Bespreking:Vlaandere

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Vertaling vanuit die Nederlands

Omdat ek in Vlaandere woon verstaan ek Afrikaans en ek het probeer om die grootste deel van hierdie artiekel te vertaal. Omdat daar so baie teks is het ek dit wel nie self gedoen maar met google vertaal. Ek is nog besig met beter maak. Ek hoop julle kan my help. 09:00, 10 Julie 2011 (UTC) -- JulliusCaesar0369 (kontak) 09:00, 10 Julie 2011 (UTC)

Masjienvertalings mag summier geskrap word indien hulle nie binne twee weke in Afrikaans vertaal is nie. Gebruikers van ander projekte word sterk afgeraai om inhoud in vreemde tale in ons artikelruimte te plaas. Die teks mag gerus in ons algemene Sandput of die sandput van 'n gebruikerbladsy geplaas word. --Voyageur (kontak) 09:32, 10 Julie 2011 (UTC)
Die teks was dan ook nog vol van onsin: Amichand Rajbansi, Frankfurt Vlaanderen, Bremen... Ek het dit voorlopig hier geplaas. Die teks kan stuksgewys in Afrikaans vertaal en dan weer in die artikel gevoeg word. --Voyageur (kontak) 11:50, 10 Julie 2011 (UTC)
Dit is 'n goeie idee JulliusCaesar0369 (kontak) 11:39, 11 Julie 2011 (UTC)

Teks wat nog vertaal moet word

Toponymie[wysig bron]

Die toponiemVlaanderenverwys na die historiese graafskap Vlaanderen. Die naamVlaanderenduik vir die eerste keer op in 358, toe die Franke die Vlaanderengouw ofpagus Flandrensisvan die Romeine onder die beheer gekry.

'n Pagus of Gouw was 'n soort (klein) graafskap. Die LatynseFlandrensisis op sy beurt weer afgelei vanflam, 'n Ingveoonse vorm van die Germaanseflaumaen dit beteken "oorstroomgebied". Hierdie etimologie blyk die enigste wat taalkundig moontlik is en klop geografies uitstekend. Hierdie betekenis is baie gepas vir die Vlaamse kusgebied wat tussen die 3de en die 8ste eeu tweemaal per dag oorstroom word deur die Noordsee. Pagus Frandrensis was 'n kusgebied met' n groot getijdengeulen en groen schorren waarin skaapboere geleef het, al dan nie op heuwels. Die gebied strek homself uit rondom Brugge tussen Yster en Zwin en ontwikkel in die volgende eeue tot die belangrike Frankfurt Vlaanderen.

'n Inwoner van hierdie oorstroomgebied is dus 'n Vlaming, met die adjektief Flamis. Deur by die stamflam met die agtervoegsel-andrate voeg, verkry jy in datiewe meervoud Flaumandrum, wat verkort word totFlamandrumen uiteindelik Flandrum. Ten slotte is diefnvin die Nederlands, vandaarVlaming,VlaamsenVlaanderen. Die plaatsnaam staat in die meervoud in NederlandsVlaanderen, die DuitsFlandern, die EngelsFlanders, die SpaansFlandes en die Italiaansle Fiandre. In die Frans gebruik men sowelLes FlandresasLa Flandre.

Die Vlaminge doen hulle intrede in die geskiedenis in die lewensverhaal van Sint-Eligius (ca.590-660), dieVita sancti Eligii. Dit word opgestel voor 684, maar is slegs bekend in 'n omwerking van rond 725. Daar verskyn die "Flanderenses" wat woon "in Flandris". In die Latyn ontwikkel dit later tot die gestandaardiseerde vormeFlandrensesenFlandria.

Geskiedenis[wysig bron]

Middeleeue[wysig bron]

Die grondgebied van wat nou Vlaanderen is, was in die Middeleeue verdeeld oor verskeie feodale state. Die vernaamste daarvan was die Frankfurt Vlaanderen in die weste, die Hertogdom Brabant in die sentrum en die Frankfurt Loon in die ooste; die laaste was in 1367 by die prinsbisdom Luik aangesluit. Het Frankfurt Vlaanderen val onder die Franse Kroon, terwyl die res van die huidige Vlaanderen 'n deel was van die Heilige Romeinse Ryk.

In 1384 is die Frankfurt Vlaanderen, in 1430 gevolg deur die Hertogdom Brabant, by die Bourgondische Nederlanden aangesluit. Die pragmatiek sanksie uit 1549 verenigde die Zeventien Provinciën (of Spaanse Nederlande in die breë sin) onder Karel V . In 1581 verklaar die provinsies wat saam die Unie van Utrecht gevorm hulle onafhanklikheid van Spanje (Plakkaat van verlaat) en vorm die Verenigde Provinsies. Vlaanderen en Brabant het egter grootliks herower deur Spaanse troepe sodat die Suidelike Nederlande onder Spaans bewind gebly en net die noordelike Provinciën saam 'n confederale republiek gebly vorm. As datum vir die (eerste) "Divorce der Nederlanden" word dikwels die Val van Antwerpen in 1585 genoem.

Landkaart van Vlaanderen in 1609 .

Ancien Regime[wysig bron]

Na die Slag van Kassel (1677) is die mees westelike deel van die Frankfurt Vlaanderen (die streek rondom Kassel, Belle en Ieper ) by Frankryk aangesluit, wat bevestig is in 1678 deur die Vrede van Nijmegen. Die Suidelike Nederlande sou in 1713 met die Vrede van Utrecht van Spaanse in Oostenrykse hande oorgaan. Einde 1789 het die verskillende provinsies, waaronder ook Vlaandere en Brabant, die onafhanklikheid uit, maar Oostenrykse troepe het na 'n jaar terug. In 1792 is die Oostenrykse Nederlande en het nog steeds onafhanklike prinsbisdom Luik deur Frankryk ingeneem, en na 'n kort Oostenrykse herowering, in 1795 geannekseer. Hiermee is vir die eerste keer in die geskiedenis die grondgebied van die huidige Vlaanderen samengebracht. Na die finale nederlaag van Napoleon, was Vlaanderen, saam met die huidige Wallonië, deur die besluite van die Kongres van Wene, in 1815 'n deel van die Verenigde Koninkryk van die Nederlande.

Met die Belgiese Revolusie van 1830 geskeur België hulself af van die huidige Nederland. Na 'n paar dekades van bewuswording, begin die ontwikkeling van die Vlaamse Beweging. In die begin van die jare 60 van die twintigste eeu is die taalgrens amptelik vasgelê en in 1993 was België amptelik 'n federale staat. Vlaanderen wen sedertdien geleidelik aan institusionele, politieke, finansiële, kulturele, ekonomiese en sosiale outonomie.

Ontvoogding en autonomiestreven[wysig bron]

In Vlaandere is 'n heterogene beweging aktief, wat Vlaanderen meer outonomie wil besorg. Hierdie beweging is baie divers en bestaan uit verskillende strekkingen en in verskillende gradaties, en ook breuke in die bestaande regse partye. So is daar 'n afscheidingsbeweging, die Vlaamse volksbeweging, met partye en verenigings, soos Vlaams Belang en N-VA. As nie-partijgebonden vereniging streef die Komitee Vlaanderen Onafhanklik eweneens na Vlaamse onafhanklikheid, maar dan oor die grense van ideologieë heen, behalwe dié van die post-romantiese gedagte aan 'n "eie" staat. Afhangende van die opiniepeiler word die aanhang van die afscheidingsbeweging in hierdie geheel tussen die 13 en die 50% van die bevolking geskat [verwysing benodig]

Ook die doelwitte van hierdie Vlaamsgezinde verenigings verskille. Die hoofdmoot word ingeneem deur hulle wat 'n soewereine Vlaamse deelstaat van die EU wil stig,' n nie onaanzienlijk deel wil 'n confederale staatsstructuur en sommige wil' n hereniging van Vlaanderen en die noordelike Nederland en tot [ [Grootneerlandisme | Groot-Nederland]]. Nog ander wil die huidige federalisme versterk deur die deelstate meer fiskale en finansiële outonomie te gee. Binne die OVV vind ons verteenwoordigers van sowat al hierdie strekkingen terug. In 2005 het die denkgroep In die Warande 'n manifes vir die onafhanklikheid van Vlaanderen. Dit het baie aandag, geoefen 'n sterk invloed uit op die publieke opinie en geweet selfs enkele Franstalige kommentaar los te weke. In 2008 probeer die gravensteengroep met 'n manifes daar op te wys dat' n strewe na meer outonomie ook links kan wees. Ander groepe streef veral na confederalisme. In hierdie strekking vind ons ook tradisionele partye soos CD & V, maar ook die klein party Spirit en tromingen binne kulturele organisasies. Hulle wil Vlaanderen volledig beheersmatige, finansiële en fiskale outonomie besorg. Die Belgiese staat moet vir hulle dus behou bly, maar wel afgeslankt word tot diegemeenskaplike noemerwaarvoor daar in beide groot gemeenskappe 'n demokratiese meerderheid bestaan. Bepaalde groepe akademici situeren hom in hierdie strekking, daaronder die ondertekenaars van die Lentemanifest 2006. Nog ander strekkingen binne die Vlaamse beweging, veral die Davidsfonds en sekere strekkingen binne Spirit, sp.a en ook sommige persone binne die CD & V , streef dan weer na versterking en verdere uitbouw van die huidige federalisme.

