Jacob Clemens non Papa

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Icono de traducción.svg Die taalgebruik van hierdie artikel/hoofstuk moet nagegaan word.
Hierdie artikel/hoofstuk is geskep deur ’n anderstalige gebruiker en moet nagegaan word vir spelling, sinsbou en woordkeuse. Indien die artikel/hoofstuk nie binne die volgende twee weke versorg word nie, mag dit vir verwydering kwalifiseer.


Jacob(us) Clemens non Papa
Geboorte omstreeks 1510/15
Afsterwe omstreeks 1555/56
Beroep(e) Komponis
Genre(s) Renaissance
Portal.svg Musiekportaal

Jacob(us) Clemens non Papa (omstreeks 1510/1515 - omstreeks 1555/1556) was 'n Vlaamse komponis van Renaissance-musiek, wat veral in Vlaandere gebly het. Hy het baie musiek geskryf en is bekend vir die polifone settings van die Psalme in die Nederlandse taal wat Souterliedekens genoem word.

Hy was moontlik gebore in Middelburg (Zeeland), maar niks is bekend oor sy vroeë lewe nie. Die eerste keer wat met sekerheid na hom verwys word is in die late jare 1530 toe Pierre Attaignant 'n versameling van sy chansons in Parys uitgegee het. Tussen Maart 1544 en Junie 1545 het hy gewerk as suksentor by die katedraal van Brugge. Hy het 'n sakelike verhouding aangegaan met Tielman Susato, 'n bekende uitgewer van musiek in Antwerpen. Van 1545 tot 1549 was hy moontlik koormeester vir Filips II van Croÿ die eerste hertog van Aarschot. In 1550 het hy gewerk in 's-Hertogenbosch vir die "Illustre Lieve Vrouwe Broederschap". Daar is bewyse dat hy ook in Ieper en in Leiden gewerk het. Dordrecht is spekulatief.

Die bynaam non papa kan dalk verwys na Pous Clemens VII wat in 1534 oorlede is, maar daar was ook 'n digter "Jacobus Papa" in Ieper. Die betekenis is daarom nie duidelik nie, maar die bynaam het die eeue oorleef. Ook oor Clemens se dood (1555 of 1556) is onsekerheid. In die teks van Jacobus Vaet Continuo lacrimas word in 'n "deplorasie" oor sy dood gesuggereer dat hy deur geweld gesterf het, maar die omstandighede word nie gegee nie. 'n Bron uit 1644 sê dat hy in Diksmuide by Ieper begrawe is.

Werke[wysig]

In teenstelling tot baie andere komponiste van sy tyd het Clemens waarskynlik nooit na Italië gereis nie. Sy styl verteenwoordig darem die suiwere Franko-Vlaamse styl van die Noorde sonder baie Italiaanse invloede. Hy was een van die belangrikste verteenwoordigers van die generasie tussen Josquin des Pres en Orlandus Lassus. Baie van sy komposisies, moontlike 80% was geestelike musiek. Van sy 233 motette bevat net drie wêreldlike tekste. Tog is daar 100 wêreldlike stukke wat die gehele spektrum van poëtiese onderwerpe weergee wat in sy tyd deur komponiste gebruik is.

Sy aktiewe tyd was net twintig jaar gewees, maar hy het in die tyd baie musiek geproduseer:

  • 15 misse
  • 15 magnificats
  • 233 motette
  • meer as 100 wêreldlike stukke: 89 chansons, 8 Nederlandse liedere
  • 159 "Souterliedekens"

Souterliedekens[wysig]

In 1556/7 het Susato sy "Musyck Boexken" IV-VII uitgegee wat die enige Protestantse meerstemmige musiek in die Nederlandse taal van die Renaissance bevat het. Gebaseer op die monofone settings van die Souterliedekens uitgegee door Symon Cock, het Clemens sy Souterliedenkens die eerste polifone settings van alle 150 Psalme in Nederlands geword en dit het later baie invloed gekry. Clemens het sy komposisies baie eenvoudig gehou en gebaseer op bekende deuntjies, mees geset vir drie stemme. Dis opmerklik dat sy werk in 1569 nie deur die hertog van Alva verban is nie. In hierdie jaar is baie boeke gesensureer wat alles as kettery beskou is.

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons het meer media verwant aan: