Turkana-seun

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Turkana-seun
'n Beeld van die fossiel.

Algemene naam Turkana-seun
Katalogusnommer KNM-WT 15000
Spesie Voorlopig Homo ergaster
Ouderdom 1,6 miljoen
Plek ontdek Turkanameer, Kenia
Datum ontdek 1984
Ontdek deur Kamoya Kimeu/
Richard Leakey

Die Turkana-seun, ook soms die Nariokotome-seun genoem, is die algemene naam van die fossiel KNM-WT 15000, ’n byna volledige skelet van ’n hominied wat in die vroeë Pleistoseen geleef het. Dit is die volledigste vroeë menslike skelet wat nog ontdek is – dit is 1,5 miljoen jaar oud. Hy was tussen 712 en 15 jaar toe hy dood is. Die jongste studie meen hy was 8 jaar oud.[1]

Die skelet is in 1984 ontdek deur Kamoya Kimeu, ’n lid van die paleoantropoloog Richard Leakey se span, naby die Turkanameer in Kenia.[2][3]

Adolessensie en volwassenheid[wysig]

Die vorm van die pelvis dui aan dat die skelet dié van ’n man was. Die raming van sy ouderdom toe hy dood is, hang af van of die volwassenheidstadium van sy tande of skelet gebruik word, en of sy volwassewording vergelyk word met dié van moderne mense of sjimpansees. Terwyl aanvanklike navorsing daarop gedui het dat hy op dieselfde manier as mense gegroei het, het meer onlangse studies van ander fossiele aangedui dat dit verskil het. Dit raak nie net die raming van sy ouderdom nie, maar ook of hy ’n seun of ’n volwassene was.[1]

Morfologie[wysig]

’n Rekonstruksie van die Turkana-seun.

Die fossiele bestaan uit 108 bene en dit is dus die volledigste vroeë menslike skelet wat nog ontdek is. Dit is sowat 1,6 m lank. As ’n volwassene sou die Turkana-seun moontlik 1,85 m lank geword en 68 kg geweeg het. Die pelvis is nouer as in Homo sapiens, wat moontlik daarop dui dat hulle op twee bene op die grond geloop het, anders as by ander hominiedspesies, wat op twee bene geloop én boom geklim het.[4]

Die KNM-WT 15000-skelet in sy geheel het verskeie eienskappe wat nie by die mens voorkom nie, soos ’n lae voorkop, groot oogbanke en die afwesigheid van ’n ken, maar daar is genoeg eienskappe wat ooreenstem, soos ’n groter breingrootte (880 cm3). Die arms en bene was effens langer en die neus lyk meer soos mense s’n as soos die plat neuse van ape.[5] Die liggaamshare was dalk ook dunner (hy was dalk haarloos) en hy het moontlik vergrote sweetkliere gehad om doeltreffender af te koel. Die vel was ook dalk donkerder as die mens s’n met baie melanien, wat nodig was in die helder, tropiese son van die Afrika-savanne.[6][7]

Verwysings[wysig]

  1. 1,0 1,1 Graves RR, Lupo AC, McCarthy RC, Wescott DJ, Cunningham DL (2010). “Just how strapping was KNM-WT 15000?”. J Hum Evol 59 (5). DOI:10.1016/j.jhevol.2010.06.007.
  2. Brown F, Harris J, Leakey R, Walker A (1985). “Early Homo erectus skeleton from west Lake Turkana, Kenya”. Nature 316 (6031).
  3. Stefoff R (2009). First Humans. Marshall Cavendish, 87-88. 
  4. Bilsborough A (16 Junie 1997). “The 1.5-million-year-old”. timeshighereducation.co.uk. TSL Education Ltd. URL besoek op 30 Julie 2013.
  5. The National Museums of Kenya. “KNM-WT-15000(Homo-Erectus) “Turkana boy or Nariokotome boy” - big boy”. museums.or.ke. URL besoek op 2013-07-30.
  6. Lloyd C (2009). What on Earth Happened? ... In Brief: The Planet, Life and People from the Big Bang to the Present Day. Bloomsbury Publishing, 71. 
  7. Tattersall I (2008). The World from Beginnings to 4000 BCE. Oxford University Press, 61. 

Bronne[wysig]

Eksterne skakels[wysig]