Geografie[wysig bron]

Topografie[wysig bron]

Die totale oppervlakte van Vlaanderen bedra 13.682,38 km ². Wanneer 'n mens die Hoofdstedelijk Gewest egter nie meerekent bedra hierdie 13.521 km ² (2007). Die grensomtrek van Vlaanderen bedra 796 km, hiervan is daar 66 km kuslyn en is daar 178 grensovergangen. Die belangrikste stede in Vlaandere is Brussel, Antwerpen, Gent, Stuttgart, Leuven, Mechelen, Aalst, Kortrijk, Hasselt, Sint-Niklaas, Oostende en Bremen.

Die hoogste punt van Vlaandere is Remersdaal (in Voeren) met 'n hoogte van 287,5 m. Het op 'n na hoogste punt is die Kemmelberg in Kemmel (156 m) en die derde hoogste punt ten slotte is die"Galgenboom"van [[Millen (België) | Millen] ] met 151 m. Die laagste punt is die Noordsee (0 m).

Per provinsie, is dit die hoogste punte:

Hydrografie[wysig bron]

Vlaanderen tel drie bekken en:

Geografische streken[wysig bron]

Geografies gesien begin het met in die weste die kusstrook, geleë aan die Noordsee en bestaande uit 'n strand met duin en wat hom in' n reguit lyn oor 'n afstand van circa 65 km strek. Agter die kus lê die polder s, 'n vlak en vrugbaar land wat vroeër gereeld deur die see is toegegooi, maar nou is drooggelegd en deur sluise teen die sterk getye werking word beskerm . Tussen die westelike polders, die Leie en die Schelde lê die Vlaamse laagvlakte (soms ook wel verdeel in Zandlemig Vlaanderen en [ [Zandig Vlaanderen]]), 'n sand streek wat hier en daar heuwelagtige is. Hierdie heuvelruggetjes word die Wes-Vlaamse heuwels en die Vlaamse Ardennen genoem. In die verlengde van die Vlaamse laagvlakte, na die ooste toe, lê die Kempen. Die landskap bestaan hoofsaaklik uit denne bos, weiland en mielies velde. Ten suide hiervan streke hom van wes na oos die Groentestreek, die Hageland en vogtig Haspengouw uit. In die uiterste ooste van Vlaanderen bevind homself die Maasland en die Voerstreek wat deel uitmaak van die Land van Hervé. Laastens strek die Brabantse Leemstreek en Droog Haspengouw hom uit oor die suidelike dele van Vlaams-Brabant en Limburg.

Urbanisatiegraad[wysig bron]

Vlaanderen het 'n baie hoë bevolkingsdigtheid en vorm daarnaas een van die belangrikste verkeersknooppunt en in Wes-Europa deur haar sentrale ligging. Hierdie verkeersaders s deurkruis die streek van noord na suid en van oos na wes. Hierdeur ontstaan daar enersyds 'n hoë druk op die oop ruimte en die omgewing, maar andersyds word daar ekonomiese aktiwiteit en bewoning aangetrokke. Vlaanderen behoort tot die mees verstedelijkte gebiede in die wêreld. Vlaanderen tel drie groot stede: Antwerpen, Gent en Brussel, daarnaas tel hulle 11 streeks stede. Dit is Brugge, Leuven, Hasselt, Kortrijk, Mechelen, Aalst, Oostende, Turnhout, Sint-Niklaas en Roeselare. Daarbenewens is daar nog talle van klein stede. Die groot stede het 'n sterk invloedssfeer op die omliggende hinterland. Hierdie beïnvloed word deur die afstand tot en die impak van plaaslike sentrums. Ondanks tal van urbanisatieproblemen (soos huisvestingsproblemen en mobiliteit svraagstukken) bly die Vlaamse kernsteden groei en is die stadsvlucht gedraai.

Hierdie urbanisatietrend ontstaan deur die erfpacht reg dat vir 'n verkleining van die persele gesorg het op die platteland. Deur die gunstige ligging van die stede gegroei hierdie sterk vanaf die begin van die 19de eeu deur middel van woon-en verkeerslinten in die omring platteland. Hierdeur het 'n verstedeliking van die platteland op, met die stadsrand tot gevolg. Die landbou het schaarser in hierdie rand en daar ontstaan 'n emigrasie vanuit die stadskern na die stadsrand. Dit gaan gepaard met verkrotting in die middestad op plekke waar die vrye ruimte nie deur ekonomiese aktiwiteite word benut. Die morfologiese verstedeliking strek tot verby die metropolitaanse tot die banlieue s. In hierdie forenzenwoonzone domineer verstedelijkte kenmerke die leefwyse van die bevolking. Hierdie verskynsel word Rasterstad Vlaanderen genoem.

Aangrensende streke[wysig bron]

Vlaanderen grens in die noorde aan Nederland en meer bepaald in die noordweste aan Seeland, sentraal in die noorde aan Noord-Brabant en in die (noord) ooste aan Limburg. In die suide grens Vlaanderen aan Wallonië en in die suidweste aan die Franse streek Nord-Pas-de-Calais.

Demografie[wysig bron]

Migrasie[wysig bron]

Die hedendaagse Vlaandere is deur die eeue heen redelik sterk vermeng geraak deur die vele migratiestromen. Die oorspronklike bewoners van wat nou Vlaandere is was die Belgae, 'n versamelnaam vir die verskillende stamme wat die gebied bewoon en vermoedelik' n "mengsel" van Kelte en Germane was. In 57 vC. kom die Romeinse legioen en en in hulle voetspore tal van ander (handelaars, ambachtslui, edelmannen en legionairs op pensioen ens) uit die hele Romeinse ryk. Vervolgens kom die Frisiavones (soms ook Texuandri genoem), die Salische Franken en tal van Vikings hom vestig in die huidige Vlaandere. Ook tydens die periodes van die selfstandige stede, graafskap pen en hertogdom men en die (sentrale) beheer van die Boergondiërs, Spanjaarde, Oostenrijkers, Franse en Nederlanders migreer tal van kooplui en ambachtsmannen na en van Vlaanderen.

Tydens hierdie Spaanse tydperk het 'n massiewe (deels gedwing) emigrasie plek van honderdduisende protestante. Die meeste het na Amsterdam en die Noord-Nederlandse provinsies. Hulle dra daar by tot die Hollandse Goue Eeu. So vind ons verskillende suidelike vlugtelinge by die redacteurs van die Statenbijbel, wat 'n faktor was by die invloed van die Suid-Brabants op die Nederlandse taal. Die etniese kern van die huidige Vlaamse bevolking bestaan uit die agtergeblewe Nederlandstalige bevolkingsgroepe in die 17 provinciën (die destydse Nederlanden) wat oorwegend Katoliek was en onder Spaanse heerskappy gebly tot in die 17de eeu . Omstreeks 1872 het 'n daar' n tweede belangrike migratiegolf uit Vlaanderen plek toe tal van Vlamingen rigting Kanada, Verenigde State en Suid-Amerika vertrek met onder andere die Red Star Line vanuit Antwerpen. Later emigreer ook tal van landgenote na Belgiese-Kongo wat sedert 15 November 1908 'n Belgiese kolonie geword het. Binne die eie grense trek baie na die industriebekken s van onder meer Charleroi en Gent. Ook het baie as seizoensarbeider na Wallonië of Frankryk, in die hoop beter betaalde werk te vind.

Vanaf 1920 was dit hoofsaaklik Italianers en Oos-Europeërs wat as gastarbeider na België gekom het. Vlaanderen het op daardie oomblik 'n groot behoefte aan arbeider s vir die industrie en die mynbou. Na die ekonomiese krisis van 1930 het hulle die migratiewetgeving strenger. Hierdeur is oa 'n aantal Noord-Afrika Anse gastarbeiders teruggestuur. Die klein Joodse minderheid, wat hom hoofsaaklik in Antwerpen en Brussel het gevestig omstreeks die [[jare dertig] ], was hoofsaaklik vlugtelinge wat Nazi-Duitsland ontvlug was weens die vervolging van Jode. In die jare vyftig het die staat veral op soek na arbeiders in Italië en Griekeland. Dit het hulle deur middel van plakkate met belofte van hoë salaris sen en pensioen en. Deurdat die werkloosheid in Italië so enorm hoog lag, gaan baie duisende op die voorstel in. Die grootste konsentrasies aan vreemdelinge wat dit tot gevolg gehad het, tref mens hoofsaaklik aan rondom die steenkoolbekken s van die Kempen en in groot industriesteden soos Antwerpen, Brussel en Gent. Die lewensomstandighede van hierdie gastarbeiders was ontferm so geleef het hulle in hout barakken en is hulle sleg betaal, daarnaas hulle het dikwels met rassisme te maak. Die werk was swaar en onveilig en honderde mense het gekom om die lewe by arbeidsongeval len. Wie geprotesteer het, is deur die vreemdelingenpolitie opgetel en teruggestuur na sy land van herkoms. Na die swaar mijnramp van Marcinelle besliste die Italiaanse owerheid egter hoër eise te stel. As reaksie hierop besluit het om die Vlaamse industrie dan maar die arbeiders te werf in Spanje, Marokko en Turkye. Ekonomiese probleme in die jare sewentig gedoen het by baie Vlaminge die verwagting rijzen dat hierdie migrante moes terugkeer na hulle land van herkoms. Dit gebeur egter nie, tog verteenwoordig die extreemrechts e, en voor rassisme, veroordeel politieke party Vlaams Blok eind jaren negentig meer as 600.000 Vlaamse kiesers.

