 8 Desember 2013. URL besoek op 9 Desember 2013.
  5. Borenstein, Seth, "Oldest fossil found: Meet your microbial mom", AP News, 13 November 2013. URL besoek op 15 November 2013.
  6. (8 November 2013) “Microbially Induced Sedimentary Structures Recording an Ancient Ecosystem in the ca. 3.48 Billion-Year-Old Dresser Formation, Pilbara, Western Australia”. Astrobiology. DOI:10.1089/ast.2013.1030. Besoek op 15 November 2013.
  7. Early life: Oxygen enters the atmosphere”. BBC. URL besoek op 20 September 2012.
  8. Stanley, 307

Eksterne skakels[wysig]


  Geologiese eons:     Hadeïese Eon     Argeïese Eon     Proterosoïese Eon     Fanerosoïese Eon