Spaanse Burgeroorlog

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Spaanse Burgeroorlog
Bundesarchiv Bild 183-H25224, Guernica, Ruinen.jpg
Gernika na die bomaanval op die dorpie.
Datum 17 Julie 19361 April 1939
Ligging Spanje, Spaans-Marokko, Spaans-Sahara, Spaans-Guinee, Middellandse See, Noordsee
Resultaat Nasionaliste oorwinning
• Einde van die Tweede Spaanse Republiek
• Begin van die Diktatorskap van Francisco Franco
Strydende partye
Flag of the Second Spanish Republic.svg Republikeine

Flag of the Popular Front (Spain).svg Republikeinse volksweermag (1936-1939)
Bandera CNT-AIT.svg Konfederale milisies (1936-1937)

Flag of the Basque Country.svg Baskiese weermag (1936-1937)

Ondersteun deur:
Flag of the International Brigades.svg Internasionale Brigades
Vlag van Sowjetunie Sowjetunie[1]
Vlag van Meksiko Meksiko
Vlag van Frankryk Frankryk
Vlag van Verenigde State Verenigde State

Flag of Spain (1945 - 1977).svg Nasionaliste

COA Spain under Franco 1938 1945.svg Rewolusionêre weermag (1936-1939)
Merchant flag of Spanish Morocco.svg Spaanse weermag in Afrika (1936-1939)
Bandera FE JONS.svg Falange (1936-1939)

Flag of Cross of Burgundy.svg Karliste (1936-1937)

Ondersteun deur:
Vlag van Italië Italië
Vlag van Nazi-Duitsland Nazi-Duitsland
Vlag van Portugal Portugal

Aanvoerders
Vlag van Spanje Manuel Azaña Díaz
Vlag van Spanje José Giral
Vlag van Spanje Francisco Largo Caballero
Vlag van Spanje Juan Negrín López
Vlag van Spanje Diego Martínez Barrio
Vlag van Spanje Indalecio Prieto
Vlag van Spanje Vicente Rojo Lluch
Vlag van Spanje José Miaja
Vlag van Spanje Hernández Saravia
Vlag van Spanje Hidalgo de Cisneros
Vlag van Spanje Carlos Romero
Vlag van Spanje Dolores Ibarruri
Vlag van Spanje Santiago Carrillo
Flag of Catalonia.svg Lluís Companys
Flag of the Basque Country.svg José Antonio Aguirre
Bandera CNT-AIT.svg B. Durruti (†)
Bandera CNT-AIT.svg Cipriano Mera
Flag of the International Brigades.svg André Marty
Flag of the International Brigades.svg Wilhelm Zaisser
Vlag van Spanje Emilio Mola (†)
Vlag van Spanje Francisco Franco
Vlag van Spanje José Sanjurjo (†)
Vlag van Spanje Miguel Cabanellas (†)
Vlag van Spanje Fidel Dávila Arrondo
Vlag van Spanje Francisco Gómez-Jordana
Vlag van Spanje Queipo de Llano
Flag of the International Brigades.svg Manuel Goded (†)
Vlag van Spanje Alfredo Kindelán
Bandera FE JONS.svg Manuel Hedilla
Flag of Cross of Burgundy.svg Manuel Fal Conde
Vlag van Spanje José Mª Gil-Robles
Vlag van Nazi-Duitsland Von Richtofen
Vlag van Nazi-Duitsland Hugo Sperrle
Vlag van Italië Annibale Bergonzoli
Vlag van Italië Gastone Gambara
Sterkte
450 000 infanterie
350 vliegtuie
200 batterye
(1938)[2]
600 000 infanterie
600 vliegtuie
290 batterye
(1938)[3]
Ongevalle en verliese
~500 000 gesneuweldes[4][5]
450 000 vlugtelinge[6]

Die Spaanse Burgeroorlog (Spaans: Guerra Civil Española, Katalaans: Guerra civil espanyola) was 'n burgeroorlog in Spanje wat begin het na 'n staatsgreeppoging uitgevoer deur dele van die leër teen die regering van die Tweede Spaanse Republiek. Die burgeroorlog het in Spanje gewoed van 17 Julie 1936 tot 1 April 1939 en het geëindig met die oorwinning van die rebelle en die daarstel van 'n diktatorskap gelei deur die Nasionalistiese Generaal Francisco Franco. Die ondersteuners van die Republiek, of Republikeine (republicanos), het die ondersteuning van die Sowjetunie en Meksiko verkry, terwyl ondersteuners van die Rebellie, ook bekend as Nasionales (nacionales), die bystand van die hoof Europese As-magte Nazi-Duitsland en Italië verkry het. Die VSA het amptelik neutraal gebly, maar het vliegtuie aan die Republiek en brandstof aan die Francisco Franco-regime verkoop.

Aanloop tot die oorlog[wysig]

Historiese konteks[wysig]

Spanje het in die eeu voor die uitbreek van die Spaanse Burgeroorlog verskeie burgeroorloë en opstande deurgemaak, uitgevoer deur beide hervormers en konserwatiewes wat mekaar se mag wou onttroon. Terwyl die hervormers die absolutistiese monargie in Spanje wou vervang, die ou regime tot 'n einde te bring en 'n nuwe modelstaat stig, wou die meeste tradisionalistiese sektore in die politieke sfeer die hervormings stelselmatig vermy en die monargie bewaar. Die Infante Carlos en sy nasate het hulle onder die slagspreuk "God, Land en Koning" geskaar en vir die saak van Spaanse tradisie, absolutisme en Katolisisme geveg teen die liberalisme en later die republikanisme van die Spaanse regerings van hulle tyd. Inisiatiewe soos die stigting van die Eerste Spaanse Republiek in 1873 het begin om neigings in die Spaanse konsep van die Staat te vestig.

Kaarte[wysig]

Notas en verwysings[wysig]

  1. Terwyl die Spaanse Nasionaliste gratis en onvoorwaardelike ondersteuning van die twee hoof Europese As-magte (Nazi-Duitsland en Italië) ontvang het, moes die Republiek Sowjet hulp met die amptelike goudreserwes van die Bank van Spanje koop om wapentuig van bedenklike kwaliteit en teen opsetlik opgedrewe prys te bekom. Die koste van die Sowjetondersteuning vir die Republiek was meer as VSA $500 miljoen wat twee derdes van die goud reserwes van Spanje teen die begin van die oorlog bedrae het.
  2. Thomas, bl. 628
  3. Thomas, bl. 619
  4. Die aantal ongevalle word betwis; skattings wissel tussen 500 000 en 1 miljoen ongevalle. Oor die jare is die skatting afwaarts gewysisg en moderne navorsing dui daarop dat die starftetal ongeveer 500 000 is. Hugh Thomas, The Spanish Civil War (2001), bl. xviii & 899–901, inclusive.
  5. "Spanish judge opens case into Franco's atrocities", New York Times, 16 Oktober 2008. URL besoek op 28 Julie 2009.
  6. Beevor (2006). bl. 410–411.