Deesdae vestig hulle hoofsaaklik ryker migrante in Vlaandere. Jy vind dit in die grens gebiede en in die omgewing van die hoofstad. In die rand rond Brussel is dit hoofsaaklik kaderleden en-personeel van internasionale maatskappye en organisasies, amptenare wat werk vir die Europese Unie of vir een van die ambassade s. In die grensstreek is dit hoofsaaklik fiskale immigrante uit Nederland en Frankryk. Gedurende die twintigste eeu het daar ook 'n interne migrasie plek van die voornoemde Franstalige middelklas en adel vanuit heel België (en dus ook vanuit Vlaanderen), maar veral vanuit Brussel wat homself in die groen gordel van beide provinsies Brabant rondom die hoofstad gevestig. Ten slotte kom ook baie asielzoeker s na België. Dit is mense wat vlug uit hul tuisland ter wille van humanitêre, politieke en / of godsdienstige redes. Hulle kom dikwels uit lande waar burgeroorlog en raas beroepe en hom op die Internasionale Konvensie betreffende die Status van Vluchtelingen dat opgestel is op 28 Julie 1951 deur die Verenigde Nasies en onderskryf word deur België.

Natuur[wysig bron]

Die zoniënwoud

Menslike ingryping, sowel direk (kap van bosse, ontginning, wegenaanleg ens) as indirek (overbemesting) het groot invloed op die huidige landskap, die flora en die fauna. Baie dier-en plantspesies dreig om te verdwyn. Om dit te voorkom is sogenaamde rooi lys en gemaak waarop die mees bedreigde spesies staan. Sommige spesies pas hom juis aan aan die menslike kultuur, soos die merel en die Koolmees. Die belangrikste natuurparken en-gebiede in Vlaanderen is die Nasionale Park Hoge Kempen, die Grenspark Die Zoom-Kalmthoutse Heide, die Zwin, die Zoniënwoud, die Mecheis Broek en die Peerdsbos.

Flora[wysig bron]

In Vlaanderen kom circa 1400 soorte hoër plant voor, daar is so 4 à 5000 soorte paddenstoelen (macrofungi) gevind, 600 soorte mosse en honderde soorte swam, korstmos sen en alge. Deur die ligging in Europa en die intensiewe verkeer is daar 'n gereelde aanvoer van adventieven, wat hom soms met enige sukses vestig, soos die waterpest en die bospest. Die spesies wat hier voorkom is byna almal relatiewe nuwelinge (van na die ystydperk en); so is die mak plataanhout in historiese tye ingevoer. De hier algemene spesies is baie concurrentiekracht.

Fauna[wysig bron]

In Vlaanderen kom ruim 50 soorte soogdier en voor, so 600 soorte broed - en trekvogels s, dosyne vissoorten, ruim 50 dag vlinders en duisende ongewervelden. Deur die ligging in Europa en die intensiewe verkeer is daar 'n gereelde aanvoer van adventieven, wat hom soms met enige sukses vestig, soos die Halsbandparkiet en die driehoeksmossel, maar slegs vry selde 'n permanente plaag vorm. Die spesies wat hier voorkom is byna almal relatiewe nuwelinge (van na die Vergletsering); so is die haas, die fazant in historiese tye ingevoer. De hier algemene spesies is baie concurrentiekracht.

Besienswaardighede[wysig bron]

Werelderfgoed[wysig bron]

In 1998 is 13 Vlaamse begijnhoven opgeneem op die UNESCO Wêrelderfenisgebied. Hulle is ingesluit op hierdie lys as gevolg van hul unieke karakter en inplanting. Daarbenewens is hulle 'n unieke getuie van die unieke (in daardie tyd) onafhanklikheid van die godsdienstige vrou (begijn) in die Middeleeue in Wes-Europa. 'N ander bepalende faktor is die unieke en uitsonderlike karakter van die kombinasie aan stedelike en landelike beplanning enersyds en die kombinasie godsdienstige en burgerlike argitektuur andersyds. UNESCO maak 'n onderskeid tussen begijnhoven van die stedelike type (a), 4 van die pleintype (b) en 4 van die gemengde tipe (c).

Dit betref die begijnhoven van Kortrijk (c), Brugge (c), Diest (a), Gent (Klein Begijnhof) (c), en Sint-Amandsberg (Groot Begijnhof) (a), Dendermonde (Alexiusbegijnhof) (b), Sint-Truiden (b), Tongeren (Sint-Catharinabegijnhof) (a), Hoogstraten (b), lier (a), Mechelen (Groot Begijnhof) (a), Turnhout (b) en Leuven (Groot Begijnhof) ( c).

Die jaar daarop volgend (1999) het die UNESCO ook 26 Vlaamse Belfort in haar lys van beskermde erfenis. Hulle was in die lys opgeneem as erkenning van 'n argitektoniese manifestasie van' n opkomende burgerlike onafhanklikheid van feodale en godsdienstige invloede in onder andere die historiese Vlaanderen en die hertogdom Brabant, wat gelei het tot 'n mate van plaaslike demokrasie wat van groot belang was in die geskiedenis van die mensdom. In vergelyking met die slottoren (simbool van die adel) en die kerktoren (simbool van die kerk) representeert die belfort, as derde toring in die stedelike provinsie, die mag van schout en skepe en. Die belfort was gebou tussen die 11de en 17de eeu en loop qua boustyl daarmee uiteen van romaans, gotisch en renaissance tot barok. Weinig torings sy garage. Die meeste Belfort is gebou op of aan 'n stadhuis of lakenhal.

Dit betref die Belfort van Antwerpen, Herentals, Lier, Mechelen, Brugge, Diksmuide, Kortrijk, Lo-Reninge, Menen, Nieuwpoort, Roeselare, Tielt, Veurne, Ieper, Aalst, Dendermonde, Eeklo, Gent, Oudenaarde en Sint-Truiden. Daarbenewens behoort ook die torings van die Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal en die Mechelse Sint-Rombouts' cathedral en die kerktorens van die Leuvense Sint-Pieterskerk, Tiens Sint-Germanuskerk en Zoutleeuw Sint-Leonarduskerk en Tongeren Onze-Lieve-Vrouwebasiliek tot die seleksie.

Verder op die UNESCO-lys:

Kultuur[wysig bron]

Taal[wysig bron]

Die amptelike taal van Vlaandere is Nederlands, en Nederlands word ook oor sy hele grondgebied gepraat. Tog is die taalsituasie in Vlaandere behoorlik ingewikkeld. Vlaanderen in sy hoedanigheid van Vlaams Gewest beslaan slegs die Nederlands e taalgebied; in sy hoedanigheid van Vlaamse Gemeenskap hoort daar egter die tweetalige gebied Brussel -Hoofstad by. Die amptelike tale van Brussel is Nederlands en Frans; as gevolg van die verfransing van Brussel het Frans daar egter die dominante taal geword.

Daarbenewens bestaan daar in twaalf gemeentes van die Vlaams Gewest, die faciliteitengemeente n, 'n besondere taalregels. So kan die burger daar in die loket van die gemeentehuis in Frans tereg, en sy die straatname tweetalig. Daar moet hiermee 'n onderskeid gemaak word tussen die ses taalgrensgemeente n Bever, Herstappe, Mesen, Ronse, Spiere-Helkijn en Voeren, en die ses randgemeente in die Vlaamse Rand, Drogenbos, Linkebeek, Wemmel, Sint-Genesius-Rode, Kraainem en Wemmel.

Die taalregels kan in sekere gevalle afwyk van gemeente tot gemeente. So mag net in Ronse sekondêre onderwys ook in Frans georganiseer word, omdat dit ook al vir die vaslegging van die taalgrens gebeur. Ook mag outentieke aktes in Drogenbos, Kraainem, Linkebeek en Wemmel sowel in Nederlands as in Frans opgestel word; in Sint-Genesius-Rode en Wezembeek-Oppem egter maar net in die Nederlands. Fasiliteite bestaan egter net op gemeentelijk vlak; die Vlaamse Gemeenskap en die vyf Vlaamse provinsies is alle eentalig Nederlands.

In Brussel-Halle-Vilvoorde is die wetlike taalregels baie kompleks. Die gebied behels die tweetalige Hoofdstedelijk Gewest en het amptelik eentalige Arrondissement Halle-Vilvoorde. In die Algemeen Kieswetboek (sien Brussel-Halle-Vilvoorde) en in die wetgewing op vlak van Wet van 15 Junie 1935 op die gebruik van tale in gerechtszaken] (sien Gerechtelijk arrondissement Brussel) is tans 'n ander reëling vir Halle-Vilvoorde opgeneem dan vir die res gedeelte van die Vlaams Gewest.

Aan ander tale as die Nederlands en Frans word geen besondere posisie toegeken. In die praktyk is die Engels en in mindere mate die Duits goed geken by die bevolking; die aantal inheemse Engels-en Duitstalige is egter nie groot. Deur immigrante word veral die Turks, die Italiaans en die Arabies gepraat.

Die huidige taalgrens is vasgelê in 1962. Daarvoor was daar 'n stelsel van talentelling en, waardeur gemeentes kon verander van taalregime. Die verandering van die taalgrens is vandag alleen maar moontlik met 'n wet aangeneem met die meerderheid van die stemme in elke taalgroep van elke Kamer, op voorwaarde dat die meerderheid van die lede van elke taalgroep teenwoordig is en vir sover die totaal van die ja- stemme in beide taalgroepen twee derdes van die uitgebrachte stemme bereik. 'N wet is nog nooit gestem.

