Etyn

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
(Aangestuur vanaf Asetileen)
Jump to navigation Jump to search
Eienskappe

Algemeen

Naam Etyn 
Ander name asetileen
Struktuurformule van
Acetylene-CRC-IR-3D-vdW.png
Chemiese formule C2H2
Molêre massa 26,0 [g/mol]
CAS-nommer 74-86-2 [1]  
Voorkoms kleurlose gas  
Reuk Nie sterk nie; knoffelrig[2]
Fasegedrag
Smeltpunt -80,8 °C[1]
Kookpunt (sublimeer)[1]
Digtheid 1,17 [g/L] (vastestof)[1]
Oplosbaarheid 1.185 [g/L] (water)[2] 
Kritieke temperatuur 35.6 °C[2] 
Henry se konstante 4,0 x 10-2 [L/mol.atm] 1800 [K][3]

Suur-basis eienskappe

pKa 15.74

Veiligheid

Flitspunt -18 °C[2] 
Selfontbrandingspunt 325 °C[2]

Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande.

 

Etyn of asetileen met formule C2H2 is die eenvoudigste alkyn, 'n koolstofverbinding met 'n drievoudige C≡C binding.

Dit is 'n gas wat met 'n baie warm vlam kan brand en daarom in branders gebruik word.

Soos ander ongesubstitueerde alkyne het die eindstandige proton die eienskappe van 'n swak suur. Daar is selfs soute wat afgelei is wat hierdie suur, soos kalsiumkarbied CaC2 wat die karbiedioon C2−2 ([C≡C]2-) bevat. Kalsiumkarbied reageer met water en stel daarby etyn vry:

Asetileen is 'n kleurlose, ontvlambare gas wat uit kalsiumkarbied en water verkry word. 'n Kilogram karbied lewer sowat 300 liter asetileengas. Wanneer asetileen in suurstof brand, word 'n baie warm vlam met 'n temperatuur van 3 000° C verkry, wat deur die hardste staal kan sny.

Dit word derhalwe ook vir daardie doel en sweiswerk gebruik. Asetileen is 'n giftige gas met ʼn heelwat groter massa as lug. Saamgepers of verhit, is dit 'n hoogs ontplofbare stof. Dit is 'n baie belangrike grondstof in die chemiese nywerheid en word baie gebruik in die vervaardiging van vinielchloriede vir plastiekgoedere, sintetiese rubber, akrilonitriel, kunsvesel- en kleefstof en verf.

Dit word ook gebruik om vitamien A sinteties te berei. Asetileenswart, 'n koolstof wat verkry word deur die onvolledige verbranding van asetileen, word in droëselbatterye gebruik.

Demonstrasie[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "Richard L. Myers The 100 Most Important Chemical Compounds, 2007, ISBN=978-0-313-33758-1" (PDF) (in Engels). p. 52. Besoek op 18 Januarie 2016. Missing pipe in: |title= (help)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 "Air products Sout Africa" (PDF) (in Engels).
  3. NIST Sander.