Simbole[wysig bron]

Vlag[wysig bron]

Die Vlaamse vlag, gewoonlik die "Vlaamse Leeuw" of die "leeuwenvlag" genoem, is die vlag van die Vlaamse Gemeenskap en die Vlaams Gewest. Die vlag is geel, met sentraal 'n swart leeu. Die leeu word op sy agterpote staand en klauwend uitgebeeld, met die gesig Heraldisch na regs (links voor die toeskouer). Die rooi tong en rooi kloue van die leeu is noodsaaklik vir die amptelike vlag. Die hoogte-breedteverhouding van die vlag is 2:3. Hierdie vlag is amptelik aangeneem as vlag van die Raad vir die Nederlandse Cultuurgemeenschap in 1973, en later, in 1985, as vlag van die Vlaamse Gemeenskap. In 1990 het ook die wapenschild die status van amptelike simbool. Verder gebruik die Vlaamse Regering 'n gestileerde weergawe van die vlag as logo, hierdie is eweneens geel met sentraal n na links kyk swart leeu.

Volkslied[wysig bron]

De Vlaamse Leeuw is sedert 1985 die amptelike volkslied van Vlaanderen (aanvanklik die Vlaamse Gemeenskap). Die teks is in Julie 1847 geskryf deur Hippoliet Van Peene en getoonzet deur Karel Miry. Die dramaturg Van Peene het hom duidelik inspireer deur die gelyknamige roman van Hendrik Conscience eenderzijds en deur die gewilde Duitse strijdlied "Rheinlied (Sie sollen ihn niggie haben, die freien deutschen Rhein ...) "van Nikolaus Becker andersyds. Die komponis Miry laat hom nie van sy kant dan weer beïnvloed deur Robert Schuman s "Sonntag am Rhein".

Feestdag van Vlaanderen[wysig bron]

Die Feestdag van Vlaanderen word gevier op 11 Julie sedert 1973. Op hierdie dag word die Guldensporenslag herdenk. Tydens hierdie veldslag uit 1302 is die Franse staande leër verslaan deur 'n burgerleger uit die Frankfurt Vlaanderen.

Kuns[wysig bron]

Literatuur[wysig bron]

Tot en met die begin van die 19de eeu word die Vlaamse literatuur beskou as 'n integrale deel van die Nederlandse literatuur. Die huidige Vlaandere en Nederland vorm immers 'n politiek en kulturele geheel tot 1579. In daardie jaar, ten gevolge van die reformasie, sonder die gereformeerde noordelike provinciën hulself af van die Rooms-Katoliek e suide. Hierdeur ontwikkel die Vlaamse en Brabantse middeleeuse literatuur 'n eie karakter en het hulle' n goue eeu op literêre deur. Aan hierdie bloei het 'n einde deur die Spaanse inquisitie en die daaropvolgende massiewe uittog van intellektueles na die Republiek van die Nederlande, waar in die 17de eeu ten gevolge hiervan die noorde is' Goue Eeu ' sou beleef. Die Suid-Afrikaanse literatuur verdwyn hierdeur egter byna heeltemal van die kaart. In die deur Franse besette Westhoek gewerk het markante figure soos Dominic De Jonghe (1654-1717) watLe Cidvan Pierre Corneille in Nederlands vertaalde, die digter Michiel de Swaen (1654-1707) wat die eposDie Lewe en Dood van Jesus Christus(1694) en[[de Gecroonde leerse] ]geskryf, en Willem Ogier van wie ons onder meer die kluchtdroncken Heyn (1639)en 'n reeks drama's met die titelDie seven hooft-sonden (1682)ken. Tydens die 18de eeu was die Vlaamse literêre produksie aan die lae kant, net soos in die hele Nederlandse taalgebied. In 1761 publiseer die in Den Haag gebore Jan Des Roches wel sy Nuwe Nederduytsche spraek-konst, 'n Nederlandse grammatika wat die konfrontasie begin met die gebruik van Latyn as cultural en Frans as gesogte taal deur 'n gestandaardiseerde Suid-Afrikaanse. In sy Nederlandse spraakkunst en woordeboeke volg Des Roches die Brabants-Antwerpse accentspelling (met toonteeken op die zachtlange ee en oo), wat omstreeks 1750 te Antwerpen in gebruik was gekom, benewens ander Suid-Afrikaanse spellingeigenaardigheden (bron: DBNL) taal uit te werk. Nadat België in 1830 onafhanklik geword het van Nederland begin die Vlaamse literatuur hom weer apart te ontwikkel. Tog maak hulle nog steeds integrale deel uit van die Nederlandstalige literatuur.

Die belangrikste skrywers binne die huidige territoriale grense van Vlaanderen sy Willem die Madocke maecte (anonieme skrywer wat omstreeks 1260 die Middelnederlands e satireVan den vos Reynaerdegeskryf het), Willem Verhoeven (oaJuvenilia ofte die schoone Helen ), Karel Broeckaert (oaJelle en Mietje ), Jan Frans Willems ( oa herskryf vanVan den vos Reynaerde), Jan Lambrecht Domien Sleeckx (uitgewer van die eerste volledig Nederlandstalige Belgiese koerant en skrywer van oaVesalius in Spanje ) en Hendrik conscience (oaDe Leeuw van Vlaandere ). Omstreeks die eeuwisseling lê die klem op naturalistische stories soos oa die werke van Stijn Streuvels (oaDie Vlasschaard ), Cyriel Buysse (oaDie "ezelken" , wat nie vergeet nie was ), Ernest Claes (oa De Witte ) en Felix Timmermans (oaPallieter ). Na die Eerste Wêreldoorlog is die digter Paul van Ostaijen (oaDie Sienjaal ) 'n belangrike verteenwoordiger van die expressionisme en tussen die twee Wêreldoorloë was Gerard Walschap (oaHoutekiet ), Herman Teirlinck (oa Elckerlyc ) en Willem Elsschot ( oa Lijmen / Dit been ) prominente Vlaamse skrywers. In die jare 50 van die 20ste eeu name Hugo Claus (oaDie hartseer van België ) en Louis Paul Boon (oaDie Kapellekensbaan ) die literêre leiding. Vanaf die jare 60 gee Aster Berkhof (oaDie huis van Mama Pondo ), Jef Geeraerts (oa Die saak Alzheimer ), Herman De Coninck (oaSolank daar sneeu lê ), Ward Ruyslinck (oaDie reservaat ),, Hubert Lampo (oa Die koms van Joachim Stiller ), Johan Anthierens (oaDie IJzertoren. Ons trots en ons skande ), Tom Lanoye (oaKartonnen dozen ) en Herman Brusselmans (oaMeisies het groter borste as ouens ) de Vlaamse literatuur vorm. Daarbenewens bestaan (bestaan) daar binne die huidige territoriale grense van Vlaanderen 'n Vlaamse literatuur wat hulle van die Frans bediende met as vernaamste verteenwoordigers Maurice Maeterlinck en André Baillon. Daarbenewens verdien ook die Engelse romanEen hond van Vlaanderen(A Dog of Flanders) van Marie Louise de la Ramee vermelding.

Beeldende kuns[wysig bron]

Schilderkunst[wysig bron]

Hoewel voorheen natuurlik ook aan skildery gedoen is (oa die Middeleeuse duimnaels van die monnike in die talle kloosters) neem die skilder-en tekenkunst as kunsvorm an sich 'n aanvang in Vlaanderen omstreeks die 15de eeu met die Vlaamse primitiewe. Hoewel nie alle kunstenaars wat tot hierdie tydperk in die skilderkuns gereken word effektief Vlamingen (binne die huidige territoriale grense) was, het die meeste onder hulle minstens 'n belangrike tydperk van hulle lewe spandeer in hierdie streek. Die bekendste Vlaamse primitiewe was Robert Campin, Rogier van der Weyden, Jan en Hubert van Eyck, Dirk Bouts, Gerard Dawid , Hans Memling en Hugo van der Goes. Deurdat talle Vlaamse skilders in die 16de eeu na Italië reis, ontstaan daar 'n opvallende beïnvloeding van die plaaslike skildery deur die Italiaanse renaissance. Tog word daar nie sommer geïmiteerd maar tree daar 'n mengvorm op waarby die plaaslike tradisies soos die gebruik van baie allegorieën behou gebly en die onlangse innovasies uit Italië geïntegreer is. Die belangrikste verteenwoordigers uit hierdie tydperk is Pieter coecken van Aelst, Pieter Breughel die Ou, Jan Gossaert, Frans Floris en Adriaen Isenbrandt. Na die Beleg van Antwerpen (1584-1585) gebly Vlaanderen onder Spaans bewind en verlamde geskei van die Nederlandse Republiek. Hoewel heelwat kunstenaars die stryd en chaos in die Spaanse Nederlande uitgevlug het, floreerde die Vlaamse barokschilderkunst in Antwerpen, meer bepaald die Antwerpse School, met onder meer Peter Paul Rubens, Anthony van Dyck, David Teniers I en II, die ou en die jong Jan Brueghel, Clara Peeters en Jacob Jordaens as belangrikste eksponente. Na die Tachtigjarige Oorlog verbleekte die belang van die Vlaamse kuns. Ondanks die feit dat geken die skilderkuns 'n beskeie herlewing tydens die Romantiek met David De Noteer, Fredrik Marinus Kruseman en Petrus van Schendel. Na die onafhanklikheid van België in 1830 geken die skilderkuns 'n heropbloei, met as belangrikste verteenwoordigers in Vlaandere die Brusselaars René Magritte, Paul Delvaux en Pierre Alechinsky, die Wes-Vlamingen James Ensor , Constant Permeke en Emile Claus en die Gentse Mechelaar Gustave Van die Woestyne. Die belangrikste kontemporêre skilders sy Fred Bervoets en Luc Tuymans.

Grafiek[wysig bron]

Die grafiek of drukkunst neem 'n aanvang in Vlaanderen omstreeks die 17de eeu met die opkoms van die drukkuns en die stigting van drukateliers soos die van Graue te Antwerpen. Hierdie evolusie laat sy invloed geld en ook talle kunstenaars besluite gebruik te maak van die nuwe tegnologie. Daar ontstaan dan ook verskillende dissiplines, soos diepdruk (ook wel ets genoem) met as belangrikste Vlaamse verteenwoordigers Jules De Bruycker en James Ensor. Die houtsnedekunst met as belangrikste verteenwoordigers Josef Cantre, Frans Masereel, Henri Van Straten, Joris Minne, Charles Doudelet en Gustave Van de Woestijne. Die lithografie met as belangrikste verteenwoordiger in Vlaanderen Henri Cassiers. Daarbenewens is daar nog talle van Vlaamse tekens aars van spotprent s, beeldverhalen en strips wat gebruik maak van druktechnieken, die bekendste onder hulle is Willy Vandersteen (oa ' 'Suske en Wiskeen Die Rooi Ridder ), Marc Sleen (oa Nero) , Jan Bosschaert (oa Sam), Kamagurka (oa spotprente vir Humo), Jef Nys (oa Jommeke) en Merho (oa Kiekeboe). Ten slotte word ook die fotografie by die grafiek ingedeel.

Musiek[wysig bron]

Vlaamse musiek word dikwels gelykgestel aan Schlager s, tog het hierdie streek heel wat meer te bied. So kende de Vlaamse musiek 'n summum omstreeks die 15 e </ sup> en 16 e </ sup> eeu met die Franco-Vlaamse skool, 'n stijlrichting van polifonies vokale musiek. Aangesien die destydse landsgrenzen enigste vergelyking met die landsgrenzen vandag nie heeltemal pleeg te deurstaan, kan die naam van die stijlrichting vir enige verwarring sorg. Met sekerheid kan gesê word dat volgende komponiste geringstes 'n belangrike tydperk van hulle lewe spandeer in wat deesdae Vlaanderen genoem word: Antoine Busnois, Hayne van Ghizeghem, Alexander Agricola, [[Jacobus Barbireau] ], Johannes Ghiselin en Heinrich Isaac.

Die beste verkoop Vlaamse groep / kunstenaar wêreldwyd is 2 Unlimited met meer as 20 miljoen stuks, gevolg deur Rocco Granata (17 miljoen), Technotronic (14 miljoen), [[Helmut Lotti] ] (13,3 miljoen) en Vaya Con Dios (10,5 miljoen). Kvraagetaan(2007) van die Fixkes is die nommer wat die langste (16 weke) die nommer 1-posisie ingeneem het van die Ultratop 50, daarnaas is dit ook die langste in die lys verblijvende Vlaamse nommer. Ander belangrike en invloedryke Vlaamse musikante is: Toots Tielemans, dEUS, Front 242, 2 Unlimited, Think Of One, Rocco Granata, Helmut Lotti, Raymond Van het Groenewoud, Technotronic, Eddy Wally, Willy Sommers, Laura Lynn, Axelle Red, Arno, TC Matic, The Pebbles en Vaya Con Dios.

Vlaanderen tel baie muziekfestival s in die mees diverse genres. Die grootste fees is Rock Werchter, wat vir die eerste keer georganiseer was in 1974 en gemiddeld 300.000 besoekers trek versprei oor vier dae. Ook die Pukkelpop trek 'n groot aantal besoekers aan, en daar was 180.000 besoekers in 2010. Die fees gaan vir die eerste keer deur in 1985 en word georganiseer deur die Humanistiese Jongmense. Beide feeste bring rockmuziek, Werchter fokus meer op die gewilde rock en Pukkelpop op die ietwat alternatiewe musiek. Ook die Mano Mundo te Boom, wat vir die eerste keer doorging in 1994, trek jaarliks gemiddeld 80.000 muziekliefhebbers. Dit is die grootste gratis festival in Vlaanderen en bring 'n mengsel van wereldmuziek en pop. Daarbenewens is daar nog die 10 dae lange Gentse Feesten, Graspop Metal Meeting te Dessel, Reggae Geel, Sfinks Wereldmuziekfestival in Boechout, het folk muziekfestival dranouter, I Love Techno te Gent en Cactus in Frankfurt. Die belangrikste muziekclubs sy Fuse (Brussel), Petrol (Antwerpen), Cactus (Brugge) en Café d 'Anvers (Antwerpen). Die belangrikste konsert ten slotte sy Vors Nasionale, die Ancienne Belgique, die Gentse Vorentoe, die Botanique, BOZAR, die [ [Vlaamse Opera]] 's van Gent en Antwerpen en die Stadsschouwburg van Antwerpen, Brugge en Kortrijk.

Theater & dans[wysig bron]

Vlaamse volksdans is in die begin van die vorige eeu baie gewild by en uitgeoefen deur die laer klasse van die samelewing, in hoofsaaklik sosialistiese kringe, maar ook by onder andere die Vlaamsche Landsbond vir Roomsch -Katolieke Vroue en Meisies. In die tydperk rondom die Tweede Wêreldoorlog word die volksdans gemonopoliseerd deur nasionalistiese milieus soos onder andere die Vlaamsch Nasionale Vrouwenverbond (VNVV) en keldert die gewildheid daarvan gevolglik vanaf 1945. 'N eenvormige definisie van Vlaamse volksdans is moeilik om te gee daar elke streek sy eie typerende kenmerke het wel maak hulle almal gebruik van die tipiese klere, (Vlaamse) volksmuziek en maak die vendelzwaaien gereeld deel uit van die aktiwiteite. Die koepelorganisatie van die volksdans in Vlaanderen is die Vlaams Instituut voor volksdans en volksmuziek (VIVO).

Omstreeks die jare tagtig van die 20ste eeu geken het die dans 'n ware herlewing wat' n aanvang geneem het met die voorstellings van Fase(1982) enRosas dans Rosas ' '(1983) van Anne Teresa Die Keersmaeker. Hierdie kon hiervoor op globale erkenning reken. In 1984 maak Les Ballets C de la B, met sleutelfiguren as Alain Plateel, Sidi Larbi Cherkaoui, Koen Augustijnen (vanaf 1991) en Christine De Smedt (vanaf 1990), furore met werk as Bonjour Madame(1993),La tristeza complice(1995),Iets op Bach(1999),Almal Indiaan(1999), Wolf(2003) envsprs (2006). Daarbenewens het ook Jan Fabre naam met onder andereDie mag van die teater dwaasheid(1984) en, enkele jare later,Die Danssecties(1987). Eweneens in 1987 het Wim Vandekeybus het internasionale sukses met sy debuutWhat the body does not remember(1987). Recent is daar die groeiende byval vir die oeuvre van Alain Plateel, wie se voorstelling Bernadetje(1996) in die buiteland baie opgewonde is onthaalt. Aan dit lijstje moet ook nog die naam van die New York se, maar reeds 'n lang tyd in Brussel werksame, choreografe Meg Stuart te word bygevoeg. Verreweg die bekendste geselskap is die Antwerpse Royal Ballet van Vlaanderen wat in 1969 gestig en hoofsaaklik avondvullend voorstellings bring gaande van tradisioneel repertoirewerk soos Don Quichoteen[ [Romeo en Julia (Prokofjev) | Romeo en Julia ]], tot dramatiese wysigings soosDie Zwanenmeervan Jan Fabre. Danspunt is die Vlaamse steunpunt vir amateurdans dat amptelik erken is op 1 Januarie 2002 as die enigste dissiplinêre organisasie vir amateurdans in Vlaanderen. Die organisasie stel hom tot doel die artistieke kwaliteit van amateurdans in Vlaanderen en Brussel te stimuleer en te ondersteun.

Die grootste toneel geselskap van Vlaandere is die Toneelhuis, dat haar tuisbasis het in die Bourlaschouwburg te Antwerpen. Die artistieke leiding is daar in die hande van Guy Cassiers wat die stadstheater wat die laat groei tot 'n totaalbelevenis vir podiumkunst en. So word daar saamgewerk met onder andere groot name soos Benjamin Verdonck, Bart Meuleman en Abke Haring en maak die internasionaal geroemde choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui (oaZero degrees , 2005 met Akram Khan) deel uit van die vaste crew. Die Toneelhuis ontstaan uit 'n samesmelting van die Koniklijke Nederlandse Schouwburg en die Blou Maandag Compagnie. Ander bekende gezelschappen is die gewilde Regtig Antwaarps Teater (oaWat doen ons met Bompa , 1981) die theatergroep rond Ruud De Ridder, Abattoir Ferme (oa Galapagos , 2005) die theatergroep rond oa Charlotte Vandermeersch en Joost Vandecasteele, 't Arsenaal (oaHitler is dood , 2009) die opvolger van die Mecheis Miniatuur Teater (MMT) en die theatergroep rond oa Jenny Tanghe, Manu Verreth en Luc Philips. Daarbenewens is daar ook nog die Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) te Brussel van oa Raven Ruelle en Dawid Strosberg en ten slotte die NTGent dat wesig in die Koninklijke Nederlandse Schouwburg te Gent.

Ten slotte is daar nog die twee afdelings van die Vlaamse Opera, die Koninklike Opera te Gent en die Koninklijke Vlaamse Opera te Antwerpen wat fusioneerden in 1981. In 1698 het die teater van die handboogschuttersgilde Sint-Sebastiaan aan die Kouter in Gent verbou en geskik gemaak vir operavoorstellingen. Die gebou is ingehuldigd met die opvoering van die operaTheseevan die Franse komponis Jean-Baptiste Lully deur die groep van [[Giovanni Paolo Bombarda] ] en Pietro Antonio Fiocco, wat in Brussel die Muntschouwburg opgerig. In 1706 verkry Jean-Jacques Quesnot de La Chênee die vergunning om in hierdie Sint-Sebastiaanschouwburg te speel. Hierdie gebou brande egter in 1715 af en in 1737 heropgebouwd om 100 jaar later plek te maak vir die huidige operagebouw. In 1661 oopgemaak die Antwerpse Aalmoezeniers dieSchouwburgh van die Ou voetbogenop die Grote Markt en vanaf 1682 kon die Antwerpenaar kennis maak met opera. Die geselskap het aanvanklik veral opera's van reis partygenote, met 'n hoofsaaklik Franstalig, maar occasioneel ook wel Italiaans en Nederlands repertoire. In 1834 verhuis hulle na die (toe) nuwe Bourlaschouwburg en is daar ook werk van die Nederlandsch Lyrisch Toonecl optrek (oa Edward Keurvels) en in 1907, neem dit geselskap byna die hele oeuvre in beslag en verhuis hulle na die huidige ligging. Wanneer die Franse opera's in die Bourlaschouwburg opgehef word in 1933, besluit die geselskap hom ook toe te lê op buitelandse opera's.

Media[wysig bron]

Die oudste koerant van Vlaandere is Die Gentenaar wat vir die eerste keer verskyn in 1879. Die gewildste koerant is Het Laatste Nieuws, op ruime afstand gevolg deur Het Nieuwsblad. Ander gewilde koerante sy Die Burger, Gazet van Antwerpen, Het Belang van Limburg en De Standaard. Die oudste nog bestaande weekblad van Vlaanderen is die Nieuwsblad van Geel die blad verskyn vir die eerste keer in 1853. Lang tyd was Kerk en Lewe die mees gelees weekblad in die streek, anno 2011 is dat Dag Almal, ander gewilde weekbladen sy Knack, Humo en Libelle. Die grootste huis-aan-huisblad is Die Streekkrant.

Die eerste televisieavond van die toenmalig nir (die huidige VRT) het op 31 Oktober 1953 die eter in en die eerste radiozending omstreeks 1930. Deesdae stuur die VRT via drie televisienetten ( 'n, Canvas) en BVN. Daarbenewens het die publieke omroep ook nog ses radiokanalen ( Radio 1, Radio 2, Klara, Studio Brussel, [ [MNM]] en RVi). Die eerste commericiële televisieuitzending in Vlaanderen vind plaas op 1 Februarie 1989 deur VTM van die Vlaamse Media Kuns (VMMa). Deesdae het VMMa nog 3 ander TV-kanale en twee radiostasies in sy aanbod. Die tweede groot speler op die televisiemarkt is VT4, wat sedert 1 Februarie 1995 uitstuur. Die sender is die eiendom van De Vijver Mediaholding, wat daarnaas nog 'n ander stasie het. Daarbenewens is daar nog die muziekzenders van MTV Networks Benelux en die digitale kanale.

Byna al die akteurs in die Vlaamse media het een of meerdere webbladsy 's, Facebook - en / of Twitter rekeninge. Daarbenewens is daar die internetfora en nieuwswebsite s soos onder andere Politics.be, dewereldmorgen.be (die voormalige indymedia) en Google News België.

Religie en lewenshouding[wysig bron]

Algemeen[wysig bron]

Histories was Vlaanderen byna volledig Katoliek, met 'n paar beperkte Protestantse pitte sedert die opkoms daarvan. Anno 2007 is die godsdienstige oortuiging egter danig verswak met 50,3% van die bevolking wat aandui te behoort tot die Rooms-Katolieke kerk. Die een na grootste groep vorm die persone sonder godsdienstige binding (16,3% in 2007), die tweede levensbeschouwelijke oortuiging is diegene wat 'vrysinnige' is (8,6%), ander Christelike groepe is saam 20,7%. Moslem s vorms na raming 3% van die Vlaamse bevolking; Protestante en evangelisch en, Anglicane, ortodokses, Jode en Boeddhiste elk minder as een persent. Die aantal Vlamingen wat aandui ten minste een keer per week 'n erediens by te woon het gedaal na 5,9% in 2008, 1% minder as' n jaar vroeër. Men spreek ook oor 'nuwe godsdienste' wanneer hulle verwys na die godsdienste wat tipies of quasi uitsluitlik voorkom onder die nuwe Vlaming en, synde die Islam, sowel as die evangeliese-Christelike oortuigings (wat veral voorkom onder [ [etnies-kulturele minderheid | etnies-kulturele minderhede]] van Afrika Anse en Latyns-Amerika Anse afkoms).

Hierdie sewe opgesomde groepe is die erkende godsdienstige en levensbeschouwelijke oortuigings. Alleen is daar by die Islamitiese groep nog 'n agterstand op die vlak van die amptelike subsidieer van imam s, moskee ën en eie skole. Katolieke, Protestant en Jode het eie skole vir leerlinge van alle ouderdomme. In September verlede jaar geopen het wel 'n sekondêre moslimschool in Brussel die deure, maar sonder amptelike erkenning. Die Katolieke skole word in praktyk ook besoek deur baie nie-Katolieke leerlinge, met name deur baie Moslems wat 'n godsdienstige onderrig kies bo' n neutraal [verwysing benodig], maar ook deur die vele agnostici en ateïste. Die Katolieke onderwys het deur die relatiewe openheid, plus historiese redes en 'n persepsie van hoër prestige en kwaliteit,' n aandeel van 60 à 70%, afhangende van die ouderdom. Openbaar onderwys, verstrek deur die Vlaamse regering, munisipaliteite en provinsies vorm die tweede groot groep met 'n 30 à 35% van die leerlinge.

Rooms-Katolieke kerk[wysig bron]

Vlaanderen tel 1 aartsbisdom, die Aartsbisdom Mechelen-Brussel (1559) en 1 militêre ordinariaat. Die aartsbisdom is voorts verdeel in 3 vicariaten, waarvan 2 Vlaamse, naamlik die Vicariaat Brussel en die Vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen. Daarbenewens is daar nog 5 "gewone" bisdommen, met name Bisdom Antwerpen (1559-1801 en 1961), die Bisdom Gent (1559), die Bisdom Brugge (1559-1801 en 1834) en die Bisdom Hasselt (1967). Vervolgens is hierdie bisdommen en vicariaten verdeel in Dekenaat (93), federaties, parochies (1.935) en kapelanij en . Die hoof van die Rooms-Katolieke kerk in België (en dus ook van Vlaanderen) is Aartsbiskop André Leonard, tot 18 Januarie 2010 is hierdie funksie uitgeoefen deur Godfried Danneels.

Nie-kerklike lewenshouding[wysig bron]

Daarbenewens is daar nog talle van vrijzinnige, ateïste, humaniste, agnosten en Vrymesselaars woonagtig in Vlaanderen.

Politiek[wysig bron]

Vlaams parlement[wysig bron]

Die Vlaams Parlement word om die 5 jaar gekies. Dit bestaan uit 124 Vlaamse volksvertegenwoordigers wat direk word gekies (recentste verkiesing: 7 Junie 2009). Dit is die volksvertegenwoordiging van die Vlaamse Gemeenskap en geniet alle wetlike magte in die streek Vlaanderen en vir alle instellings van die Vlaamse Gemeenskap, soos alle Nederlandstalige skole (insluitend hierdie in Brussel), dus ook vir die Franstalige skole in Vlaamse faciliteitengemeente n. Sy dui ook die ministers van die Vlaamse regering aan.

Zetelverdeling[wysig bron]

Die zetelverdeling gebeur per provinsie, is daar 124 setels te verdeel in funksie van die bevolkingsaantal. (118 uit die Vlaamse provinsie en 6 uit die Brusselse provinsie)

-
1995-1999[wysig bron]

Inaugurale zetelverdeling van die Vlaams Parlement in 1995. </ Center>

1999-2004[wysig bron]

Inaugurale zetelverdeling van die Vlaams Parlement in 1999. </ Center>

-
2004-2009[wysig bron]

Inaugurale zetelverdeling van die Vlaams Parlement in 2004. </ Center>

2009-2014[wysig bron]

Inaugurale zetelverdeling van die Vlaams Parlement in 2009. </ Center>

Bevoegdheden[wysig bron]

Vlaandere is sedert die staatshervorming 'n deelstaat van België, met' n eie regering, 'n eie parlement,' n eie begroting en eie inkomste en word bestuurskunde gewoonlik aangedui as die Vlaamse Gemeenskap. Hierdie is beide bevoegd vir gemeenschapsmateries as vir gewestmateries en word bestuur deur 'n parlement en' n regering in teenstelling met Wallonië, waar hierdie magte in aparte raai onderwerp is, naamlik die Waalse Gewestraad en die raad van die Franse Gemeenskap.

Die magte van die Belgiese federale regering en hierdie van die Vlaamse (en ander) deelregeringen word vasgelê deur demokratiese konsultasie tussen die verskillende gemeenskappe en ontwikkel steeds. In Vlaanderen word egter aangedring op constitutieve outonomie. Vlaanderen wil sy eie belasting, administratiewe, plaaslike en intermédiaire sake self reël. Die bevoegdhede wat Vlaanderen nou het sy vasgelê in die Belgiese Grondwet en die Spesiale Wet op die Hervorming van die Stellings.

Vlaanderen verwerf sy huidige outonomie eers na 'n lang ontvoogdingsproces. In die België van 1830 geniet die Vlamingen beperkte politieke regte en het hulle taal, Nederlands, gediscrimineerd en verbied in die openbare lewe ten voordele van Frans. In die tweede helfte van die 19de eeu het 'n Vlaamse Beweging. Die verwerf pas enigste politieke invloed na 1900, mede deur die bekendstelling van die algemeen, universeel stemreg. Die rol van Nederlands in Vlaandere is stadigaan wetlik erken in die regspraak, die onderwys, administrasie en die politiek. Dit duur daarna nog tot die laaste kwart van die 20ste eeu vir die Vlamingen gelyke regte verwierven. Die feit dat Vlaanderen vanaf die jare sestig uitgroeide tot een van die sterkste ekonomiese streke in die wêreld, en Wallonië met 'n verouderde "smokestack"-industrie in' n ekonomiese krisis vertoef, het waarskynlik 'n belangrike rol hierby gespeel.

In die staatshervorming van die tydperk is deur die Belgiese wetgewer outonomie streke en gemeenskappe voorsien. Vlaanderen besliste in 1980 om die Vlaamse Gemeenskap en die Vlaamse Gewest saam te voeg. Dit het nou 'n Vlaams Parlement en een Vlaamse regering. Die in Brussel om lede van die parlement kan egter nie meestemmen oor Vlaamse gewestaangelegenheden. Die Vlaamse regering het sy setel in Brussel, net soos die Belgiese regering (die Waalse regering het haar setel in Namen).

  • Inzake die gewestbevoegdheid is die Vlaams Gewest op sy grondgebied bevoegd vir 'grondsgebonden' materies soos ekonomie, indiensneming, paaie, ruimtelike ordening en omgewing. Die Vlaamse Vervoermaatschappij Die Lyn is verantwoordelik vir die vervoer per bus en tram binne die Vlaams Gewest. Die Vlaams Gewest administreer ook die gewestweg en in Vlaanderen. Vir baie van hierdie magte moet dit egter die bevoegdheid deel met die Belgiese regering. Buitendien het Vlaanderen baie min eie belasting inkomste. Dit is-net soos die ander deelstate regerings-in hoë mate afhanklik van die Belgiese skatkis.
  • Die Vlaamse Gemeenskap sluit alle inwoners van die Vlaams Gewest en die inwoners van die tweetalige Hoofdstedelijk Gewest die Nederlands praat of wat homself as 'n Vlaming beskou. {{Feit | | 2011 | 02 | 20} } Dit is bevoeg vir taal, kultuur, onderwys en die sogenaamde 'persoonsgebonden materies', welsyn-en gesondheidsorg.

Vlaanderen beskik dus, in vergelyking met ander deelstate in federale lande soos Kanada, Switserland, Duitsland en die VSA, oor minder bevoegdhede en minder belasting outonomie. So behou die nasionale wetgewer die bevoegdheid oor die volledige sosiale sekerheid, daar waar die meeste ander federale state hierin 'n gedeelde verantwoordelikheid vir nasionale en deelstate regerings ken. Op ander terreine gaan die outonomie dan weer baie verder as in ander federale state. So is in België die deelstate outonome magte om verdrae te sluit, waar dit in ander federale state slegs kan onder toesig en mits goedkeuring van die federale regering.

Vlaanderen bleek ook oor weinig outonomie te beskik oor die werklike keuse van sy regeringscoalitie. Tot voor kort dwongen die groot partye steeds dieselfde koalisie af soos in die nasionale regering. Hierin is verandering gekom in 2004, toe die deelstaatverkiezingen vir die eerste keer nie meer samenvielen met die federale verkiesings.

Deur hierdie tekorte vertoont die Belgiese staat nog steeds sterk unitêre kenmerke, en terselfdertyd ook baie federale en selfs enkele confederale kenmerke (soos die nodige dubbele meerderheid nodig vir wysigings aan 'n besondere wet).

Politieke partye[wysig bron]

Die huidige politieke partye is:

Onderwys[wysig bron]

Struktuur[wysig bron]

Die Vlaamse gereelde onderwys is ingedeel in vier mekaar opvolgende Hoofdgroepen. Onderwys dat gebeur vir die leerplicht (jonger as 6 jaar) noem hulle die kleuteronderwijs. Dit duur gewoonlik 3 jaar en word soms vooraf gegaan deur 'n instapklas jy waarin kinders vanaf 2 jaar en 6 maande kan instap op een van die 7 instapmomenten. Vanaf 6 jaar is daar leerplicht en bevind mens hom in die laer onderwys wat bestaan uit 6 leerjaren. In die geval van 'n probleemloos Trail maak mens vanaf die ouderdom van 12 jaar die oorgang na die sekondêre onderwys eweneens dat uit 6 leerjaren verdeel in 3 grade. In die middelbaar onderwys het mens die keuse tussen vier opleidingsniveaus, dit is die algemeen sekondêre onderwys (aso), die tegnies sekondêre onderwys (TSO), die beroepssecundair onderwys (bso) en die kunstsecundair onderwys (KSO). Daarbenewens is daar vanaf 16 jaar die geleentheid om Deeltijds Beroeps Secundair Onderwys (dbso) te volg. Wanneer 'n mens die hele dit Trail foutloos aflê behaal men op die ouderdom van 18 jaar' n diploma. Dit is ook die ouderdom waarop hulle die einde van die leerplicht bereik. In die bso word daar geen diplomas toegeken in die 6de jaar van die opleiding (wel kry mens 'n getuigskrif), maar pas in' n bykomende 7e jaar. Na die voltooiing van die sekondêre onderwys kan mens (nie verpligtend) instap in die hoër onderwys waarin daar twee moontlikhede bestaan, naamlik die volg van 'n kollege - of' n universiteitsopleiding. Die eerste vermelde lei tot 'n professionele bachelor diploma (gewoonlik na 3 à 4 jaar). By die universiteit sopleiding behaal mens na die eerste siklus (gewoonlik 2 jaar) 'n akademiese bachelordiploma en na' n tweede siklus 'n masterdiploma. Hierop het hulle die moontlikheid tot die volg van 'n doktorsgraad.

Die Vlaamse buitengewone onderwys bestaan uit die Buitengewoon kleuteronderwijs (BKO), buitengewoon laer onderwys (blo) dat verdeel is in 8 tipes van elke 6 jaar en die Buitengewoon sekondêre onderwys (BUSO) in die sekondêre onderwys wat bestaan uit 4 opleidingsvlak's van eweneens 6 jaar. Het buitengewoon onderwys fokus op kinders met 'n gestremdheid. Alle leerlinge in België word gevolg deur 'n Sentrum vir Leerlingenbegeleiding (CLB).

Onderwijsnetten[wysig bron]

Daarbenewens is daar in die Vlaamse onderwys ook nog 'n groepering na onderwijsnet. Die hoofdindeling hiervan bestaan uit die deur die openbare magte georganiseerde amptelik onderwys en die vry onderwys. Die amptelik onderwys kan verstrek word deur die Vlaamse Gemeenskap ( RAGO), die provinsie ( POV) of deur die gemeente / stads-owerheid ( OVSG). Die vry onderwys word ingedeel in twee Hoofdgroepen, naamlik die kerklike vry onderwys waarin die inrig mag 'n levensbeschouwelijke e instelling is. Die Katolieke skole verenig hom in VSKO, die Joodse in Jesjiva en die Protestantse in die School met die Bybel-onderwijskoepel. Daarbenewens is daar die vrye nie-kerklike onderwys soos die Steiner-, freinet - en montessorionderwijs. Alle onderwijsnetten word gesubsidieerd mits hulle 'n toelating het onderwys te organiseer. Die uitsondering hierop vorm die privaatonderwijs.

Sosiale kaart[wysig bron]

Arbeid[wysig bron]

Vakbonden[wysig bron]

Vlaanderen tel drie vakbonde, veral die Algemeen Belgiese vakverbond (ABVV), die Algemeen Christelijk vakverbond (ACV) en die Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van België (ACLVB). Die vakbonde in Vlaandere ontstaan na aanleiding van die wantoestande in die maatskappye. Arbeider s gewerk en geleef het daar in erbarmelijke omstandighede. Hulle klopten werkdae van 14 uur in ongesonde werksplekke en teen 'n hongerloon. Onder die arbeiders was ook baie kinders. Op 4 Maart 1857 is in Gent die "broederlike Maatschappij der Wevers" gestig. 'N maand later het die spinners hulle "Maatschappij der siek Broeders" bo die doopvont. Die eerste vakbonde het hulle relatief matig op en staan ook oop vir alle werkers, ongeag die politieke strekking of lewenshouding waartoe hulle bekendes. Die eensgesindheid was egter van korte duur. Al vinnig val die arbeidersbeweging uiteen in 'n sosialistiese en een Christelike vleuel. Hiermee het gekies die sosialiste vir die klassenstrijd as strategie om sosiale vooruitgang te boeke in teenstelling tot die Christelike vakbond wat hom afzetten teen die 'bose' sosialiste. Die eerste vakbonde lae aan die basis van die sosialisme. Karl Marx en Friedrich Engels organiseerden vanuit Brussel 'n netwerk van arbeidersorganisaties wat gelei het tot die stigting van die Eerste Internasionale. Onder impuls van die Rooms-Katolieke Kerk. Hierdie ondersteunde die uitbouw van 'n Christelike arbeidersbeweging, enersyds om die arbeiders uit die vaarwater van die vrijzinnige sosialisme te hou en andersyds omdat hulle ook die nood ingesien van sosiale vooruitgang vir die werkende massas . So is in 1886 die "Antisocialistische Katoenwerkersbond" gestig, waaruit later die Algemeen Christelijk vakverbond sou groei. In die skoot van Belgiese Werklieden Party (BWP) is op 11 April 1898 die Syndikale Kommissie gestig, as antwoord op die wet van 31 Maart 1898 wat die vakvereniginge wettig gemaak het. Die albei van hierdie organisasie was die eenheid van die verskillende beroepsfederaties en afsonderlike vakbonde te bewerkstellig en die koördineer van die vakbondsactiviteiten binne die sosialistiese pilaar. Sy was ook verantwoordelik vir die vinnige groei van die sosialistiese syndicalisme tydens die interbellum. Die Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van België (ACLVB) vind net soos die ander Belgiese vakbonde sy oorsprong in die tweede helfte van die 19de eeu. Sy is gegroei uit verskillende liberale vakbonde wat oral in die land ontstaan het. In 1920 gelei het dat tot die oprigting van dieNasionale Centrale der Liberale Vakbonden van België. Die naam is in 1939 verander in ACLVB. Op 1 Januarie 1938 is die Syndikale Kommissie omgevorm tot die Belgiese vakverbond (BVV). Op 22 November 1940 verplig om die Duitse bezetter die vakbonde op te gaan in 'n gemeenskaplike organisasie met die Vlaams-nasionalistiese Arbeidsorde wat gelei het tot die oprigting van die Unie van Hand-en Geestesarbeiders (UHGA). Het tot stand kom van die ABVV onder sy huidige benaming gebeur op 29 April 1945 na suksesvolle fusiegesprekken tussen die Belgiese vakverbond (BVV) en 'n aantal ander linkse vakbonde wat ontstaan het tydens die Duitse besetting en Wêreldoorlog II. So kom langs die BVV die kommunistiese Belgiese Verbond der Eenheidssyndicaten (BVES), die onafhanklike Algemeen Geünifieerd sindikaat der Openbare Dienste (ASOD) en die Mouvement syndicale Unifie (MSU) van André Renard toe tot die ABVV. Toe die arbeidersbeweging 'n deurslaggewende rol gekry toebedeel by die uitbetaling van die sosiale uitkering en, is besluit dat die mutualiteit en die siekte-en invaliditeitsuitkering en vir hul rekening sou neem en die vakbonde die uitbetaling van die werkloosheidsuitkering en. So ontstaan die behoefte aan 'n streeks-struktuur, wat in 1952 het gelei tot die stigting van die gewestelijke afdelings. Tydens die statutair kongres van 22 tot 24 April 1968 besliste het ABVV tot die stigting van intergewestelijke afdelings vir Vlaandere, Wallonië en Brussel. Tog veroorsaak hierdie evolusie heel wat gesprek oor die manier waarop die socialistisch syndicalisme in die federale België georganiseer moes word. Die intergewestelijken kregen die taak mee die gesamentlike probleme te ondersoek en is na die ondertekening van die Egmontpact in Februarie 1978 die syndicale tegenmacht vir die regering en die werkgewers op die vlak van die streke en gemeenskappe.

Werkgeversorganisaties[wysig bron]

Daar is vier werkgeversorganisaties aktief in Vlaanderen, met name die Verbond van Belgiese Ondernemingen (VBO), Unie van Zelfstandige Ondernemers (UNIZO), Voka, verbond van Kristelijke Werkgevers (VKW) en die Boerenbond. Werkgeversorganisaties verteenwoordig ondernemers, klein en medium ondernemings, vrye beroepe, maar ook die multinationals. UNIZO is met ruim 80.000 lede die grootste vereniging in haar soort (kmo's) en plaas hom veral in die Vlaams Gewest. Voor 2000 staan UNIZO bekend as die Nasionale Christelike Middenstand Verbond (NCMV). UNIZO is verteenwoordig in die Nasionale Arbeidsraad en in die Sociaal-Ekonomiese Raad van Vlaanderen. Voka verteenwoordig ongeveer 16.000 ondernemings en is uitsluitlik aktief in Vlaanderen. Dit onderhou noue bande met die N-VA. Die VBO is die grootste werkgeverskoepel en is federaal georganiseer en is ontstaan uit die samesmelting van die Verbond der Belgiese Nijverheid (VBN) en die Verbond van Belgiese Nie-Industriële Ondernemingen. Ten slotte is daar ook nog die Boerenbond, 'n Rooms-Katolieke Vlaamse vereniging vir die landbou ondernemers en die bewoners van die platteland en hul gesin in Vlaanderen en in die Oostkantons. Die Boerenbond is gestig in 1890.

Gesondheidsorg[wysig bron]

Mutualiteiten[wysig bron]

In Vlaanderen beheer 'n ziekenfonds, dikwels aangedui met die belgicisme mutualiteit, die verpligte versekering. Lidmaatskap van 'n ziekenfonds (of "verzekeringsinstelling") is verpligtend vir wie begin werk as bediende of arbeider, nog studeer nie, maar ouer as 25 jaar is, en ten slotte vir wie' n [[werkloosheidsuitkering] ] ontvang. Kinders tot 25 jaar is outomaties gekoppel via die fonds van die gezinshoofd, tensy hulle eerder fiskale onafhanklik word. Daar is vyf erkende landsbonden met name die Sosialistiese Mutualiteiten (Soc.Mut), Christelike Mutualiteiten (CM), Liberale mutualiteit (LM), die Onafhankelijk Ziekenfonds (OZ) en uiteindelik die Vlaams & Neutraal Ziekenfonds (V & NZ).

Sport[wysig bron]

Wereldkampioen veldrijden Erwin Vervecken

Voetbal en wielrennen is in Vlaanderen verreweg die gewildste sport en daar word dan ook uitgebreide verslaggeving van gedoen deur die pers. Eksponent daarvan is Eddy Merckx, een van die beste wielrenner alle tye. Voorheen was daar kampioene as Rik Van Steenbergen en Rik Van Looy. Tydgenote was Herman Van Springel, Walter Godefroot, Roger Die Vlaeminck, Lucien Van Impe en Freddy Maertens. Nadien het wielerkampioenen Johan Museeuw, Peter Van Petegem en Tom Boonen. Slegs twee Vlaamse klubs slaagden daarin 'n Europese kampioenskap te wen. Leverkusen die Bundesliga in 1988 en FC Kaiserslautern twee maal die Europacup II ('76 en '78) en eenmaal die UEFA Cup ('83). Vlaamse Topschutters sy Jules Van Craen en Arthur Ceuleers. Bekende voetballers Jan Ceulemans, Eric Gerets, Jean-Marie Pfaff, Wilfried Van Moer, Rik Coppens, Paul Van Himst, Ludo Coeck, Timmy Simons en Romelu Lukaku. Eweneens baie gewild is die veldrijden met meervoudige wêreldkampioen as Eric Die Vlaeminck, Roland Liboton, Sven Nys, Bart Wellens en Erwin Vervecken. Daarbenewens is Vlaanderen tradisioneel sterk in motorcross met wêreldkampioen as Roger De Coster, Eric Geboers, Sylvain Geboers, Harry Everts, Joël Smets en Stefan Everts.

Vlaanderen ken daarnaas ook 'n sterk tradisie van atletiek, veral afstandslopers as olympisch kampioen Gaston Roelants, Miel Puttemans en Ivo Van Damme. Dit sit hom deur in triatlon met onder meer Marc Herremans, wat na 'n swaar ongeluk nou as rolstoelatleet triatlon beoefen, Rutger Beke en Luc Van Lierde, wat twee maal die [ [Ironman (triatlon) | Iron Man]] gewen. Daarbenewens is daar mooi prestasie van Kim Gevaert en die ander meisies van die 4 x 100 meter estafette Olivia Borlee, Hanna Mariën en Élodie Ouedraogo met 'n brons medalje op die Olimpiese Somerspele van 2008 en die puike prestasie van hoogspringster Tia Hellebaut die olympische speel te Beijing waar hulle goud gewen. Daarbenewens geken Vlaanderen sukses in die judo met Robert Van de Walle, Ingrid Berghmans, Ulla Werbrouck die olympisch goud gewen en Gella Vandecaveye. Puike prestasie was daar ook in die boks voor oa Sugar Jackson, Daniëlla Somers, Jean-Pierre Coopman, Tommy Heylen en Ismaïl Abdoul. In die damestennis domineerde Kim Clijsters en in die swem Frederik Deburghgraeve. Ten slotte blink ook tal van Vlamingen uit in biljart. So is die sport lang tyd oorheers deur driebandpionier Rene Vingerhoedt, Raymond Ceulemans, wat 35 keer wêreldkampioen geword het, Ludo Dielis, wat 9 maal wêreldkampioen geword het, en meer recent Eddy Merckx.